Pune शहरातील अत्यंत महत्त्वाच्या आणि दीर्घकाळ रखडलेल्या कात्रज–कोंढवा रस्ता रुंदीकरण प्रकल्पाला अखेर मोठा दिलासा मिळाला आहे. सोलापूर–पुणे महामार्ग आणि कोल्हापूर–पुणे–मुंबई बायपासला जोडणारा हा प्रमुख मार्ग म्हणजे शहरातील जड वाहतुकीचा सर्वात महत्त्वाचा कॉरिडॉर मानला जातो. अनेक वर्षांपासून भूसंपादनाच्या अडचणींमुळे रखडलेल्या या प्रकल्पाला आता राज्य सरकारच्या उच्चस्तरीय समितीने अंतिम निवाडा प्रस्तावास मंजुरी दिल्याने प्रत्यक्ष कामाचा मार्ग मोकळा झाला आहे.
या निर्णयामुळे पहिल्या टप्प्यात ५० मीटर रुंदीचा रस्ता विकसित करण्याची प्रक्रिया वेगाने सुरू होणार असून, हा टप्पा जून 2026 पर्यंत पूर्ण करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे.
दशकभर रखडलेला प्रकल्प अखेर मार्गी
कात्रज–कोंढवा रस्ता हा पुण्यातील अत्यंत वर्दळीचा आणि रणनीतिकदृष्ट्या महत्त्वाचा मार्ग आहे. हा मार्ग दोन राष्ट्रीय महामार्गांना जोडत असल्याने येथे नेहमीच अवजड वाहनांची मोठी वर्दळ असते. परिणामी, दररोज प्रचंड वाहतूककोंडी, अपघातांचा धोका आणि प्रवाशांना वेळेचा मोठा अपव्यय सहन करावा लागतो.
Related News
या रस्त्याच्या रुंदीकरणाचा प्रस्ताव विकास आराखड्यात ८४ मीटर इतका असला तरी प्रत्यक्ष अंमलबजावणी अनेक वर्षे भूसंपादन, कायदेशीर अडथळे आणि स्थानिक विरोध यामुळे थांबली होती. मात्र आता राज्य सरकारच्या उच्चस्तरीय समितीच्या मंजुरीनंतर हा अडथळा दूर झाला आहे.
५० मीटर रुंदीचा पहिला टप्पा: काय होणार बदल?
या प्रकल्पाच्या पहिल्या टप्प्यात सुमारे ३.५ किलोमीटर लांबीचा रस्ता ५० मीटर रुंदीने विकसित केला जाणार आहे. यासाठी १२९ मिळकतींमधील सुमारे ५२,६३० चौरस मीटर क्षेत्राचे भूसंपादन करण्यात येणार आहे.
या टप्प्यात खालील प्रमुख सुविधा विकसित केल्या जाणार आहेत:
- मुख्य ५० मीटर रुंदीचा रस्ता
- दोन्ही बाजूंना सेवा रस्ते (Service Roads)
- पावसाळी पाण्याचा निचरा करणारी आधुनिक ड्रेनेज प्रणाली
- माऊलीनगर परिसरात ग्रेड सेपरेटरची उभारणी
- वाहतूक व्यवस्थापनासाठी सुधारित जंक्शन डिझाइन
या सर्व कामांमुळे वाहतूक प्रवाह अधिक सुरळीत होणार असून, अपघातांचे प्रमाण कमी होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
उच्चस्तरीय समितीची निर्णायक भूमिका
महापालिका प्रशासन आणि जिल्हाधिकारी कार्यालयाने संयुक्तपणे तयार केलेला भूसंपादन प्रस्ताव मंत्रालयातील उच्चस्तरीय समितीकडे सादर करण्यात आला होता. महसूल विभागाचे अतिरिक्त मुख्य सचिव यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या बैठकीत या प्रस्तावाला अंतिम मंजुरी देण्यात आली.
या निर्णयामुळे आता राज्य सरकारकडून औपचारिक मंजुरी मिळताच प्रत्यक्ष जमिनीचा ताबा घेऊन रस्त्याचे बांधकाम सुरू करण्यात येणार आहे.
प्रशासनाचा सातत्यपूर्ण पाठपुरावा
या प्रकल्पाला गती मिळवून देण्यात महापालिका आयुक्त आणि जिल्हाधिकारी यांच्या सातत्यपूर्ण पाठपुराव्याचा मोठा वाटा आहे. प्रशासनाने अनेक बैठका, तांत्रिक पुनरावलोकने आणि भूसंपादन प्रक्रियेतील अडथळे दूर करण्यासाठी सतत प्रयत्न केले.
महापालिका आयुक्तांच्या मते, आता सर्व कायदेशीर प्रक्रिया पूर्ण होताच प्रकल्पाचे काम प्रत्यक्ष सुरू होईल आणि निर्धारित वेळेत पूर्ण करण्याचे नियोजन आहे.
वाहतूक कोंडीवर मोठा दिलासा
सध्या कात्रज–कोंढवा मार्गावर दररोज सुमारे १५,००० हून अधिक वाहने प्रवास करतात. यामध्ये अवजड वाहनांचे प्रमाण मोठे असल्याने रस्ता सतत ताणाखाली असतो. बोपदेव घाट आणि दिवे घाटातून येणारी वाहतूक देखील याच मार्गावर येऊन मिळते, त्यामुळे परिस्थिती अधिकच गंभीर होते.
या रस्त्याचे रुंदीकरण पूर्ण झाल्यानंतर:
- वाहतूक कोंडी मोठ्या प्रमाणात कमी होईल
- प्रवासाचा वेळ लक्षणीयरीत्या घटेल
- अपघातांचे प्रमाण कमी होईल
- अवजड वाहनांसाठी स्वतंत्र आणि सुरक्षित मार्ग उपलब्ध होईल
- शहरातील अंतर्गत रस्त्यांवरील ताण कमी होईल
एनएचएआय प्रकल्पालाही चालना
या प्रकल्पामुळे भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरण (NHAI) मार्फत राजस चौक येथे उभारल्या जाणाऱ्या उड्डाणपुलाच्या कामालाही गती मिळणार आहे. उड्डाणपुलाच्या उतारासाठी आवश्यक असलेले सुमारे ४०० मीटर सर्व्हिस रस्त्यांचे काम आधीच सुरू झाले असून काही भाग पूर्णही झाला आहे.
दोन्ही प्रकल्प एकत्र पूर्ण झाल्यास संपूर्ण कात्रज–कोंढवा कॉरिडॉरचा चेहरामोहरा बदलणार आहे.
अंतिम विकास आराखड्यात ८४ मीटर रस्ता
या प्रकल्पाचा दीर्घकालीन आराखडा ८४ मीटर रुंदीचा रस्ता तयार करण्याचा आहे. भविष्यात वाढणारी वाहतूक लक्षात घेऊन हा विस्तृत मार्ग आखण्यात आला आहे. पहिल्या टप्प्यानंतर टप्प्याटप्प्याने उर्वरित रुंदीकरणाचे काम पूर्ण केले जाणार आहे.
पुण्याच्या वाहतूक व्यवस्थेत मोठा बदल अपेक्षित
Pune शहरात गेल्या काही वर्षांत वाहतूक व्यवस्थेवर मोठा ताण वाढला आहे. औद्योगिक विकास, लोकसंख्या वाढ आणि वाहनांची संख्या वाढल्याने प्रमुख रस्त्यांवर सतत ताण निर्माण होत आहे.
कात्रज–कोंढवा रस्ता हा शहराच्या दक्षिण भागातील सर्वात महत्त्वाचा कनेक्टिव्हिटी मार्ग असल्याने त्याचे रुंदीकरण झाल्यास संपूर्ण वाहतूक नेटवर्कमध्ये सकारात्मक बदल दिसून येईल.कात्रज–कोंढवा रस्ता रुंदीकरण प्रकल्पाला मिळालेला हा दिलासा पुण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचा टप्पा आहे. दशकभर रखडलेला प्रकल्प आता प्रत्यक्ष अंमलबजावणीच्या टप्प्यात आला आहे. प्रशासन, सरकार आणि स्थानिक यंत्रणांच्या समन्वयामुळे हा प्रकल्प वेळेत पूर्ण झाला तर पुण्याच्या वाहतूक समस्यांमध्ये मोठा दिलासा मिळण्याची अपेक्षा आहे.
