अन्न पॅकिंगसाठी वर्तमानपत्रांचा वापर थांबवा; FSSAI ची कडक सूचना
FSSAI ची कडक सूचना : रस्त्यावरील खाद्यपदार्थांपासून ते छोट्या हॉटेलांपर्यंत अनेक ठिकाणी आजही वर्तमानपत्रांमध्ये खाद्यपदार्थ गुंडाळून देण्याची प्रथा दिसून येते. मात्र, ही सवय आता आरोग्यासाठी धोकादायक ठरत असल्याचे स्पष्ट करत भारतीय अन्न सुरक्षा आणि मानक प्राधिकरणाने (FSSAI) सर्व खाद्य व्यवसायिकांना वर्तमानपत्रांचा वापर तातडीने बंद करण्याचे निर्देश दिले आहेत. अन्नपदार्थांचे पॅकिंग, साठवणूक किंवा सर्व्हिंगसाठी वर्तमानपत्रे अथवा इतर छापील कागद वापरण्यास मनाई असल्याचे नियामक संस्थेने पुन्हा एकदा स्पष्ट केले आहे.
ही कारवाई मुंबईतील एका प्रसिद्ध वडा पाव विक्रेत्याकडे तपासणीदरम्यान वर्तमानपत्रांमध्ये वडा पाव गुंडाळून ग्राहकांना दिला जात असल्याचे आढळून आल्यानंतर करण्यात आली. FSSAI च्या पश्चिम विभागाने आणि बृहन्मुंबई महानगरपालिकेने (BMC) संयुक्तपणे ही तपासणी केली. यानंतर संबंधित विक्रेत्याविरोधात आवश्यक ती कारवाई करण्यात आली.
अधिकाऱ्यांनी शहरातील विविध खाद्य व्यवसायिकांची तपासणी करताना त्यांना सुरक्षित आणि मंजूर पॅकिंग साहित्याचा वापर करण्याबाबत मार्गदर्शनही केले. नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या विक्रेत्यांना इशारे देण्यात आले असून, फूड-ग्रेड पेपर, बटर पेपर किंवा इतर सुरक्षित पर्याय वापरण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे.
Related News
ITR Filing 2026 सुरू; रिटर्न भरण्यापूर्वी ही कागदपत्रे तयार ठेवा
353 व्या शिवराज्याभिषेकानंतर दुर्दैवी घटना! साताऱ्याच्या तरुणाचा भीषण अपघातात मृत्यू
3 निष्पाप विद्यार्थ्यांचा दुर्दैवी अंत! साई टेकडी तलावातील हृदयद्रावक दुर्घटनेने छत्रपती संभाजीनगर हादरले
5 गोष्टी ज्या विक्रम भट्ट यांनी सुष्मिता सेनसोबतच्या नात्याबद्दल पहिल्यांदाच सांगितल्या
धक्कादायक आकडे! भारतात दरवर्षी किती मांस खाल्लं जातं? पाकिस्तान किती पुढे?
कलर ब्लॉकिंगचा नवा ट्रेंड! कपड्यांपेक्षा अॅक्सेसरीजमधून करा स्टाइलचा धमाका
LPG Price Hike 2026 : 5 मोठे धक्कादायक बदल! LPG महागल्यानंतर PNG ग्राहकांनाही बसणार फटका?
मानसशास्त्र सांगते! संभाषणातील ही 1 सवय लोकांना तुमच्यापासून दूर करते
‘Hai Jawani Toh Ishq Hona Hai ‘ची बॉक्स ऑफिसवर संथ सुरुवात; दोन दिवसांत 23 कोटींची कमाई
भारताचा जन्मदर 1.9 वर; एलॉन मस्क यांचा धक्कादायक दावा, ‘शिक्षित भारतीयांनी मुलं जन्माला घालणं थांबवलं’
Shefali Shah यांचे वक्तव्य : “महिला अन्नाकडे भुकेसाठी नाही, तर भावनिक आधारासाठी वळतात”
3000 किलो तर्री पोह्याचा ऐतिहासिक विश्वविक्रम! शेफ विष्णू मनोहरांनी नागपूरचा गौरव जगभर पोहोचवला
सर्व खाद्य व्यवसायिकांना लागू
FSSAI ने जारी केलेल्या निर्देशानुसार ही मनाई केवळ मोठ्या हॉटेलांपुरती मर्यादित नसून सर्व प्रकारच्या खाद्य व्यवसायांवर लागू आहे. यात स्ट्रीट फूड विक्रेते, फूड स्टॉल्स, क्लाऊड किचन, केटरिंग सेवा, क्विक सर्व्हिस रेस्टॉरंट्स (QSRs), मोबाईल फूड विक्रेते तसेच किरकोळ खाद्य विक्रेते यांचा समावेश आहे.
नियामक संस्थेने स्पष्ट केले आहे की, अन्नपदार्थांचे पॅकिंग, सर्व्हिंग किंवा साठवणुकीसाठी वर्तमानपत्रे किंवा कोणत्याही प्रकारचा छापील कागद वापरणे तात्काळ बंद करावे. तसेच, तळलेल्या पदार्थांमधील अतिरिक्त तेल शोषून घेण्यासाठी वर्तमानपत्रांचा वापर करणेही नियमबाह्य आहे.
वर्तमानपत्रे आरोग्यासाठी कशी धोकादायक?
FSSAI च्या माहितीनुसार, वर्तमानपत्रांच्या छपाईसाठी वापरल्या जाणाऱ्या शाईमध्ये विविध प्रकारची रसायने, रंगद्रव्ये, बाइंडर्स आणि अन्य घटक असतात. हे घटक अन्नपदार्थांच्या संपर्कात आल्यास आरोग्यावर विपरीत परिणाम होऊ शकतात.
विशेषतः छपाईच्या शाईमध्ये शिसे (Lead) आणि इतर जड धातूंचा समावेश असू शकतो. गरम किंवा तेलकट पदार्थ वर्तमानपत्रांमध्ये गुंडाळल्यास हे रासायनिक घटक अन्नामध्ये मिसळण्याची शक्यता वाढते. दीर्घकाळ अशा प्रकारचे दूषित अन्न सेवन केल्यास शरीरावर गंभीर परिणाम होऊ शकतात.
वैद्यकीय तज्ज्ञांच्या मते, शिसे आणि इतर हानिकारक रसायनांच्या सतत संपर्कामुळे मज्जासंस्था, यकृत, मूत्रपिंड आणि इतर अवयवांवर दुष्परिणाम होऊ शकतात. लहान मुले, गर्भवती महिला आणि वृद्ध व्यक्तींसाठी हा धोका अधिक गंभीर मानला जातो.
संसर्गाचाही धोका
फक्त रसायनांपुरतेच नव्हे तर वर्तमानपत्रांमुळे संसर्गजन्य आजारांचा धोकाही वाढू शकतो. वर्तमानपत्रे छपाई, वाहतूक आणि वितरण प्रक्रियेदरम्यान अनेक हातांमधून जातात. या काळात त्यांच्यावर धूळ, माती, जंतू आणि इतर प्रदूषक जमा होऊ शकतात.
अशा कागदांच्या संपर्कात आलेले अन्न दूषित होण्याची शक्यता असते. त्यामुळे ग्राहकांच्या आरोग्यावर विपरीत परिणाम होऊ शकतो. विशेषतः उघडे किंवा तयार अन्नपदार्थ अशा कागदांमध्ये ठेवणे अधिक धोकादायक मानले जाते.
काय सांगतात नियम?
FSSAI ने स्पष्ट केले आहे की, अन्नपदार्थांसाठी वर्तमानपत्रांचा वापर करणे हे नवीन नियमांनुसार नव्हे तर आधीपासूनच बेकायदेशीर आहे. ‘फूड सेफ्टी अँड स्टँडर्ड्स (पॅकेजिंग) रेग्युलेशन्स, 2018’ अंतर्गत अशा प्रकारच्या वापरावर स्पष्ट बंदी घालण्यात आली आहे.
नियमांनुसार अन्नपदार्थांच्या संपर्कात येणारे सर्व पॅकेजिंग साहित्य सुरक्षित, अन्न-मान्य (Food Grade) आणि आरोग्याला हानीकारक नसावे. त्यामुळे वर्तमानपत्रे, छापील जाहिरात पत्रके किंवा इतर छापील कागदांचा वापर पूर्णपणे निषिद्ध आहे.
वडा पाव, समोसे आणि भजींसाठीही मनाई
भारतात अनेक ठिकाणी वडा पाव, समोसे, भजी, पकोडे आणि इतर तळलेले पदार्थ वर्तमानपत्रांमध्ये दिले जातात. अनेक विक्रेते अतिरिक्त तेल शोषून घेण्यासाठीही वर्तमानपत्रांचा वापर करतात. मात्र, FSSAI ने यावरही स्पष्टपणे बंदी घातली आहे.
नियामक संस्थेच्या मते, गरम आणि तेलकट पदार्थांमुळे वर्तमानपत्रातील शाईतील रसायने अधिक वेगाने अन्नामध्ये मिसळू शकतात. त्यामुळे ग्राहकांच्या आरोग्यावर दीर्घकालीन परिणाम होण्याचा धोका वाढतो.
सुरक्षित पर्यायांचा वापर करण्याचे आवाहन
FSSAI ने सर्व खाद्य व्यवसायिकांना फूड-ग्रेड पेपर, बटर पेपर, स्वच्छ कागदी पिशव्या आणि अन्नसुरक्षा मानकांनुसार मंजूर केलेले पॅकेजिंग साहित्य वापरण्याचे आवाहन केले आहे.
तसेच ग्राहकांनीही खाद्यपदार्थ खरेदी करताना ते कोणत्या प्रकारच्या पॅकिंगमध्ये दिले जात आहेत याकडे लक्ष देणे आवश्यक असल्याचे सांगितले आहे. सुरक्षित अन्नपदार्थांचा वापर ही केवळ विक्रेत्यांचीच नव्हे तर ग्राहकांचीही जबाबदारी असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
जनजागृतीची गरज
वर्तमानपत्रांमध्ये खाद्यपदार्थ देण्याची प्रथा अनेक दशकांपासून सुरू असल्यामुळे अनेक विक्रेते आणि ग्राहक यातील धोक्यांविषयी अजूनही अनभिज्ञ आहेत. त्यामुळे नियमांची अंमलबजावणी करण्याबरोबरच व्यापक जनजागृती करणेही आवश्यक आहे.
FSSAI आणि स्थानिक प्रशासनाकडून सुरू करण्यात आलेल्या मोहिमेमुळे खाद्य व्यवसायिकांमध्ये जागरूकता वाढेल आणि सुरक्षित पॅकेजिंगचा वापर वाढेल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
अन्न सुरक्षा सुनिश्चित करण्यासाठी आणि ग्राहकांच्या आरोग्याचे रक्षण करण्यासाठी वर्तमानपत्रांचा वापर पूर्णपणे टाळणे ही काळाची गरज असल्याचे FSSAI ने पुन्हा एकदा अधोरेखित केले आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/strict-action-after-203-raids-on-vadapaav-vikla-tar-thet-jail-in-newspaper/
