TMCचा ‘फुले-गवत’ चिन्हावरून वाद; ममता बॅनर्जींसमोर आता नवी परीक्षा

TMC

TMC Party Latest News : तृणमूल काँग्रेसचं नाव आणि चिन्ह गोठवलं; ममता बॅनर्जींपुढे आता कोणते पर्याय?

TMC Latest News : पश्चिम बंगालच्या राजकारणात मोठी उलथापालथ झाली आहे. तृणमूल काँग्रेसमधील अंतर्गत संघर्ष आता थेट निवडणूक आयोगाच्या दारात पोहोचला असून, आयोगाने पक्षाचे अधिकृत नाव आणि निवडणूक चिन्ह तात्पुरते गोठवण्याचा निर्णय घेतला आहे. या निर्णयामुळे ममता बॅनर्जी यांच्या नेतृत्वाखालील गटासह विरोधी गटालाही आगामी पोटनिवडणुकीत ‘ऑल इंडिया तृणमूल काँग्रेस’ हे नाव आणि पक्षाचे पारंपरिक ‘फुले आणि गवत’ हे चिन्ह वापरता येणार नाही.

निवडणूक आयोगाने 17 सप्टेंबर रोजी दिलेल्या अंतरिम आदेशानुसार, तृणमूल काँग्रेसवर दावा करणारे दोन गट सध्या स्वतंत्र नाव आणि चिन्ह घेऊन पोटनिवडणुकीला सामोरे जातील. आयोगाने दोन्ही गटांना 18 सप्टेंबर रोजी सकाळी 11 वाजेपर्यंत तीन पर्यायी पक्षनावे आणि तीन मुक्त निवडणूक चिन्हांचे पर्याय सादर करण्याचे निर्देश दिले आहेत. त्यापैकी आयोग प्रत्येक गटासाठी एका नावाला मान्यता देईल आणि उपलब्ध चिन्हांमधून स्वतंत्र चिन्ह देईल.

TMCचा ‘फुले-गवत’ चिन्हावरून वाद : नेमका वाद काय आहे?

तृणमूल काँग्रेसमध्ये पक्षाच्या संघटनात्मक नियंत्रणावरून दोन गट आमनेसामने आले आहेत. एका गटाचे नेतृत्व ममता बॅनर्जी करत आहेत, तर दुसऱ्या गटाने पक्षावर आपला दावा केला आहे. दोन्ही गटांनी निवडणूक आयोगाकडे पक्षाचे नाव आणि ‘फुले आणि गवत’ हे आरक्षित चिन्ह आपल्याकडेच राहावे, असा दावा केला.

Related News

या दाव्यांच्या पार्श्वभूमीवर आयोगाने दोन्ही गटांचे म्हणणे ऐकून घेतले आणि संबंधित कागदपत्रांचा विचार केला. आयोगाच्या मते, दोन्ही गट स्वतःलाच अधिकृत तृणमूल काँग्रेस असल्याचा दावा करत असल्याने या वादावर सविस्तर निर्णय घेण्यासाठी अधिक प्रक्रिया आवश्यक आहे. त्यासाठी निवडणूक चिन्ह (आरक्षण आणि वाटप) आदेश, 1968 मधील परिच्छेद 15 अंतर्गत पुढील कार्यवाही होणार आहे.

मात्र पश्चिम बंगालमधील पोटनिवडणुकीची प्रक्रिया सुरू असल्याने अंतिम निर्णय घेण्यासाठी पुरेसा वेळ उपलब्ध नसल्याचे आयोगाने नमूद केले. त्यामुळे पोटनिवडणुकीपुरता अंतरिम तोडगा म्हणून दोन्ही गटांना स्वतंत्र नाव आणि चिन्ह देण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.

TMCचा ‘फुले-गवत’ चिन्हावरून वाद : ममता बॅनर्जींपुढे आता कोणते पर्याय?

या निर्णयानंतर ममता बॅनर्जी यांच्या गटासमोर तातडीने काही महत्त्वाचे पर्याय आहेत.

1. पर्यायी पक्षनाव स्वीकारणे

सर्वात पहिला पर्याय म्हणजे निवडणूक आयोगाने दिलेल्या निर्देशानुसार तीन पर्यायी पक्षनावे सुचवणे. या नावांमध्ये मूळ तृणमूल काँग्रेसशी संबंध दर्शवणारा उल्लेख ठेवण्याची मुभाही आयोगाने दिली आहे. मात्र ‘ऑल इंडिया तृणमूल काँग्रेस’ हे अधिकृत नाव जसेच्या तसे वापरता येणार नाही.

ममता गटाने दिलेल्या तीन पर्यायांपैकी एका नावाला आयोग मान्यता देईल. त्यामुळे आगामी पोटनिवडणुकीत मतदारांना EVM आणि अधिकृत निवडणूक कागदपत्रांमध्ये वेगळे नाव पाहायला मिळण्याची शक्यता आहे.

2. नवीन निवडणूक चिन्ह घेणे

पक्षाच्या पारंपरिक ‘फुले आणि गवत’ चिन्हाऐवजी ममता गटाला आयोगाच्या मुक्त चिन्हांच्या यादीतून तीन पर्याय सुचवावे लागणार आहेत. त्यापैकी एक चिन्ह आयोगाकडून संबंधित गटासाठी निश्चित केले जाईल.

याचा अर्थ आगामी पोटनिवडणुकीत ममता बॅनर्जींच्या गटाचा उमेदवार पारंपरिक तृणमूल चिन्हावर निवडणूक लढवू शकणार नाही. दोन्ही गटांना स्वतंत्र चिन्हांचा वापर करावा लागेल.

3. आयोगाच्या अंतिम निर्णयाची प्रतीक्षा

हा निर्णय अंतिम नसून अंतरिम स्वरूपाचा आहे. आयोगाने स्पष्ट केले आहे की पक्षावरील अंतिम दावा परिच्छेद 15 अंतर्गत सविस्तर सुनावणी आणि उपलब्ध कागदपत्रांच्या आधारे ठरवला जाईल.

त्यामुळे सध्याचा नाव आणि चिन्ह गोठवण्याचा निर्णय पोटनिवडणुकीपुरता लागू राहणार आहे. त्यानंतर निवडणूक आयोगाकडून पक्षावरील अंतिम निर्णय घेतला जाऊ शकतो.

4. न्यायालयीन मार्गाचा पर्याय

निवडणूक आयोगाच्या अंतिम निर्णयानंतर संबंधित गटाला त्याविरोधात न्यायालयीन मार्ग स्वीकारण्याचा पर्याय उपलब्ध असू शकतो. भारतातील पक्षातील फुटी आणि निवडणूक चिन्हांवरील वाद यापूर्वीही न्यायालयीन प्रक्रियेत गेले आहेत.

मात्र सध्याच्या टप्प्यावर ममता बॅनर्जींच्या गटासमोर तातडीचे आव्हान म्हणजे पोटनिवडणुकीसाठी नवीन नाव आणि चिन्ह निश्चित करणे हे आहे. न्यायालयीन लढाईबाबत पुढील निर्णय आयोगाच्या अंतिम आदेशानंतरच अधिक स्पष्ट होईल.

TMC : पोटनिवडणुकीमुळे निर्णयाला वेग

पश्चिम बंगालमधील आगामी विधानसभा पोटनिवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर हा निर्णय महत्त्वाचा ठरला आहे. नंदीग्राम आणि रेजीनगर विधानसभा मतदारसंघांमध्ये 6 ऑक्टोबर रोजी पोटनिवडणूक होणार आहे. या निवडणुकीसाठी दोन्ही गटांनी उमेदवार उभे केले आहेत.

निवडणूक प्रक्रिया सुरू असल्याने मतपत्रिका, EVM आणि उमेदवारांच्या अधिकृत ओळखीशी संबंधित बाबींमध्ये स्पष्टता ठेवणे आवश्यक असल्याचे आयोगाच्या अंतरिम निर्णयामागील कारणांपैकी एक आहे. त्यामुळे अंतिम पक्षनाव आणि चिन्हाचा वाद सुटेपर्यंत दोन्ही गटांना स्वतंत्र ओळख देण्याचा मार्ग निवडण्यात आला आहे.

TMC : तृणमूलच्या राजकारणावर काय परिणाम?

ममता बॅनर्जी यांनी 1998 मध्ये काँग्रेसपासून वेगळे होत तृणमूल काँग्रेसची स्थापना केली. त्यानंतर ‘फुले आणि गवत’ हे चिन्ह पक्षाच्या राजकीय ओळखीचा महत्त्वाचा भाग बनले. त्यामुळे आता हेच नाव आणि चिन्ह दोन्ही गटांना वापरता न येणे ही पक्षाच्या निवडणूक ओळखीतील मोठी तात्पुरती बदलाची बाब आहे.

आगामी काळात निवडणूक आयोग कोणत्या गटाला अधिकृत तृणमूल काँग्रेस म्हणून मान्यता देतो, याकडे लक्ष लागले आहे. त्यासाठी दोन्ही गटांकडून सादर करण्यात येणारे संघटनात्मक पुरावे, पदाधिकारी, निवडून आलेल्या प्रतिनिधींचे समर्थन आणि पक्षाच्या घटनेशी संबंधित कागदपत्रे महत्त्वाची ठरणार आहेत.

सध्या मात्र दोन्ही गटांना स्वतंत्र नाव आणि चिन्हासह पोटनिवडणुकीच्या मैदानात उतरावे लागणार आहे. त्यामुळे ममता बॅनर्जींसमोर तातडीचा प्रश्न केवळ नवीन नाव आणि चिन्ह निवडण्याचा नसून, पारंपरिक पक्षाच्या निवडणूक ओळखीशी जोडलेल्या राजकीय संघटनेला नव्या परिस्थितीत कसे सादर करायचे, हा देखील आहे.

दरम्यान, निवडणूक आयोगाचा अंतिम निर्णय आल्यानंतर तृणमूल काँग्रेसच्या नाव आणि चिन्हावरील हा वाद कोणत्या दिशेने जातो, हे स्पष्ट होणार आहे.

 

 

Read Also : https://ajinkyabharat.com/mamata-banerjee/

Related News