Bank Account Rules: एका व्यक्तीकडे किती बँक अकाऊंट असावीत? जास्त खाती ठेवल्यास काय समस्या येऊ शकतात?
Bank Account Rules: आजच्या काळात बहुतांश लोकांकडे एकापेक्षा जास्त बँक अकाऊंट असतात. पगार जमा करण्यासाठी एक खाते, दैनंदिन खर्चासाठी दुसरे खाते, तर बचत किंवा भविष्यातील आर्थिक उद्दिष्टांसाठी तिसरे खाते असे नियोजन अनेक जण करतात. काही जण वेगवेगळ्या बँकांच्या सुविधा, व्याजदर किंवा डिजिटल सेवांचा लाभ घेण्यासाठीही अनेक बँक खाती उघडतात. मात्र, गरजेपेक्षा जास्त बँक अकाऊंट असणे तुमच्या आर्थिक नियोजनासाठी अडचणीचे ठरू शकते.
मग एका व्यक्तीकडे नेमकी किती बँक खाती असावीत? याचे एकच उत्तर सर्वांसाठी लागू होत नाही. तुमचे उत्पन्न, खर्च, आर्थिक जबाबदाऱ्या आणि बचतीचे उद्दिष्ट यावर खात्यांची संख्या अवलंबून असते. मात्र, बहुतांश सामान्य ग्राहकांसाठी दोन बँक अकाऊंट पुरेसे ठरू शकतात.
दोन Bank Accountमध्ये आर्थिक नियोजन सोपे
जर तुमचे उत्पन्न आणि खर्च फार गुंतागुंतीचे नसतील, तर दोन बँक खाती ठेवणे हा सोपा आणि प्रभावी पर्याय ठरू शकतो.
Related News
पहिले खाते पगार, घरखर्च, बिल, EMI आणि दैनंदिन व्यवहारांसाठी वापरता येऊ शकते. या खात्यात महिन्याच्या आवश्यक खर्चापुरती रक्कम ठेवता येते.
दुसरे खाते बचत आणि आर्थिक उद्दिष्टांसाठी ठेवता येते. उदाहरणार्थ, आपत्कालीन निधी, शिक्षण, घर खरेदी, वाहन, प्रवास किंवा भविष्यातील मोठ्या खर्चासाठी या खात्यात नियमितपणे पैसे जमा करता येतात.
यामुळे खर्चाचा आणि बचतीचा पैसा वेगळा राहतो. परिणामी, महिन्याला किती पैसे खर्च झाले आणि किती बचत झाली, हे समजणे सोपे जाते. अनावश्यक खर्चावर नियंत्रण ठेवण्यासही मदत होते.
तिसरे Bank Account कधी उपयोगी ठरू शकते?
प्रत्येक व्यक्तीची आर्थिक परिस्थिती सारखी नसते. काही लोकांचे उत्पन्नाचे अनेक स्रोत असतात. काही जण व्यवसाय, नोकरी, फ्रीलान्सिंग किंवा इतर माध्यमातून पैसे कमावतात. अशा परिस्थितीत तिसरे खाते उपयोगी ठरू शकते.
उदाहरणार्थ, एखाद्या व्यक्तीला व्यवसायाचे व्यवहार आणि वैयक्तिक खर्च वेगळे ठेवायचे असतील, तर स्वतंत्र खाते ठेवणे सोयीचे ठरू शकते. त्याचप्रमाणे कुटुंबाच्या आर्थिक जबाबदाऱ्या मोठ्या असतील किंवा एखाद्या विशिष्ट आर्थिक उद्दिष्टासाठी स्वतंत्र रक्कम जमा करायची असेल, तरी तिसरे खाते उपयोगी ठरू शकते.
दुसऱ्या शहरात राहणाऱ्या व्यक्तीला एखाद्या विशिष्ट बँकेची सुविधा आवश्यक असल्यास किंवा वेगवेगळ्या बँकांच्या सेवांचा वापर करण्याची गरज असल्यासही अतिरिक्त खाते ठेवता येते.
तीनपेक्षा जास्त खाती ठेवल्यास काय समस्या येऊ शकतात?
अनेक Bank खाती असणे स्वतःमध्ये चुकीचे नाही. मात्र, गरजेपेक्षा जास्त खाती असल्यास त्यांचे व्यवस्थापन करणे कठीण होऊ शकते.
सर्वप्रथम प्रत्येक खात्यातील व्यवहार, शिल्लक आणि खर्च यावर नियमित लक्ष ठेवावे लागते. अनेक खाती असल्यास कोणत्या खात्यात किती पैसे आहेत, कोणत्या खात्यातून कोणते बिल किंवा EMI जाते, याचा हिशोब ठेवणे काही वेळा अवघड होऊ शकते.
याशिवाय काही खात्यांमध्ये किमान शिल्लक राखण्याची अट असू शकते. किमान बॅलन्स न ठेवल्यास बँकेकडून लागू नियमांनुसार शुल्क आकारले जाऊ शकते. काही खात्यांशी संबंधित डेबिट कार्ड, SMS सेवा किंवा इतर सुविधांसाठीही शुल्क लागू होऊ शकते.
तसेच KYC अपडेट, बँकेचे संदेश, स्टेटमेंट, कार्डची वैधता आणि इतर महत्त्वाच्या सूचनांकडेही लक्ष द्यावे लागते. खाते वापरात नसले तरी त्याकडे दुर्लक्ष केल्यास आर्थिक व्यवस्थापन अधिक गुंतागुंतीचे होऊ शकते.
अनेक बँकांमध्ये पैसे ठेवण्याचा एक महत्त्वाचा फायदा
अनेकBankमध्ये खाती ठेवण्याचा एक महत्त्वाचा फायदा म्हणजे ठेवींचे विभाजन करता येते. एकाच बँकेत मोठी रक्कम ठेवण्याऐवजी पात्र ठेवी वेगवेगळ्या बँकांमध्ये ठेवण्याचा विचार काही ग्राहक करू शकतात.
DICGC म्हणजेच Deposit Insurance and Credit Guarantee Corporation च्या नियमांनुसार, एखाद्या बँकेतील पात्र ठेवींना एका ठेवीदारासाठी मुद्दल आणि व्याज मिळून एकूण ५ लाख रुपयांपर्यंत ठेव विमा संरक्षण मिळते. एकाच बँकेच्या वेगवेगळ्या शाखांमध्ये असलेल्या पात्र ठेवी या मर्यादेसाठी एकत्रित विचारात घेतल्या जातात.
त्यामुळे एखाद्या व्यक्तीकडे ५ लाख रुपयांपेक्षा अधिक पात्र बँक ठेवी असतील, तर वेगवेगळ्या बँकांमध्ये रक्कम विभागून ठेवण्याचा पर्याय विचारात घेता येतो. मात्र, यासाठी खात्यांची संख्या वाढवण्यापूर्वी संबंधित बँकांच्या अटी आणि DICGCच्या लागू नियमांची माहिती घेणे महत्त्वाचे आहे.
विमा संरक्षण म्हणजे प्रत्येक प्रकारच्या नुकसानीपासून सुरक्षा नाही
DICGCचे हे संरक्षण समजून घेताना एक महत्त्वाची बाब लक्षात ठेवणे आवश्यक आहे. ५ लाख रुपयांपर्यंतचे ठेव विमा संरक्षण हे पात्र बँक ठेवींसाठी बँक अपयशी ठरल्याच्या परिस्थितीत लागू होणारे संरक्षण आहे.
हे संरक्षण प्रत्येक प्रकारच्या फसवणुकीसाठी किंवा अनधिकृत व्यवहारासाठी आपोआप लागू होते, असे समजणे चुकीचे आहे. त्यामुळे खात्यातील संशयास्पद व्यवहार, OTP, UPI, डेबिट कार्ड आणि इंटरनेट बँकिंगची सुरक्षितता याबाबत ग्राहकांनी स्वतंत्रपणे काळजी घेणे आवश्यक आहे.
खाते उघडण्यापेक्षा त्याचे व्यवस्थापन महत्त्वाचे
Bank अकाऊंटची संख्या जास्त असणे म्हणजे आर्थिक नियोजन चांगले आहे, असे नाही. उलट कमी पण व्यवस्थित व्यवस्थापित केलेली खाती अनेकदा अधिक फायदेशीर ठरू शकतात.
सामान्य व्यक्तीसाठी एक खाते दैनंदिन व्यवहारांसाठी आणि दुसरे बचतीसाठी ठेवणे पुरेसे ठरू शकते. गरज असल्यास तिसरे खाते विशिष्ट उद्देशासाठी वापरता येईल. मात्र, प्रत्येक अतिरिक्त खाते उघडण्यापूर्वी त्याचा खरोखर उपयोग आहे का, याचा विचार करणे महत्त्वाचे आहे.
एका व्यक्तीकडे किती Bank खाती असावीत यासाठी कोणतीही एक निश्चित संख्या नाही. तुमच्या उत्पन्नाचा स्रोत, खर्च, बचत, आर्थिक उद्दिष्टे आणि व्यवहारांची गरज यानुसार खात्यांची संख्या ठरवणे योग्य ठरते.
फक्त ऑफर, कॅशबॅक किंवा एखाद्या छोट्या कारणासाठी वारंवार नवीन खाते उघडण्याऐवजी सध्याच्या खात्यांचे व्यवस्थापन व्यवस्थित करणे अधिक महत्त्वाचे आहे. आर्थिक शिस्तीसाठी दोन ते तीन व्यवस्थित व्यवस्थापित खाती अनेक ग्राहकांसाठी पुरेशी ठरू शकतात; मात्र विशिष्ट आर्थिक परिस्थितीत यापेक्षा अधिक खाती ठेवण्याची गरजही असू शकते.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/qr/
