उन्हाळा सुरू होताच फळांचा राजा मानला जाणारा हापूस आंबा बाजारात दाखल झाला आहे. मात्र यंदा सुरुवातीपासूनच हापूसच्या दरांनी आकाशाला गवसणी घातली आहे. कमी आवक, हवामानातील बदल आणि वाढती मागणी यामुळे ग्राहकांना यंदा आंबा खरेदी करताना मोठा आर्थिक ताण सहन करावा लागत आहे. विशेषतः रत्नागिरी आणि देवगड येथील हापूस आंब्यांचे दर सर्वाधिक वाढलेले दिसून येतात.
कोकणातच आंबा महाग
हापूसचे माहेरघर मानल्या जाणाऱ्या कोकण पट्ट्यात यंदा दर मोठ्या प्रमाणात वाढले आहेत. देवगड हापूस प्रति डझन 1500 ते 3000 रुपयांदरम्यान विकला जात आहे. तर रत्नागिरी हापूसचा दर 1000 ते 2000 रुपये प्रति डझन आहे. आंब्याच्या पेट्यांचा विचार केला तर 4 ते 6 डझनच्या पेटीसाठी ग्राहकांना तब्बल 5 हजार ते 6 हजार रुपये मोजावे लागत आहेत. त्यामुळे सामान्य ग्राहकांसाठी हा आंबा सध्या “लक्झरी फळ” ठरत आहे.
नवी मुंबईत दर 7 हजारांपर्यंत
राज्यातील सर्वात मोठ्या घाऊक बाजारपेठांपैकी एक असलेल्या नवी मुंबई येथील APMC मार्केटमध्ये हापूस आंब्याचा दर 2500 रुपयांपासून थेट 7 हजार रुपयांपर्यंत पोहोचला आहे. उच्च दर्जाच्या निवडक पेट्यांसाठी व्यापारी मोठी किंमत मोजत असल्याचे चित्र आहे.
पुणे आणि परिसरातील दर
पुणे शहरात हापूस आंबा 1000 ते 2000 रुपये प्रति डझन या दरात विकला जात आहे. तर पिंपरी परिसरात दर 2300 ते 2600 रुपये आहेत. बारामती येथे 1700 ते 2200 रुपये प्रति डझन दर पाहायला मिळत आहेत.
उत्तर महाराष्ट्रातील स्थिती
नाशिक येथे 1500 ते 1800 रुपये प्रति डझन दर आहे. तर अहिल्यानगर मध्ये तुलनेने स्वस्त दर म्हणजे 900 ते 1500 रुपये आहेत. त्यामुळे या भागात ग्राहकांना काही प्रमाणात दिलासा मिळतो आहे.
मराठवाड्यात मोठी तफावत
मराठवाड्यात दरांमध्ये मोठी असमानता दिसून येते. जालना येथे 1500 ते 4000 रुपये प्रति डझन दर आहे. लातूर येथे आंबा किलोवर विकला जात असून दर 250 ते 300 रुपये प्रति किलो आहे.
नांदेड येथे 1200 रुपये प्रति किलो दर आहे, मात्र येथे कर्नाटकातील आंबे हापूस म्हणून विकले जात असल्याच्या तक्रारी आहेत. त्यामुळे ग्राहकांनी खरेदी करताना अधिक सावध राहण्याची गरज आहे.
सोलापूर आणि जळगावमधील दर
सोलापूर येथे हापूस आंब्याचा किमान दर 1200 रुपये, कमाल दर 3200 रुपये आणि सरासरी दर 2000 रुपये प्रति डझन आहे.
जळगाव येथे देवगड हापूस 1000 रुपये प्रति किलो तर रत्नागिरी हापूस 1100 रुपये प्रति किलो दराने विकला जात आहे.
काही जिल्ह्यांमध्ये अजूनही प्रतीक्षा
राज्यातील काही भागांत अजूनही हापूसची आवक झालेली नाही. वर्धा, पंढरपूर, नंदुरबार, छत्रपती संभाजीनगर, हिंगोली आणि बुलढाणा या ठिकाणी अजून बाजारात हापूस पोहोचलेला नाही. व्यापाऱ्यांच्या मते एप्रिलच्या उत्तरार्धात आवक वाढल्यानंतर दर काही प्रमाणात कमी होण्याची शक्यता आहे.
दर वाढण्यामागील कारणे
यंदा हापूस आंब्याच्या दरवाढीमागे अनेक कारणे आहेत. हवामानातील बदल, अवकाळी पाऊस आणि उत्पादनात घट ही प्रमुख कारणे मानली जात आहेत. तसेच सुरुवातीच्या काळात पुरवठा कमी आणि मागणी जास्त असल्यामुळे बाजारात दर वाढले आहेत. निर्यात मागणीही दरवाढीस कारणीभूत ठरत आहे.
ग्राहकांसाठी महत्त्वाची सूचना
सध्या बाजारात हापूस नावाखाली इतर जातींचे आंबे विकले जात असल्याच्या तक्रारी वाढल्या आहेत. त्यामुळे ग्राहकांनी खरेदी करताना आंब्याचा सुगंध, आकार, रंग आणि विक्रेत्याची विश्वसनीयता तपासणे गरजेचे आहे. अस्सल हापूस ओळखणे महत्त्वाचे आहे, अन्यथा जास्त पैसे देऊनही दर्जा मिळणार नाही.
एकूणच पाहता, यंदाचा हापूस आंबा सर्वसामान्यांच्या आवाक्याबाहेर गेला आहे. कोकणातील उत्पादन घट आणि राज्यभरातील वाढती मागणी यामुळे दर वाढले आहेत. मात्र पुढील काही आठवड्यांत आवक वाढल्यास ग्राहकांना दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे. तोपर्यंत “फळांचा राजा” खरेदी करताना ग्राहकांनी बजेटचा विचार करूनच निर्णय घ्यावा लागणार आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/indonesia-7-4-magnitude-earthquake-1-death-building-damage-tsunami-signal-sought/
