आजच्या डिजिटल युगात काही मिनिटांत कर्ज मिळवून देण्याचा दावा करणाऱ्या अनेक मोबाइल ॲप्सचा सुळसुळाट झाला आहे. अचानक पैशांची गरज भासल्यावर अनेकजण अशा ॲप्सकडे आकर्षित होतात. मात्र, “इन्स्टंट लोन”च्या नावाखाली सुरू असलेल्या फसवणुकीच्या घटना दिवसेंदिवस वाढत आहेत. सायबर गुन्हेगार लोकांच्या आर्थिक अडचणींचा फायदा घेत त्यांच्या वैयक्तिक माहितीचा गैरवापर करत आहेत.
अशाच धोकादायक बनावट लोन ॲप्सबाबत गृह मंत्रालयाच्या अंतर्गत कार्यरत असलेल्या Cyber Dost ने नागरिकांना गंभीर इशारा दिला आहे. सायबर दोस्तने 10 संशयास्पद आणि फेक लोन ॲप्सची यादी जाहीर केली असून नागरिकांना सावध राहण्याचे आवाहन केले आहे.
इन्स्टंट लोनच्या नावाखाली वाढत आहे फसवणुकीचा सापळा
सध्या सोशल मीडियावर किंवा विविध वेबसाइट्सवर “10 मिनिटांत कर्ज”, “कागदपत्रांशिवाय लोन”, “सिबिल स्कोअर नको” अशा आकर्षक जाहिराती मोठ्या प्रमाणात दिसतात. आर्थिक गरजेमुळे अनेकजण अशा जाहिरातींवर विश्वास ठेवून संबंधित ॲप डाउनलोड करतात.
Related News
हे ॲप्स सुरुवातीला कमी व्याजदर, झटपट मंजुरी आणि सोपी प्रक्रिया दाखवून वापरकर्त्यांना आकर्षित करतात. मात्र, ॲप इन्स्टॉल करताना ते मोबाइलमधील कॉन्टॅक्ट्स, फोटो, एसएमएस, बँक माहिती आणि इतर संवेदनशील डेटा मिळवतात. त्यानंतर ब्लॅकमेलिंग, धमक्या, अतिरिक्त व्याज आकारणी आणि आर्थिक फसवणूक सुरू होते.
सायबर तज्ज्ञांच्या मते, अनेक फेक ॲप्स स्वतःला NBFC किंवा अधिकृत वित्तीय संस्था असल्याचे भासवतात. पण प्रत्यक्षात त्यांचा कोणताही कायदेशीर आधार नसतो.
सायबर दोस्तने उघड केली ‘या’ 10 फेक लोन ॲप्सची नावे
सायबर दोस्तने लोकांना सावध करत खालील 10 संशयास्पद लोन ॲप्सपासून दूर राहण्याचा सल्ला दिला आहे.
- सफलस्कोर सुलभ कर्ज (SafalScore Easy Loan)
- फिनक्युअर क्रेडिट असिस्टंट (FinCure Credit Assistant)
- फ्लेक्सीलोन ईएमआय (FlexiLoanEMI)
- इझीक्रेडिटचेक (EasyCreditCheck)
- फिनमोना वैयक्तिक क्रेडिट (FinMona Personal Credit)
- धनाश्री सल्ला (DhanaShree Salah)
- रुपीजार ॲसेट ॲक्सेस (RupeeJar Asset Access)
- एस लार्ज क्विक लोन असिस्टंट (S Large Quick Loan Assistant)
- लोन ब्लूम (Loan Bloom)
- ब्रिओ क्रेडिट क्रेडिट असिस्टंट (Brio Credit Credit Assistant)
या ॲप्सद्वारे नागरिकांना झटपट कर्जाचे आमिष दाखवून त्यांची वैयक्तिक माहिती गोळा केली जात असल्याची माहिती समोर आली आहे.
फेक लोन ॲप्स कसे करतात फसवणूक?
सायबर फसवणूक करणारे लोक प्रथम कमी रकमेचे कर्ज मंजूर करतात. त्यानंतर अत्यंत जास्त व्याजदर आकारले जातात. काही प्रकरणांमध्ये कर्जाची परतफेड वेळेआधीच करण्यासाठी दबाव टाकला जातो.
इतकेच नाही तर, मोबाइलमधील कॉन्टॅक्ट्सचा वापर करून संबंधित व्यक्तीच्या नातेवाईकांना किंवा मित्रांना फोन करून बदनामी करण्याची धमकी दिली जाते. काही लोकांचे फोटो एडिट करून सोशल मीडियावर व्हायरल करण्याचाही प्रकार घडतो.
सायबर पोलिसांच्या माहितीनुसार, अशा अनेक ॲप्सचे सर्व्हर परदेशात असतात. त्यामुळे गुन्हेगारांपर्यंत पोहोचणे कठीण ठरते.
सुरक्षित राहण्यासाठी ‘या’ महत्त्वाच्या टिप्स लक्षात ठेवा
1. ॲप डाउनलोड करण्यापूर्वी पडताळणी करा
कोणतेही लोन ॲप डाउनलोड करण्यापूर्वी त्याची सत्यता तपासणे आवश्यक आहे.
2. RBI च्या NBFC यादीत नाव तपासा
Reserve Bank of India च्या अधिकृत NBFC यादीमध्ये संबंधित कंपनी नोंदणीकृत आहे का हे जरूर पाहा.
3. अनावश्यक परवानग्या देऊ नका
जर एखादे ॲप कॉन्टॅक्ट्स, गॅलरी किंवा मायक्रोफोनचा अतिरेकी प्रवेश मागत असेल तर सावध व्हा.
4. रिव्ह्यू आणि रेटिंग तपासा
गुगल प्ले स्टोअरवरील वापरकर्त्यांच्या प्रतिक्रिया वाचा. अनेक नकारात्मक प्रतिक्रिया असल्यास ॲप टाळा.
5. सोशल मीडिया जाहिरातींवर लगेच विश्वास ठेवू नका
“Instant Approval”, “No Documents”, “Zero Interest” अशा जाहिराती बहुतेक वेळा फसवणुकीचा भाग असू शकतात.
फसवणूक झाल्यास तात्काळ काय करावे?
जर तुम्ही सायबर फसवणुकीचा बळी ठरलात तर वेळ न दवडता तातडीने तक्रार करा.
- राष्ट्रीय सायबर हेल्पलाइन क्रमांक 1930 वर कॉल करा
- National Cyber Crime Reporting Portal वर ऑनलाइन तक्रार नोंदवा
- बँकेला त्वरित माहिती द्या
- संबंधित ॲप फोनमधून हटवा
- पासवर्ड आणि UPI PIN बदला
सायबर गुन्ह्यांमध्ये जितक्या लवकर तक्रार केली जाते तितकी पैसे परत मिळण्याची शक्यता वाढते.
डिजिटल व्यवहार करताना सतर्क राहणे गरजेचे
भारतामध्ये डिजिटल पेमेंट आणि ऑनलाइन कर्ज व्यवहार झपाट्याने वाढत आहेत. त्याचबरोबर सायबर गुन्हेगारही नव्या पद्धती वापरत आहेत. त्यामुळे कोणतीही आर्थिक माहिती शेअर करण्यापूर्वी पूर्ण खात्री करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
“झटपट कर्ज” या आकर्षक शब्दांमागे मोठा धोका दडलेला असू शकतो. त्यामुळे सुरक्षितता आणि पडताळणीला प्राधान्य देणे गरजेचे आहे. थोडी जागरूकता तुम्हाला मोठ्या आर्थिक नुकसानापासून वाचवू शकते.
read also : https://ajinkyabharat.com/alia-bhattcha-shines-in-desi-sari-inspired-gown-at-cannes-2026/
