BRICS निमंत्रणावरून भारत-बांगलादेश संबंध पुन्हा चर्चेत; बांगलादेशचा मोठा निर्णय?
भारतात आयोजित करण्यात आलेल्या BRICS परिषदेच्या पार्श्वभूमीवर भारत आणि बांगलादेश यांच्यातील संबंध पुन्हा एकदा चर्चेत आले आहेत. भारताने BIMSTEC सदस्य देशांना BRICS परिषदेच्या निमित्ताने निमंत्रित केले असताना, बांगलादेशने या निमंत्रणाच्या स्वरूपावर प्रश्न उपस्थित केल्याची माहिती समोर आली आहे. बांगलादेशच्या म्हणण्यानुसार, त्यांच्या पंतप्रधानांना वैयक्तिक स्वरूपाचे निमंत्रण देण्यात आलेले नाही. त्यामुळे परिषदेत बांगलादेशच्या प्रतिनिधींच्या सहभागाचा प्रश्नच निर्माण होत नसल्याचे तेथील सरकारकडून सांगण्यात आले आहे.
या प्रकरणामुळे भारत आणि बांगलादेश यांच्यातील राजनैतिक संबंधांबाबत नव्याने चर्चा सुरू झाली आहे. विशेष म्हणजे, गेल्या काही काळापासून बांगलादेशचा पाकिस्तान आणि चीनसोबत वाढता संपर्क तसेच भारतासोबत निर्माण झालेले विविध मतभेद यामुळे दक्षिण आशियातील राजकीय समीकरणांकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
बांगलादेशने निमंत्रणावर उपस्थित केला प्रश्न
बांगलादेशचे विदेश राज्यमंत्री हुमायूं कबीर यांनी पत्रकार परिषदेत भारताच्या निमंत्रणासंदर्भात भूमिका स्पष्ट केली. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, बांगलादेशच्या पंतप्रधानांना BRICS परिषदेसाठी स्वतंत्रपणे निमंत्रित करण्यात आलेले नाही. भारताकडून BIMSTECच्या सदस्य देशांना निमंत्रण देण्यात आले असल्याचे त्यांनी म्हटले.
Related News
Vinesh Phogatच्या पुनरागमनाला ब्रेक! १४ सप्टेंबरच्या ट्रायल्समध्ये सहभागी होण्यास कोर्टाचा नकार
iPhone Duo ची किंमत तब्बल 4.49 लाख! अनेक राज्यांच्या दरडोई उत्पन्नापेक्षा महाग
DJ विरोधी भूमिका विद्यानंद बापटांना पडली महागात; हिंदू सेवा संघाची थेट हद्दपारीची मागणी!
Bank Account Rules : बँकेत किती खाती ठेवावीत? 2, 3 की त्याहून अधिक; जाणून घ्या योग्य नियोजन
QR कोड स्कॅन करण्याची गरज नाही! UPI चे ‘Tap & Pay’ फीचर कसे काम करणार?
H-1B व्हिसाधारकांवर टांगती तलवार! नोकरी गेल्यास अमेरिकेत राहण्याची 60 दिवसांची मुदत संपणार?
मनोज जरांगेंचा मुंबईत येण्याचा इशारा; उदय सामंत म्हणाले, “12 तारखेची वाट कशाला?”
राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार गुजरातला का? राज ठाकरेंचा थेट सवाल; कलाकारांना केलं आवाहन
बंगालच्या खाडीत काय घडतंय? विदर्भाला पावसाचा अलर्ट; महाराष्ट्रात पुढील 4 दिवस कोरडे!
क्राकाटाऊ ज्वालामुखीजवळ गेलेली स्पीडबोट बेपत्ता; 5 पत्रकारांसह 8 जणांचा शोध सुरू
पाकिस्तानला मिळाला नवा वकार युनुस? रजाउल्लाहने पहिल्याच कसोटीत उडवली खळबळ!
दिवा-मुंब्रा वळणावर लोकलमधून महिला खाली पडली; गर्दीमुळे घडला धक्कादायक प्रकार!
पत्रकारांनी बांगलादेशला निमंत्रण मिळाल्याचा उल्लेख केला असता कबीर यांनी, ‘आमच्या पंतप्रधानांना निमंत्रण दिले आहे का?’ असा सवाल उपस्थित केला. त्यांच्या मते, BIMSTECच्या सदस्य देशांना निमंत्रण देणे आणि बांगलादेशच्या पंतप्रधानांना स्वतंत्र निमंत्रण देणे या दोन वेगळ्या बाबी आहेत.
त्यामुळे बांगलादेश सरकारकडून या परिषदेसाठी प्रतिनिधी पाठवण्याचा प्रश्नच येत नसल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
भारताची भूमिका काय?
दुसरीकडे, भारताने आपली भूमिका स्पष्ट करत BIMSTECच्या सदस्य देशांना BRICS परिषदेच्या निमित्ताने निमंत्रित करण्यात आल्याचे सांगितले आहे. त्यामुळे बांगलादेशला निमंत्रण देण्यात आले नाही, असा दावा भारताच्या भूमिकेशी विसंगत असल्याचे चित्र आहे.
भारत आणि BIMSTECमधील सहकार्याच्या पार्श्वभूमीवर या निमंत्रणाकडे पाहिले जात आहे. बंगालच्या उपसागरातील देशांमधील आर्थिक, सुरक्षा आणि प्रादेशिक सहकार्य वाढवण्यासाठी BIMSTEC हे महत्त्वाचे व्यासपीठ मानले जाते. त्यामुळे BRICSच्या कार्यक्रमाच्या निमित्ताने BIMSTEC सदस्य देशांना सहभागी करून घेण्यामागे भारताची स्वतंत्र राजनैतिक भूमिका असल्याचे मानले जाते.
भारत-बांगलादेश संबंधांत तणाव?
गेल्या काही काळात भारत आणि बांगलादेश यांच्यातील संबंधांमध्ये काही संवेदनशील मुद्द्यांवरून तणाव निर्माण झाल्याचे दिसून आले आहे. विशेषतः बांगलादेशच्या माजी पंतप्रधान शेख हसीना भारतात वास्तव्यास असल्याचा मुद्दा दोन्ही देशांमधील चर्चेचा महत्त्वाचा विषय ठरला आहे.
बांगलादेशातील राजकीय बदलांनंतर भारताकडे पाहण्याच्या दृष्टिकोनातही बदल झाल्याचे राजकीय विश्लेषकांचे म्हणणे आहे. त्याचवेळी बांगलादेशचा पाकिस्तान आणि चीनसोबत वाढत असलेला संवाद भारतासाठी महत्त्वाचा भू-राजकीय मुद्दा ठरत आहे.
भारतासाठी बांगलादेशचे महत्त्व केवळ शेजारी देश म्हणून नाही, तर ईशान्य भारताशी जोडलेले भौगोलिक स्थान, बंगालच्या उपसागरातील सामरिक महत्त्व आणि प्रादेशिक व्यापाराच्या दृष्टीनेही मोठे आहे. त्यामुळे दोन्ही देशांमधील राजनैतिक संबंधांमध्ये निर्माण होणारी प्रत्येक घडामोड महत्त्वाची मानली जाते.
पाकिस्तान-चीनच्या जवळीकची चर्चा
बांगलादेश आणि पाकिस्तान यांच्यातील संबंधांमध्ये अलीकडच्या काळात वाढ होत असल्याची चर्चा आहे. चीनसोबतही बांगलादेशचे आर्थिक आणि पायाभूत प्रकल्पांशी संबंधित संबंध आहेत. या पार्श्वभूमीवर बांगलादेशची परराष्ट्र धोरणातील दिशा भारतासाठी महत्त्वाची ठरत आहे.
भारताच्या शेजारी देशांमध्ये चीनचा वाढता प्रभाव ही नवी बाब नाही. मात्र, बांगलादेशसारख्या भौगोलिकदृष्ट्या महत्त्वाच्या देशाचा चीन आणि पाकिस्तानसोबत वाढता संपर्क भारताच्या दृष्टीने संवेदनशील मानला जातो.
यामुळे BRICS परिषदेसाठी देण्यात आलेल्या निमंत्रणावरून निर्माण झालेला वाद केवळ एका कार्यक्रमापुरता मर्यादित नसून, त्यामागे व्यापक राजनैतिक समीकरणे आहेत का, याकडेही लक्ष दिले जात आहे.
BRICS परिषदेकडे जगाचे लक्ष
दरम्यान, भारतात होणाऱ्या BRICS परिषदेच्या पार्श्वभूमीवर आंतरराष्ट्रीय स्तरावरही मोठ्या घडामोडी सुरू आहेत. रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन भारतात दाखल झाले आहेत. चीनचे अध्यक्ष शी जिनपिंग यांच्या भारत दौऱ्याकडेही सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
BRICSच्या माध्यमातून भारत, रशिया, चीन आणि इतर प्रमुख उदयोन्मुख अर्थव्यवस्थांमधील सहकार्याचा विस्तार करण्यावर चर्चा होणार आहे. त्यामुळे या परिषदेच्या निमित्ताने भारताला जागतिक राजनैतिक पातळीवर महत्त्वाची भूमिका बजावण्याची संधी मिळणार आहे.
अशा परिस्थितीत बांगलादेशने निमंत्रणाच्या स्वरूपावर उपस्थित केलेले प्रश्न आणि परिषदेत सहभागी न होण्याची घेतलेली भूमिका दक्षिण आशियातील बदलत्या राजकीय समीकरणांकडे लक्ष वेधणारी ठरत आहे.
पुढे काय?
BRICS परिषद संपल्यानंतर भारत-बांगलादेश संबंधांबाबत पुढील भूमिका काय राहते, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. दोन्ही देशांमध्ये व्यापार, सीमा व्यवस्थापन, सुरक्षा, नदीपाणी आणि प्रादेशिक संपर्क यांसारखे अनेक महत्त्वाचे मुद्दे आहेत.
दरम्यान, बांगलादेशच्या निमंत्रणासंदर्भातील भूमिकेवर भारताकडून कोणती पुढील प्रतिक्रिया येते आणि बांगलादेश आपल्या परराष्ट्र धोरणात कोणता मार्ग स्वीकारतो, याकडे राजकीय वर्तुळाचे लक्ष लागले आहे.
BRICS परिषदेच्या निमित्ताने भारतात रशिया आणि चीनसह प्रमुख देशांचे नेते एकत्र येत असताना, दुसरीकडे शेजारी बांगलादेशसोबत निमंत्रणाच्या मुद्द्यावरून निर्माण झालेला वाद दक्षिण आशियातील बदलत्या समीकरणांचे संकेत देतो का, हा प्रश्न आता उपस्थित होत आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/h-1b-2/
