FD की म्युच्युअल फंड? 5 वर्षांत 5 लाख रुपयांवर कुठे मिळेल अधिक फायदा; आकडेवारीतून समजून घ्या
आजच्या काळात केवळ पैसे कमावणे पुरेसे नाही, तर कमावलेला पैसा योग्य ठिकाणी गुंतवणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे. प्रत्येक गुंतवणूकदाराची इच्छा असते की त्याची बचत सुरक्षित राहावी आणि त्याचबरोबर त्यावर चांगला परतावाही मिळावा. मात्र, गुंतवणुकीचा पर्याय निवडताना अनेकदा फिक्स्ड डिपॉझिट (FD) की म्युच्युअल फंड, असा प्रश्न निर्माण होतो.
समजा तुमच्याकडे 5 लाख रुपये आहेत आणि ही रक्कम तुम्हाला 5 वर्षांसाठी गुंतवायची आहे. अशावेळी FD आणि म्युच्युअल फंड यापैकी कोणता पर्याय अधिक फायदेशीर ठरू शकतो? याचे उत्तर समजून घेण्यासाठी दोन्ही पर्यायांची उदाहरणासह तुलना करूया.
बँक FD का ठरते सुरक्षित पर्याय?
भारतीय कुटुंबांमध्ये फिक्स्ड डिपॉझिट हा गुंतवणुकीचा पारंपरिक आणि लोकप्रिय पर्याय आहे. यामागे सर्वात मोठे कारण म्हणजे निश्चित परतावा आणि तुलनेने कमी जोखीम. शेअर बाजारातील चढ-उतारांचा थेट परिणाम FDच्या व्याजदरावर होत नाही.
Related News
समजा तुम्ही 5 लाख रुपये 5 वर्षांसाठी 6.5 टक्के वार्षिक व्याजदराने FDमध्ये गुंतवले. चक्रवाढ पद्धतीने गणना केल्यास पाच वर्षांनंतर तुमची रक्कम अंदाजे 6.90 लाख रुपये होऊ शकते. म्हणजेच सुमारे 1.90 लाख रुपये व्याज मिळू शकते.
अशा प्रकारे FD हा अशा गुंतवणूकदारांसाठी आकर्षक पर्याय ठरतो, ज्यांना बाजारातील जोखीम नको आहे आणि गुंतवणुकीचा परतावा आधीच ठरलेल्या दरानुसार मिळावा असे वाटते.
म्युच्युअल फंडात जास्त परताव्याची शक्यता
दुसरीकडे, म्युच्युअल फंड हा बाजाराशी जोडलेला गुंतवणुकीचा पर्याय आहे. म्युच्युअल फंडामध्ये गुंतवलेला पैसा विविध शेअर्स, बाँड्स किंवा इतर सिक्युरिटीजमध्ये गुंतवला जाऊ शकतो. त्यामुळे बाजारातील चढ-उतारांचा परिणाम गुंतवणुकीवर होतो.
समजा 5 लाख रुपये म्युच्युअल फंडात 5 वर्षांसाठी गुंतवले आणि सरासरी 12 टक्के वार्षिक परतावा मिळाला, तर ही रक्कम अंदाजे 8.81 लाख रुपये होऊ शकते. म्हणजेच गुंतवणुकीवर अंदाजे 3.81 लाख रुपयांचा नफा मिळू शकतो.
यामुळे या उदाहरणात म्युच्युअल फंडाचा परतावा FDपेक्षा लक्षणीय अधिक दिसतो. मात्र, येथे एक महत्त्वाची बाब लक्षात घेणे आवश्यक आहे. 12 टक्के परतावा हा गृहीत धरलेला उदाहरणात्मक परतावा आहे; म्युच्युअल फंडात अशा परताव्याची हमी नसते.
5 वर्षांची आकडेवारी काय सांगते?
5 लाख रुपयांची एकरकमी गुंतवणूक केली आणि FDवर 6.5 टक्के तर म्युच्युअल फंडावर 12 टक्के वार्षिक परतावा गृहीत धरला, तर अंदाजे आकडेवारी अशी दिसते:
| वर्ष | FDची अंदाजे एकूण रक्कम | म्युच्युअल फंडाची अंदाजे रक्कम | MFचा अतिरिक्त फायदा |
|---|---|---|---|
| पहिले वर्ष | ₹5,32,500 | ₹5,60,000 | ₹27,500 |
| दुसरे वर्ष | ₹5,67,113 | ₹6,27,200 | ₹60,087 |
| तिसरे वर्ष | ₹6,03,746 | ₹7,02,464 | ₹98,718 |
| चौथे वर्ष | ₹6,43,990 | ₹7,86,760 | ₹1,42,770 |
| पाचवे वर्ष | ₹6,85,849 | ₹8,81,171 | ₹1,95,322 |
या उदाहरणातून स्पष्ट होते की चक्रवाढीमुळे परताव्यातील फरक कालावधी वाढत गेल्यानंतर मोठा होऊ शकतो. मात्र प्रत्यक्ष FDची मॅच्युरिटी रक्कम बँकेच्या व्याजदर, व्याजाच्या गणनेची पद्धत आणि करप्रणालीवर अवलंबून बदलू शकते. त्याचप्रमाणे म्युच्युअल फंडाचा परतावाही बाजाराच्या कामगिरीनुसार कमी-जास्त होऊ शकतो.
FD आणि म्युच्युअल फंडमध्ये नेमका फरक काय?
FDचा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे स्थिरता आणि अंदाजे निश्चित परतावा. गुंतवणूकदाराला बाजारातील रोजच्या हालचालींची चिंता करण्याची गरज नसते. मात्र, FDवरील व्याजदर तुलनेने मर्यादित असू शकतो आणि मिळणाऱ्या व्याजावर लागू कराचा परिणाम होऊ शकतो.
म्युच्युअल फंडाचा फायदा म्हणजे दीर्घकाळात अधिक परतावा मिळण्याची शक्यता. विशेषतः इक्विटी म्युच्युअल फंडामध्ये बाजाराची कामगिरी चांगली राहिल्यास संपत्ती निर्मितीची क्षमता वाढू शकते. मात्र, त्यासोबत बाजारातील जोखीमही असते.
गुंतवणूक करण्यापूर्वी स्वतःला हे प्रश्न विचारा
FD किंवा म्युच्युअल फंड निवडण्यापूर्वी केवळ जास्त परतावा कुठे मिळतो हे पाहणे पुरेसे नाही. तुमची जोखीम घेण्याची क्षमता, आर्थिक उद्दिष्टे आणि गुंतवणुकीचा कालावधी यांचा विचार करणे आवश्यक आहे.
जर तुम्हाला भांडवलाच्या सुरक्षिततेला प्राधान्य असेल आणि बाजारातील जोखीम स्वीकारायची नसेल, तर FD तुमच्यासाठी योग्य पर्याय ठरू शकते. मात्र, तुम्ही दीर्घकालीन गुंतवणूक करू शकत असाल आणि बाजारातील चढ-उतार सहन करण्याची क्षमता असेल, तर म्युच्युअल फंड अधिक परताव्याची संधी देऊ शकतो.
SIP आणि एकरकमी गुंतवणूक यातही फरक
म्युच्युअल फंड म्हटले की केवळ एकरकमी गुंतवणूक करावी असे नाही. SIP म्हणजेच Systematic Investment Planच्या माध्यमातून दर महिन्याला ठराविक रक्कम म्युच्युअल फंडात गुंतवता येते. त्यामुळे बाजारातील चढ-उतारांचा परिणाम काही प्रमाणात सरासरी खरेदी किमतीवर विभागला जाऊ शकतो.
मात्र SIPमध्येही परताव्याची हमी नसते. त्यामुळे गुंतवणूकदाराने स्वतःची आर्थिक परिस्थिती आणि उद्दिष्टे लक्षात घेऊन निर्णय घेणे महत्त्वाचे आहे.
निष्कर्ष: जास्त फायदा कुठे?
वरील उदाहरणात 5 लाख रुपयांच्या गुंतवणुकीवर 5 वर्षांसाठी 6.5 टक्के FD आणि 12 टक्के म्युच्युअल फंड परतावा गृहीत धरल्यास म्युच्युअल फंडाची अंदाजे रक्कम FDपेक्षा सुमारे 1.95 लाख रुपयांनी अधिक दिसते.
मात्र, ही तुलना केवळ उदाहरणासाठी आहे. FDमध्ये व्याजदर तुलनेने निश्चित असतो, तर म्युच्युअल फंडाचा परतावा बाजारावर अवलंबून असतो. त्यामुळे सुरक्षितता महत्त्वाची असेल तर FD, तर अधिक जोखीम स्वीकारून दीर्घकालीन संपत्ती निर्माण करण्याचा उद्देश असेल तर म्युच्युअल फंड विचारात घेता येतो.
गुंतवणुकीचा निर्णय घेताना मागील परतावा पाहण्याबरोबरच जोखीम, कर, खर्च आणि तुमची आर्थिक उद्दिष्टे यांचाही विचार करणे आवश्यक आहे. गरज असल्यास SEBI-नोंदणीकृत आर्थिक सल्लागाराचा सल्ला घेऊन निर्णय घेणे अधिक योग्य ठरू शकते.
