MHT-CET मेरिट लिस्ट वाद: “पर्सेंटाइल” गोंधळातून निर्माण झालेला संभ्रम; CET सेलचा सविस्तर खुलासा

राज्यात अभियांत्रिकी प्रवेशासाठी अत्यंत महत्त्वाची मानली जाणारी MHT-CET 2025-26 बीई-बीटेक मेरिट लिस्ट जाहीर झाल्यानंतर निर्माण झालेला वाद आता चांगलाच तापला आहे. “पर्सेंटाइल” आणि “पर्सेंटेज” या दोन संकल्पनांमधील फरक स्पष्ट न झाल्यामुळे विद्यार्थ्यांमध्ये, पालकांमध्ये आणि राजकीय वर्तुळात मोठा संभ्रम निर्माण झाला आहे. या पार्श्वभूमीवर राज्य सामायिक प्रवेश परीक्षा कक्षाने (CET Cell) सविस्तर स्पष्टीकरण देत सर्व आरोप फेटाळले आहेत.

MHT-CET   वादाची सुरुवात कशी झाली?

या संपूर्ण प्रकरणाला सुरुवात काँग्रेस नेते सचिन सावंत यांच्या पत्रकार परिषदेनंतर झाली. त्यांनी जाहीर झालेल्या बीई-बीटेक मेरिट लिस्टवर गंभीर प्रश्न उपस्थित केले.

त्यांचा मुख्य आरोप असा होता की, प्रवेश प्रक्रियेत पारदर्शकतेचा अभाव आहे. काही विद्यार्थ्यांच्या गुणांमध्ये आणि अंतिम पर्सेंटाइलमध्ये विसंगती दिसत असल्याचा दावा त्यांनी केला. विशेषतः 12 वी परीक्षेत तुलनेने कमी गुण मिळालेल्या काही विद्यार्थ्यांना उच्च पर्सेंटाइल मिळाल्याने संशय वाढल्याचे त्यांनी नमूद केले.या आरोपांनंतर सोशल मीडियावरही मोठ्या प्रमाणात चर्चा सुरू झाली आणि पालकांमध्ये गोंधळाची परिस्थिती निर्माण झाली. अनेक ठिकाणी “निकालात त्रुटी” असल्याच्या अफवा पसरू लागल्या.

MHT-CET  सेलचा स्पष्ट आणि ठाम खुलासा

महाराष्ट्र सरकारच्या State Common Entrance Test 2025-26 ची टॉपर यादी मुख्यमंत्र्यांसह महायुतीच्या सर्व नेत्यांनी पहावी.
या निकालात ७ विद्यार्थ्यांना १०० percentile मिळाले असून १३ विद्यार्थ्यांची percentile 99.999 आहे.
परंतु विशेष म्हणजे अनुक्रमांक १, २, ५, ९, १३ आणि १५ या… https://t.co/B0dFnQn2Uy

— Sachin Sawant सचिन सावंत (@sachin_inc) May 18, 2026

या सर्व आरोपांना उत्तर देताना CET सेलचे आयुक्त दिलीप सरदेसाई यांनी स्पष्ट भूमिका मांडली. त्यांनी सांगितले की, परीक्षा, मूल्यांकन आणि मेरिट लिस्ट तयार करण्याची संपूर्ण प्रक्रिया ही अत्यंत पारदर्शक, वैज्ञानिक आणि तांत्रिक पद्धतीने पार पडते.

त्यांच्या मते, कोणत्याही प्रकारची गडबड किंवा अनियमितता झालेली नाही. उलट, विद्यार्थ्यांमध्ये निर्माण झालेला “गैरसमज” हा मुख्य मुद्दा आहे, भ्रष्टाचार किंवा तांत्रिक त्रुटी नाही.

CET सेलने सांगितले की संपूर्ण निकाल प्रक्रिया ऑटोमेटेड प्रणालीद्वारे तयार केली जाते. मानवी हस्तक्षेप अत्यंत मर्यादित ठेवण्यात येतो, ज्यामुळे पारदर्शकता अधिक मजबूत होते.

MHT-CET पर्सेंटाइल आणि पर्सेंटेजमधील मूलभूत फरक

या वादातील सर्वात महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे “Percentile” आणि “Percentage” यांचा गोंधळ.

Percentage (टक्केवारी)

टक्केवारी म्हणजे विद्यार्थ्याने मिळवलेले प्रत्यक्ष गुण. उदाहरणार्थ, 100 पैकी 80 गुण मिळाले तर ती 80 टक्केवारी ठरते. हे पूर्णतः विद्यार्थ्याच्या वैयक्तिक कामगिरीवर आधारित असते.

Percentile (पर्सेंटाइल)

पर्सेंटाइल ही तुलनात्मक संकल्पना आहे. यात विद्यार्थी इतर किती टक्के विद्यार्थ्यांपेक्षा पुढे आहे हे मोजले जाते. उदाहरणार्थ, 95 पर्सेंटाइल म्हणजे त्या विद्यार्थ्याने परीक्षेत 95% विद्यार्थ्यांना मागे टाकले आहे.CET सेलच्या मते, याच मूलभूत फरकाचा योग्य अर्थ न समजल्यामुळे मोठा गोंधळ निर्माण झाला आहे.

 100 पर्सेंटाइलचा प्रश्न आणि स्पष्टीकरण

अनेक विद्यार्थ्यांनी आणि पालकांनी प्रश्न उपस्थित केला की 12 वी परीक्षेत साधारण गुण असतानाही काही विद्यार्थ्यांना 100 पर्सेंटाइल कसे मिळू शकते?

यावर CET सेलने स्पष्ट केले की, CET परीक्षा आणि 12 वी परीक्षा या दोन पूर्णतः वेगळ्या मूल्यांकन प्रणाली आहेत. 12 वी ही बोर्ड परीक्षा असून तिचे मूल्यांकन वेगळ्या निकषांवर होते, तर CET ही पूर्णतः स्पर्धात्मक परीक्षा आहे.

CET मध्ये विद्यार्थ्यांचे मूल्यांकन त्यांच्या स्पर्धकांच्या तुलनेत केले जाते. त्यामुळे 12 वीतील गुण आणि CET पर्सेंटाइल यांचा थेट संबंध नसतो. उच्च पर्सेंटाइल मिळणे म्हणजे त्या विद्यार्थ्याने त्या सत्रातील इतर विद्यार्थ्यांच्या तुलनेत उत्कृष्ट कामगिरी केली आहे.

MHT-CET  राजकीय वादाला चढलेला रंग

या प्रकरणाने केवळ शैक्षणिक नव्हे तर राजकीय वादाचेही स्वरूप घेतले आहे. विरोधी पक्षांनी CET सेलच्या कार्यपद्धतीवर प्रश्न उपस्थित करत संपूर्ण प्रक्रियेची चौकशी करण्याची मागणी केली आहे.

सचिन सावंत यांनी पत्रकार परिषदांमधून काही गंभीर मुद्दे उपस्थित केले असून, प्रक्रियेतील पारदर्शकतेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण केले आहे. तर दुसरीकडे राज्य प्रशासन आणि CET सेलने सर्व आरोप फेटाळत प्रणाली पूर्णतः नियमबद्ध असल्याचा दावा केला आहे.

 विद्यार्थी आणि पालकांमध्ये वाढलेली चिंता

या संपूर्ण वादाचा सर्वात मोठा परिणाम विद्यार्थी आणि पालकांवर झाला आहे. अनेक विद्यार्थ्यांना मेरिट लिस्ट समजण्यात अडचणी येत आहेत. कट-ऑफ, पर्सेंटाइल आणि रँकिंग प्रणाली याबाबत संभ्रम वाढला आहे.

सोशल मीडियावर चुकीची माहिती मोठ्या प्रमाणात पसरत असल्याने गोंधळ अधिकच वाढला आहे. अनेक पालकांनी CET हेल्पलाइनवर संपर्क साधून शंका विचारण्यास सुरुवात केली आहे.

 CET सेलची कार्यपद्धती आणि तांत्रिक प्रक्रिया

MHT-CET  सेलने संपूर्ण प्रक्रियेचे तांत्रिक विश्लेषणही मांडले आहे. त्यांच्या मते परीक्षा प्रक्रिया खालील टप्प्यांत पार पडते:

सर्वप्रथम परीक्षा घेतली जाते आणि उत्तरपत्रिका स्कॅन केल्या जातात. त्यानंतर नॉर्मलायझेशन प्रक्रिया केली जाते ज्यामध्ये वेगवेगळ्या शिफ्टमधील कठीणतेचा समतोल साधला जातो. त्यानंतर पर्सेंटाइल गणना केली जाते आणि अंतिम मेरिट लिस्ट तयार केली जाते.ही संपूर्ण प्रक्रिया सॉफ्टवेअर-आधारित असून अल्गोरिदमवर आधारित असल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे.

नॉर्मलायझेशन प्रणालीचे महत्त्व

नॉर्मलायझेशन ही MHT-CET  प्रक्रियेतील अत्यंत महत्त्वाची पायरी आहे. वेगवेगळ्या शिफ्टमध्ये प्रश्नपत्रिकेची कठीणता वेगळी असू शकते. त्यामुळे विद्यार्थ्यांना समान न्याय मिळावा म्हणून हा तांत्रिक समतोल साधला जातो.यामुळे कोणत्याही विद्यार्थ्याला कठीण पेपरचा अन्याय होत नाही आणि अंतिम निकाल अधिक न्याय्य ठरतो.

 पारदर्शकतेचा ठाम दावा

CET सेलने स्पष्ट केले आहे की संपूर्ण डेटा ऑडिटेड आहे आणि परीक्षा प्रणाली आंतरराष्ट्रीय मानकांनुसार विकसित करण्यात आली आहे. कोणत्याही प्रकारची फेरफार किंवा हस्तक्षेप झालेला नाही.

त्यांनी पुन्हा एकदा सांगितले की विद्यार्थ्यांनी अफवांवर विश्वास ठेवू नये आणि अधिकृत माहितीच विचारात घ्यावी.

अधिकृत आवाहन

CET आयुक्त दिलीप सरदेसाई यांनी विद्यार्थ्यांना आणि पालकांना आवाहन केले आहे की कोणतीही शंका असल्यास थेट CET सेलशी संपर्क साधावा. आवश्यक असल्यास प्रत्यक्ष भेट देऊन सर्व तांत्रिक बाबी स्पष्ट केल्या जातील.

त्यांनी स्पष्ट केले की अफवा पसरवणे किंवा चुकीची माहिती प्रसारित करणे टाळावे, कारण यामुळे विद्यार्थ्यांमध्ये अनावश्यक तणाव निर्माण होतो.MHT-CET मेरिट लिस्ट वाद हा मुख्यतः तांत्रिक संकल्पनांच्या गैरसमज आणि माहितीच्या अभावामुळे निर्माण झालेला असल्याचे स्पष्ट होत आहे. “पर्सेंटाइल” आणि “पर्सेंटेज” मधील फरक न समजल्यामुळे मोठा संभ्रम निर्माण झाला.

CET सेलने सविस्तर स्पष्टीकरण देत परिस्थिती शांत करण्याचा प्रयत्न केला आहे. तरीही या प्रकरणाने प्रवेश परीक्षा प्रक्रियेतील संवाद, पारदर्शकता आणि जनजागृती यावर पुन्हा एकदा गंभीर प्रश्न उपस्थित केले आहेत.

read also :  https://ajinkyabharat.com/appeal-to-the-police-to-identify-the-possibility-of-such-a-strange-death-on-the-railway-line-in-murtijapur-railway-line/