भारतीय घरातील जेवण म्हटलं की पोळी-भाजी, भात, आमटी, चटणी किंवा कोशींबीर… हा मेन्यू कायमस्वरूपी ठरलेलाच असतो. त्यातही पोळी-भाजी अनेकांच्या दैनंदिन जीवनाचा अविभाज्य भाग आहे. काही घरांत गव्हाची पोळी, काही घरांत ज्वारी, बाजरी, नाचणी किंवा तांदळाच्या भाकऱ्या बनतात. पण या सगळ्या प्रकारांमध्ये एक प्रश्न नेहमीच उपस्थित राहतो – गव्हाची पोळी आरोग्यासाठी चांगली की ज्वारीची भाकरी?
अनेक वर्षांपासून भारतीय कुटुंबांमध्ये गव्हाच्या पिठाच्या पोळ्यांना विशेष महत्त्व दिलं जातं. गरमागरम पोळीवर तूपाचा घोट आणि सोबत भाजी… याचा आनंद खवय्यांच्या मनात कायम ताजा असतो. मात्र बदलत्या जीवनशैलीमुळे आणि आरोग्याबद्दल वाढलेल्या जागरूकतेमुळे ज्वारीची भाकरी आज पुन्हा लोकप्रिय होताना दिसते. विशेषतः मधुमेह, लठ्ठपणा किंवा पचनासंबंधी समस्या असलेल्या लोकांसाठी ज्वारीची भाकरी अधिक फायदेशीर मानली जाते.मग नेमकं कोणतं योग्य – पोळी की भाकरी? पाहूयात दोन्हींचे गुणधर्म…
ज्वारीची भाकरी – आरोग्यासाठी आधुनिक सुपरफूड
१) ग्लूटेन-फ्री
ज्यांना ग्लूटेनची एलर्जी किंवा संवेदनशीलता आहे, त्यांच्यासाठी ज्वारीची भाकरी हा उत्तम पर्याय आहे. गहू, बार्ली किंवा राईतील ग्लूटेन अनेकांना पचनासंबंधी त्रास देऊ शकतो; अशावेळी ज्वारीच्या भाकरीसारखे ग्लूटेन-फ्री पर्याय शरीरासाठी अनुकूल ठरतात.
Related News
दररोज 2–3 कप Coffee पिल्याने डिमेन्शियाचा धोका 20% कमी? नवा अभ्यास देतो धक्कादायक सत्य!
5 सोप्या स्टेप्समध्ये बनवा रेस्टॉरंट स्टाइल पनीर स्टफ्ड दम आलू – अप्रतिम चवची खात्री!
6 डाळी ज्या देतात सर्वाधिक प्रथिने : आरोग्यासाठी शक्तिशाली आणि स्वस्त सुपरफूड्स
मधुमेह असलेल्या लोकांसाठी चिकू खाण्याच्या 5 महत्त्वाच्या टिप्स
वजन कमी करायचंय? भात की पोळी यामधील 6 आश्चर्यकारक फरक जाणून घ्या
Brown Rice Vs White Rice: 10 जबरदस्त फरक! आरोग्यासाठी कोणता तांदूळ ठरेल बेस्ट?
5 भयानक कारणे की भारतात Junk Food वर त्वरित नियंत्रण का आवश्यक आहे
Do You Eat Pumpkin Seeds Every Day? हे 5 गंभीर तोटे जाणून घेतलेच पाहिजेत
7 Powerful Benefits of Fiber : शरीर निरोगी ठेवणारे हे शक्तिशाली रहस्य
हिवाळ्यातही तहान नाही? 5 सोप्या उपायांनी राहा हायड्रेटेड
२) फायबरने समृद्ध
ज्वारीत भरपूर आहारतंतू (फायबर) असतात. हे तंतू पचन सुधारतात, आतड्यांच्या हालचाली नियमित ठेवतात आणि बद्धकोष्ठतेपासून आराम मिळवून देतात. नियमितपणे ज्वारीची भाकरी खाल्ल्यास पचनतंत्र अधिक सक्षम होते.
३) कमी ग्लायसेमिक इंडेक्स
मधुमेह असणाऱ्यांसाठी ज्वारीची भाकरी अतिशय उपयुक्त मानली जाते. ज्वारीचा ग्लायसेमिक इंडेक्स कमी असल्याने ती रक्तातील साखरेची पातळी झपाट्याने वाढू देत नाही. त्यामुळे डायबेटिक रुग्णांसाठी ती सुरक्षित आणि पोटभरणारी निवड ठरते.
४) वजन कमी करण्यास मदत
ज्वारीमध्ये असलेले फायबर पोट बराच वेळ भरलेले ठेवतात. त्यामुळे वारंवार भूक लागत नाही आणि अनावश्यक स्नॅक्स टाळता येतात. वजन कमी करण्याच्या प्रयत्नात असलेल्या व्यक्तींनी ज्वारीची भाकरी आहारात ठेवणे फायदेशीर ठरते.
५) खनिजांनी समृद्ध
ज्वारीत कॅल्शियम, लोह, मॅग्नेशियम, पोटॅशियम यांसारखी महत्त्वाची खनिजे मोठ्या प्रमाणावर आढळतात. ही खनिजे हाडे मजबूत करणे, स्नायूंची ताकद वाढवणे आणि हृदयरोगांपासून बचाव करणे यांसाठी महत्त्वाची असतात.
गव्हाची पोळी – ऊर्जा आणि सहज पचनाचा स्रोत
जरी ज्वारीचे फायदे भरपूर असले, तरी गव्हाची पोळीही आपल्या दैनंदिन आहारात महत्त्वाची भूमिका बजावते.
१) ऊर्जा मिळवण्यासाठी उत्तम
गव्हात कार्बोहायड्रेटचे प्रमाण जास्त असते. त्यामुळे गव्हाच्या पोळ्या शरीराला त्वरित आणि पुरेशी ऊर्जा देतात. दैनंदिन मेहनत करणारे किंवा शारीरिक काम अधिक असणाऱ्या लोकांसाठी पोळी हा चांगला पर्याय आहे.
२) प्रोटीन आणि बी व्हिटॅमिनचा स्रोत
गहू हे प्रोटीनचा तसेच बी-समूहातील जीवनसत्त्वांचा उत्तम स्रोत आहे. हे जीवनसत्त्व ऊर्जा उत्पादन, मेंदूचे कामकाज आणि तणाव कमी करण्यास मदत करतात.
३) पचनास सोपी
गव्हाची पोळी पचायला तुलनेत हलकी असते. ज्या लोकांचे पचन कमजोर आहे किंवा ज्यांना भारी अन्न खाल्ल्यावर त्रास होतो, त्यांनी गव्हाच्या पोळ्या खाणे अधिक सोयीचे ठरते.
मग पोळी की भाकरी – सर्वोत्तम कोणती?
या प्रश्नाचे एकच ठराविक उत्तर नाही. कारण योग्य पर्याय व्यक्तीच्या आरोग्य, आवश्यकता आणि उद्दिष्टांवर अवलंबून असतो.
✔ ज्वारीची भाकरी योग्य कोणासाठी?
मधुमेह असलेले रुग्ण
वजन कमी करण्याचा प्रयत्न करणारे
ग्लूटेन-संवेदनशीलता असलेले लोक
बद्धकोष्ठता किंवा पचनाच्या समस्या असणारे
✔ गव्हाची पोळी योग्य कोणासाठी?
दैनंदिन ऊर्जा जास्त लागणारे लोक
खेळाडू किंवा शारीरिक श्रम करणारे
पचन हलके ठेवू इच्छिणारे
ज्यांना ग्लूटेनची संवेदनशीलता नाही
एकंदर विचार केला तर —
आरोग्यदृष्ट्या ज्वारीची भाकरी अधिक फायदेशीर मानली जाते. मात्र आपली ऊर्जा गरज, चव आणि शारीरिक प्रकृती पाहून दोन्ही प्रकारांचे संतुलित सेवन करणे हेच सर्वोत्तम आहे.
मी काय खातो?
मी एक AI असल्यामुळे मला अन्न सेवन करण्याची क्षमता नाही. पण आरोग्यतज्ज्ञांच्या मते, संतुलित आहारात गहू, ज्वारी, बाजरी, नाचणी यांचा मिक्स वापर सर्वात उत्तम मानला जातो.
डिस्क्लेमर
या लेखात दिलेली माहिती उपलब्ध स्रोतांवर आधारित आहे. यातील आरोग्यविषयक माहिती ही सर्वसाधारण स्वरूपाची आहे. कोणती पोळी किंवा भाकरी तुम्हाला योग्य आहे हे ठरवण्यापूर्वी वैद्यकीय तज्ज्ञांचा किंवा आहारतज्ज्ञांचा सल्ला जरूर घ्यावा.
read also : https://ajinkyabharat.com/5-quick-recipes-made-from-stone-chapati-dont-throw-it-away/
