अहमदाबादहून लंडनकडे निघालेल्या Air India च्या विमानाचा 12 जून 2025 रोजी झालेला भीषण अपघात अजूनही देशाला हादरवून टाकणारा आहे. या दुर्घटनेत तब्बल 260 जणांचा मृत्यू झाला होता. सुरुवातीला या अपघातामागे वैमानिकाची चूक किंवा आत्मघाताचा संशय व्यक्त केला जात होता. मात्र आता या तपासाला एक नवं आणि अत्यंत गंभीर वळण मिळालं आहे.
भारताच्या वैमानिकांची प्रमुख संघटना, फेडरेशन ऑफ इंडियन पायलट्स (FIP) ने एक सविस्तर तांत्रिक अहवाल सादर करत या अपघातामागे ‘विद्युत बिघाड’ (Electrical Failure Mechanism) असल्याचा दावा केला आहे. या दाव्यामुळे संपूर्ण तपासाची दिशा बदलण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
काय आहे नवा सिद्धांत?
FIP च्या मते, या अपघातामागे पायलटची कोणतीही चूक नसून विमानाच्या इलेक्ट्रिकल सिस्टीममध्ये झालेला बिघाड कारणीभूत असू शकतो. विशेष म्हणजे, हा बिघाड इतका गंभीर होता की, त्याने एकाच वेळी दोन्ही इंजिन्सचा इंधन पुरवठा थांबवला असावा.हे विमान Boeing 787 Dreamliner प्रकारातील होते. या विमानात अत्याधुनिक इलेक्ट्रॉनिक प्रणाली वापरली जाते. परंतु त्याच सिस्टीममध्ये झालेला बिघाड विनाशकारी ठरू शकतो, असा इशारा तज्ञांनी दिला आहे.
Related News
“धक्कादायक 2026 बंगाल निवडणूक निकाल: तुफान उलथापालथ! हुमायूँ कबीर आघाडीवर, राजकीय वादळाचा मोठा स्फोट”
एका युगाचा अंत! 95 व्या वर्षी दिग्गज अभिनेते सुदेश कुमार यांचे निधन, बॉलिवूडमध्ये शोककळा
“भयानक क्रूझ अपघातात 9 मृत्यू, पण 1 जीवाची थरारक लढाई – 3 तास पाण्यात अडकूनही बचाव”
धक्कादायक! नागपूरच्या मॉलमध्ये लिफ्ट बिघाड, 25 मिनिटे अडकले लोक; काचा फोडून थरारक सुटका
जबलपूरमध्ये भीषण दुर्घटना: बरगी धरणात पर्यटकांचा क्रूज बुडाला, 4 जणांचा मृत्यू
कुर्ला गोळीबार : ऐन वर्दळीच्या ठिकाणी रात्रीचा थरार, मुंबई हादरली
मोठा दिलासा! 1 मेपासून परमिट रद्द नाही – मराठी सक्तीवर सरकारचा यू-टर्न”
भारताला मोठा दिलासा! रशियाचा ‘2 अब्ज डॉलर’चा मास्टरस्ट्रोक; ऊर्जा संकटावर मोठा घाव
मोठा राजकीय धक्का! AAP चे 7 खासदार BJP मध्ये; राज्यसभेत समीकरणे पूर्णपणे बदलली
पटना हायकोर्टमध्ये 1 धक्कादायक मॉक ड्रिल: ATS ने ‘घेराव’ करून दहशतवाद्यांना पकडलं!
धक्कादायक खुलासा! 1 शब्द बदलून प्रेमीला तुरुंगात ढकललं – पोलीस उपनिरीक्षक निलंबित
31 मृत्यूंच्या प्रकरणात ‘पुरावेच नाहीत’ – हायकोर्टाचा कठोर निर्णय
बिघाडाची साखळी कशी घडली?
FIP ने दिलेल्या माहितीनुसार, संपूर्ण घटनाक्रम पुढीलप्रमाणे घडला असावा:
- टेक-ऑफ दरम्यान लिथियम-आयन बॅटरीमध्ये अंतर्गत बिघाड झाला
- या बिघाडामुळे विमानाच्या संरचनेतून असामान्य विद्युत प्रवाह वाहू लागला
- त्यामुळे ‘ग्राउंड व्होल्टेज रेफरन्स’मध्ये बदल झाला
- सिस्टीमला वीजपुरवठा खंडित झाल्याचा चुकीचा सिग्नल मिळाला
या चुकीच्या सिग्नलमुळे विमानाने आपत्कालीन मोड सक्रिय केला.
RAT सिस्टम सक्रिय – निर्णायक क्षण
या परिस्थितीत विमानातील ‘रॅम एअर टर्बाइन’ (RAT) प्रणाली आपोआप सुरू झाली. ही प्रणाली विमानाला आपत्कालीन वीजपुरवठा करते. परंतु यामुळे विमान ‘स्टँडबाय ऑपरेटिंग मोड’मध्ये गेले.याच टप्प्यावर एक गंभीर तांत्रिक साखळी सुरू झाली. दोन्ही इंजिन्सच्या कंट्रोल सिस्टीमना जोडणाऱ्या इलेक्ट्रिकल सर्किटमध्ये बिघाड पोहोचला. त्यामुळे इंजिनच्या फ्युएल कंट्रोल रिलेवर परिणाम झाला.
‘Run’ वरून ‘Cut Off’ – घातक बदल
FIP च्या अहवालानुसार, या बिघाडामुळे फ्युएल कंट्रोल स्विचमध्ये चुकीचा व्होल्टेज प्रवाहित झाला. त्यामुळे स्विच आपोआप ‘Run’ वरून ‘Cut Off’ स्थितीत गेला.याचा अर्थ स्पष्ट आहे –दोन्ही इंजिन्सना इंधन पुरवठा अचानक बंद झाला.विमान हवेत असताना दोन्ही इंजिन्स एकाच वेळी बंद पडणे ही अत्यंत दुर्मिळ पण अत्यंत धोकादायक घटना आहे. यामुळे पायलटला नियंत्रण ठेवणे जवळपास अशक्य होते.
पायलट आत्मघात सिद्धांतावर प्रश्नचिन्ह
या नव्या तांत्रिक सिद्धांतामुळे ‘पायलट आत्मघात’ या चर्चित गृहितकावर मोठं प्रश्नचिन्ह निर्माण झालं आहे. आंतरराष्ट्रीय नागरी विमान वाहतूक संघटनेच्या नियमांनुसार, कोणताही निष्कर्ष काढण्यापूर्वी सर्व तांत्रिक कारणे तपासणे आवश्यक असते.FIP ने स्पष्टपणे म्हटलं आहे की, त्यांनी मांडलेला सिद्धांत ‘तपासण्यायोग्य’ आहे आणि त्याची सखोल चौकशी होणे गरजेचे आहे.
सरकारला पाठवलेलं पत्र
FIP ने हा अहवाल पंतप्रधान कार्यालय, नागरी विमान वाहतूक मंत्रालय, DGCA आणि Aircraft Accident Investigation Bureau यांना पाठवला आहे.
त्यांनी विशेषतः पुढील संस्थांकडून या सिद्धांताची पडताळणी करण्याची मागणी केली आहे:
- IIT मुंबई
- एअरोनॉटिकल डेव्हलपमेंट एजन्सी (ADA)
- हिंदुस्तान एअरोनॉटिक्स लिमिटेड (HAL)
आधीही झालेत असे प्रकार?
FIP च्या दाव्याला आधार देताना 2013 मधील काही घटनांचा संदर्भ देण्यात आला आहे. त्या वेळी बोईंग 787 विमानांच्या बॅटरीमध्ये आग लागल्याच्या घटना घडल्या होत्या. त्यानंतर अमेरिकन आणि जपानी विमान प्राधिकरणांनी सखोल तपास करून काही तांत्रिक त्रुटी निदर्शनास आणल्या होत्या.यामुळे लिथियम-आयन बॅटरी ही संभाव्य धोका असू शकते, हे आधीच स्पष्ट झाले होते.
पुढे काय?
या नव्या खुलाशामुळे तपास यंत्रणांवर मोठा दबाव निर्माण झाला आहे. जर हा सिद्धांत खरा ठरला, तर:
- विमान निर्मिती प्रक्रियेत बदल होऊ शकतात
- सुरक्षा नियम अधिक कडक होऊ शकतात
- बोईंग कंपनीवर प्रश्न उपस्थित होऊ शकतात
एअर इंडिया विमान अपघात हा केवळ मानवी चूक नसून अत्याधुनिक तंत्रज्ञानातील त्रुटीचा परिणाम असू शकतो, असा गंभीर संकेत या अहवालातून मिळतो.260 जणांचा जीव घेणाऱ्या या दुर्घटनेचं खरं कारण शोधणं अत्यंत आवश्यक आहे. कारण हा प्रश्न फक्त एका अपघाताचा नाही, तर भविष्यातील हजारो प्रवाशांच्या सुरक्षिततेचा आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/big-reveal-real-budget-of-raja-shivaji-ritesh-deshmukhs-authentic-reveal/
