होर्मुज खाडीत तणाव शिगेला; भारताच्या दिशेने निघालेल्या जहाजावर गोळीबार, इराणकडून ताबा
मध्यपूर्वेत तणावाच्या पार्श्वभूमीवर Strait of होर्मुज पुन्हा एकदा आंतरराष्ट्रीय चर्चेच्या केंद्रस्थानी आली आहे. Iran आणि United States यांच्यातील वाढत्या संघर्षामुळे या समुद्री मार्गावर परिस्थिती चिघळत चालली आहे. अशातच भारताच्या दिशेने निघालेल्या एका व्यापारी जहाजावर गोळीबार झाल्याची धक्कादायक घटना समोर आली असून, या जहाजाला इराणने ताब्यात घेतल्याची माहिती समोर आली आहे.
भारताकडे येणाऱ्या जहाजावर हल्ला
मिळालेल्या माहितीनुसार, ‘एपामिनोड्स’ नावाचे कंटेनर जहाज होर्मुज खाडीमार्गे भारताच्या दिशेने येत होते. या जहाजावर अचानक गोळीबार करण्यात आला. गोळीबारानंतर Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) ने जहाजाला अडवून ताब्यात घेतले.
इराणकडून असा दावा करण्यात आला की, संबंधित जहाजाने आवश्यक परवानगी न घेता खाडी पार करण्याचा प्रयत्न केला होता. त्यामुळे सागरी सुरक्षेला धोका निर्माण होऊ शकत होता. जहाजाला थांबण्याचे आदेश देण्यात आले होते; मात्र ते न थांबल्याने कारवाई करावी लागली, असे इराणी अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे.
भारतीय व्हाईस कॅप्टनचा थरारक अनुभव
या जहाजावर राजस्थानातील श्रीगंगानगर येथील मर्चंट नेव्हीचे व्हाईस कॅप्टन Sanjay Maher कार्यरत होते. त्यांनी या घटनेचा थरारक अनुभव सांगितला.
त्यांच्या म्हणण्यानुसार, “आम्ही होर्मुज खाडी पार करत असताना अचानक आमच्या जहाजावर गोळीबार सुरू झाला. परिस्थिती गंभीर होत असल्याचे लक्षात येताच आम्ही तात्काळ 21 कर्मचाऱ्यांना सुरक्षित ठिकाणी हलवले.”
संजय माहेर गेल्या 15 वर्षांपासून मर्चंट नेव्हीत कार्यरत असून, सुमारे 20 दिवसांपूर्वी ते सौदी अरेबियाकडे जाण्यासाठी घरातून निघाले होते.
जहाजाचा ताबा आणि इराणी किनाऱ्याकडे वळवले
लायबेरियन ध्वज असलेले हे कंटेनर जहाज गेल्या काही दिवसांपासून Mundra Port कडे येत होते. होर्मुज खाडीच्या जवळ पोहोचताच त्यावर कारवाई करण्यात आली.
IRGC ने जहाजाला अडवून ताब्यात घेतल्यानंतर ते इराणच्या किनाऱ्याकडे वळवण्यात आले. इराणकडून असा दावा करण्यात आला आहे की, जहाजाची नेव्हिगेशन प्रणाली हॅक झाली होती, ज्यामुळे ते संशयास्पद मार्गाने जात होते.
आणखी एका जहाजावर कारवाई
या घटनेसोबतच आणखी एका जहाजावरही कारवाई करण्यात आल्याचे समोर आले आहे. इस्रायलशी संबंधित ‘फ्रान्सेस्का’ नावाचे जहाजही इराणने ताब्यात घेतल्याचे वृत्त आहे. त्यामुळे या समुद्री मार्गावर तणाव अधिक वाढला आहे.
अमेरिकेची नाकेबंदी आणि वाढता संघर्ष
दरम्यान, United States ने इराणभोवती मोठ्या प्रमाणात नाकेबंदी केल्याचे सांगितले जात आहे. या नाकेबंदीमुळे इराणच्या बंदरातून जहाजांची ये-जा मर्यादित झाली आहे.
या परिस्थितीमुळे Strait of Hormuz हा जगातील सर्वात महत्त्वाच्या तेल वाहतुकीच्या मार्गांपैकी एक असलेला जलमार्ग सध्या युद्धसदृश परिस्थितीत सापडला आहे.
जागतिक व्यापारावर परिणामाची शक्यता
होर्मुज खाडी ही जागतिक व्यापारासाठी अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते. जगातील मोठ्या प्रमाणात तेल आणि गॅस वाहतूक याच मार्गाने होते. त्यामुळे येथे निर्माण झालेला तणाव जागतिक अर्थव्यवस्थेवरही परिणाम करू शकतो.
विशेषतः भारतासारख्या देशांसाठी, जे मोठ्या प्रमाणात ऊर्जा आयात करतात, ही परिस्थिती चिंताजनक ठरू शकते.
भारतासाठी वाढती चिंता
या घटनेमुळे भारतासाठीही चिंता वाढली आहे. भारतीय नागरिक असलेले कर्मचारी जहाजावर असल्यामुळे त्यांच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न निर्माण झाला आहे. केंद्र सरकार आणि परराष्ट्र मंत्रालय या परिस्थितीवर लक्ष ठेवून असल्याचे सांगितले जात आहे.
होर्मुज खाडीत घडलेली ही घटना मध्यपूर्वेतील तणाव किती गंभीर झाला आहे, याचे द्योतक आहे. भारताच्या दिशेने येणाऱ्या जहाजावर गोळीबार आणि त्यानंतरचा ताबा ही घटना आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मोठा परिणाम घडवू शकते.
सध्या सर्वांचे लक्ष या परिस्थितीवर आणि संबंधित देशांच्या पुढील पावलांवर आहे. तणाव कमी करण्यासाठी राजनैतिक प्रयत्न होणे आवश्यक आहे, अन्यथा याचा परिणाम जागतिक व्यापार, ऊर्जा पुरवठा आणि आंतरराष्ट्रीय सुरक्षेवर होऊ शकतो.
read also:https://ajinkyabharat.com/13-players-case-in-mi-vs-csk-match-umpires-decision-question/
