मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्पात ऐतिहासिक प्रगती. ठाणे खाडीखालून ७ किमी लांबीच्या भारतातील पहिल्या पाण्याखालील रेल्वे बोगद्याचे खोदकाम दुसऱ्या टनेल बोरिंग मशीनद्वारे सुरू. जाणून घ्या संपूर्ण प्रकल्पाची माहिती.
भारताच्या पायाभूत विकासातील ऐतिहासिक पाऊल
मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्पात आणखी एक महत्त्वाचा टप्पा गाठण्यात आला आहे. भारतातील पहिल्या पाण्याखालील रेल्वे बोगद्याच्या निर्मितीसाठी दुसऱ्या टनेल बोरिंग मशीन (TBM) ने काम सुरू केले असून त्यामुळे देशातील सर्वात महत्त्वाकांक्षी रेल्वे प्रकल्पाला मोठा वेग मिळाला आहे.
ठाणे खाडीखालून सुमारे ७ किलोमीटर लांबीचा रेल्वे बोगदा तयार केला जाणार असून भारतात प्रथमच पाण्याखाली रेल्वे मार्ग उभारला जाणार आहे. हा प्रकल्प केवळ महाराष्ट्रासाठीच नव्हे तर संपूर्ण देशाच्या आधुनिक वाहतूक व्यवस्थेसाठी मैलाचा दगड मानला जात आहे.
Related News
घणसोली ते विक्रोळीदरम्यान बोगद्याचं खोदकाम
दुसरे टनेल बोरिंग मशीन घणसोलीतील सावली परिसरातून कार्यरत झाले असून ते विक्रोळीच्या दिशेने बोगद्याचे खोदकाम करत आहे. एकूण सुमारे १० किलोमीटर लांबीच्या या विभागातील ७ किलोमीटरचा भाग ठाणे खाडीखालून जाणार आहे.
या बोगद्यामुळे मुंबईतील दाट लोकवस्ती, रस्ते आणि विद्यमान वाहतूक व्यवस्थेला कोणताही मोठा अडथळा न आणता रेल्वे मार्गाची उभारणी शक्य होणार आहे.
२१ किलोमीटरचा भुयारी बोगदा
मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्पातील सर्वात महत्त्वाचा भाग म्हणजे २१ किलोमीटर लांबीचा भुयारी बोगदा. यातील सुमारे १६ किलोमीटरचा भाग सावली ते वांद्रे-कुर्ला संकुल (BKC) दरम्यान असेल.
या बोगद्याच्या बांधकामासाठी अत्याधुनिक टनेल बोरिंग मशीनचा वापर केला जात आहे. पहिल्या मशीनने ५ जुलैपासून विक्रोळी ते बीकेसी या भागातील खोदकाम सुरू केले आहे.
उर्वरित सुमारे ५ किलोमीटरचे काम यापूर्वीच न्यू ऑस्ट्रियन टनेलिंग मेथड (NATM) तंत्रज्ञानाच्या सहाय्याने पूर्ण करण्यात आले आहे.
देशातील सर्वात मोठ्या TBM पैकी एक
या प्रकल्पात वापरले जाणारे टनेल बोरिंग मशीन हे भारतातील रेल्वे प्रकल्पांसाठी वापरण्यात येणाऱ्या सर्वात मोठ्या मशीनपैकी एक आहे.
या मशीनची वैशिष्ट्ये पुढीलप्रमाणे आहेत –
- कटरहेडचा व्यास – १३.६ मीटर
- उंची – चार मजली इमारतीएवढी
- लांबी – ९६ मीटर
- वजन – सुमारे ५०० हत्तींच्या वजनाइतके
हे अत्याधुनिक मशीन कठीण भूभागात सुरक्षित आणि अचूक खोदकाम करण्यास सक्षम आहे.
रिअल-टाइम मॉनिटरिंग सिस्टमची मदत
बोगद्याच्या खोदकामादरम्यान जमिनीतील हालचालींवर सतत लक्ष ठेवण्यासाठी आधुनिक रिअल-टाइम मॉनिटरिंग सिस्टमचा वापर करण्यात येत आहे.
या प्रणालीमुळे आसपासच्या इमारती, रस्ते, पाईपलाईन्स आणि इतर संरचनांवर कोणताही परिणाम होणार नाही याची खात्री केली जात आहे.
महाराष्ट्रातील चार स्थानके
मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन मार्गावर महाराष्ट्रात चार प्रमुख स्थानके असणार आहेत.
- मुंबई
- ठाणे
- विरार
- बोईसर
ही स्थानके भविष्यात राज्यातील वेगवान वाहतूक व्यवस्थेचा महत्त्वाचा भाग ठरणार आहेत.
अवघ्या २ तास ७ मिनिटांत मुंबई ते अहमदाबाद
सध्या मुंबई ते अहमदाबाद प्रवासासाठी अनेक तास लागतात. मात्र बुलेट ट्रेन सुरू झाल्यानंतर हेच अंतर अवघ्या २ तास ७ मिनिटांत पूर्ण करता येणार आहे.
यामुळे उद्योग, व्यापार, पर्यटन, रोजगार आणि गुंतवणूक यांना मोठी चालना मिळेल, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे.
५०८ किलोमीटरचा संपूर्ण कॉरिडोर
मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन कॉरिडोरची एकूण लांबी ५०८ किलोमीटर आहे.
या प्रकल्पामध्ये –
- ८ डोंगरी बोगदे
- २१ किलोमीटरचा भुयारी बोगदा
- २८ स्टील पूल
- २५ नदी पूल
यांचा समावेश आहे.
आठ डोंगरी बोगद्यांपैकी सात महाराष्ट्रातील पालघर जिल्ह्यात असून एक गुजरातच्या वलसाड जिल्ह्यात आहे.
२५ नदी पुलांपैकी २१ गुजरातमध्ये तर चार महाराष्ट्रात उभारले जात आहेत.
भारताच्या पायाभूत सुविधांसाठी नवा अध्याय
मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन हा भारतातील सर्वात महत्त्वाकांक्षी रेल्वे प्रकल्प मानला जात आहे. अत्याधुनिक तंत्रज्ञान, पाण्याखालील बोगदा, विशाल टनेल बोरिंग मशीन आणि आधुनिक सुरक्षा प्रणाली यांच्या साहाय्याने हा प्रकल्प देशाच्या अभियांत्रिकी क्षमतेचे उत्कृष्ट उदाहरण ठरत आहे.
प्रकल्प पूर्ण झाल्यानंतर भारताच्या हाय-स्पीड रेल्वे युगाची अधिकृत सुरुवात होईल. जलद, सुरक्षित आणि पर्यावरणपूरक प्रवासासह देशाच्या आर्थिक विकासालाही या प्रकल्पामुळे मोठी गती मिळण्याची अपेक्षा आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/viral-video/
