राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार सोहळा गुजरातला का? राज ठाकरेंचा थेट सवाल; कलाकारांना केलं आवाहन
राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांच्या ७२ वर्षांच्या इतिहासात पहिल्यांदाच पुरस्कार सोहळा दिल्लीबाहेर आयोजित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. हा सोहळा गुजरातमध्ये आयोजित करण्याच्या निर्णयावरून महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी थेट सवाल उपस्थित केला आहे. राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांचा सोहळा दिल्लीहून गुजरातला हलवण्यामागचं नेमकं कारण काय, असा प्रश्न राज ठाकरे यांनी उपस्थित केला आहे. विशेष म्हणजे, चित्रपटसृष्टीत महाराष्ट्रासह तामिळनाडू, केरळ, आंध्र प्रदेश आणि तेलंगणासारख्या राज्यांचं मोठं योगदान असताना पुरस्कार सोहळ्यासाठी गुजरातची निवड का करण्यात आली, याचं स्पष्टीकरण देण्याची मागणी त्यांनी केली आहे.
राज ठाकरे यांनी या निर्णयाकडे केवळ एका पुरस्कार सोहळ्याच्या आयोजनाचा विषय म्हणून न पाहता, राष्ट्रीय पातळीवरील महत्त्वाच्या कार्यक्रमांच्या केंद्रस्थानी कोणत्या प्रदेशाला स्थान दिलं जात आहे, या व्यापक प्रश्नाशी जोडले आहे. त्यांच्या मते, राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांची प्रदीर्घ आणि प्रतिष्ठेची परंपरा अचानक बदलण्यामागे ठोस कारण स्पष्ट होणं आवश्यक आहे.
दादासाहेब फाळकेंच्या महाराष्ट्रात सोहळा का नाही?
भारतीय चित्रपटसृष्टीचे जनक म्हणून ओळखले जाणारे दादासाहेब फाळके हे महाराष्ट्रातील होते. भारतीय चित्रपटसृष्टीच्या विकासात महाराष्ट्राचं ऐतिहासिक आणि मोठं योगदान आहे. मुंबई ही देशाची चित्रपट राजधानी म्हणून ओळखली जाते. हिंदी चित्रपटसृष्टीसोबतच मराठी चित्रपटसृष्टीनेही राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय पातळीवर आपला ठसा उमटवला आहे.
Related News
याच पार्श्वभूमीवर दादासाहेब फाळके यांच्या महाराष्ट्रात राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांचा सोहळा का आयोजित केला जात नाही, असा सवाल राज ठाकरे यांनी उपस्थित केला आहे. महाराष्ट्राबरोबरच दक्षिण भारतातील तामिळनाडू, केरळ, आंध्र प्रदेश आणि तेलंगणा या राज्यांनीही भारतीय चित्रपटसृष्टीला मोठं योगदान दिलं आहे. त्यामुळे दिल्लीबाहेर पुरस्कार सोहळा आयोजित करण्याचा निर्णय घेतलाच असेल, तर या राज्यांचा विचार का करण्यात आला नाही, असा प्रश्नही त्यांनी उपस्थित केला.
‘राष्ट्रीय पुरस्कारांची उज्ज्वल परंपरा का मोडली जातेय?’
राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांचा सोहळा अनेक दशकांपासून देशाची राजधानी दिल्ली येथे आयोजित केला जातो. या परंपरेला राष्ट्रीय महत्त्व आणि प्रतिष्ठा प्राप्त झाली आहे. आता पहिल्यांदाच हा सोहळा दिल्लीबाहेर आयोजित केला जात असल्याने या निर्णयाबाबत चर्चा सुरू झाली आहे.
राज ठाकरे यांच्या मते, प्रश्न केवळ पुरस्कार सोहळा कुठे आयोजित केला जातो, एवढाच नाही. तर अनेक दशकांपासून चालत आलेली राष्ट्रीय पुरस्कारांची परंपरा बदलण्याची आवश्यकता का निर्माण झाली, हा मूळ प्रश्न आहे. या निर्णयामागील कारण सरकार आणि संबंधित यंत्रणांनी स्पष्ट करावं, अशी भूमिका त्यांनी मांडली आहे.
देशाच्या विकासामध्ये प्रत्येक राज्याचा आणि प्रत्येक प्रांताचा वाटा आहे. त्यामुळे राष्ट्रीय स्तरावरील महत्त्वाचे कार्यक्रम, संस्था आणि प्रकल्प यांचं महत्त्व एका विशिष्ट राज्याभोवती केंद्रित होणं योग्य नाही, असा मुद्दाही राज ठाकरे यांनी मांडला आहे.
‘गुजरातकेंद्रीकरणाचा प्रयत्न?’
राज ठाकरे यांनी आपल्या भूमिकेतून देशातील काही महत्त्वाच्या कार्यक्रमांचा आणि प्रकल्पांचा संदर्भ देत गुजरातकेंद्रीकरणाचा आरोप केला आहे. कॉमनवेल्थ स्पर्धा, २०२३ क्रिकेट विश्वचषकाचा अंतिम सामना, परदेशी राष्ट्राध्यक्षांच्या भेटी तसेच GIFT City यांसारख्या प्रकल्पांचा उल्लेख करत त्यांनी केंद्रस्थानी असलेल्या निर्णयांबाबत प्रश्न उपस्थित केले.
मुंबईचं आर्थिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व कमी करण्याचे प्रयत्न सुरू असल्याचा आरोप राज ठाकरे यांनी यापूर्वीही केला आहे. आता दिल्लीचं राष्ट्रीय महत्त्वही हळूहळू कमी करण्याचा प्रयत्न होत असल्याचा दावा त्यांनी केला आहे.
राष्ट्रीय पातळीवरील महत्त्वाचे कार्यक्रम आणि प्रकल्प सातत्याने गुजरातकडे वळवले जात असल्याची भावना निर्माण होत असेल, तर त्याकडे गांभीर्याने पाहण्याची गरज आहे, अशी भूमिका त्यांनी मांडली. देशातील विविध राज्यांना समान महत्त्व आणि प्रतिनिधित्व मिळणं आवश्यक असल्याचंही त्यांनी अधोरेखित केलं.
कलाकारांना राज ठाकरेंचं आवाहन
राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांच्या स्थळबदलाच्या निर्णयावर चित्रपटसृष्टीतील कलाकार आणि संबंधित व्यक्तींनी आपली भूमिका मांडावी, असं आवाहन राज ठाकरे यांनी केलं आहे.
चित्रपटसृष्टी ही केवळ मनोरंजनाची माध्यमव्यवस्था नसून देशाच्या सांस्कृतिक आणि सामाजिक ओळखीचा महत्त्वाचा भाग आहे. त्यामुळे राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांसारख्या प्रतिष्ठेच्या सोहळ्याच्या आयोजनाबाबत निर्णय घेताना देशातील विविध चित्रपट उद्योगांचा आणि राज्यांचा विचार व्हायला हवा, असा त्यांचा सूर आहे.
‘वेळ निघून जाण्यापूर्वी भूमिका घ्या’, अशा शब्दांत त्यांनी कलाकारांना आणि चित्रपटसृष्टीशी संबंधित व्यक्तींना आवाहन केलं आहे. या निर्णयाविरोधात किंवा त्याबाबत प्रश्न उपस्थित करण्यासाठी कलाकारांनी पुढे यावं, अशी अपेक्षा त्यांनी व्यक्त केली आहे.
महाराष्ट्राच्या अस्मितेचा मुद्दा पुन्हा चर्चेत
राज ठाकरे यांनी या संपूर्ण विषयाला महाराष्ट्राच्या आणि दख्खनच्या प्रादेशिक अस्मितेशीही जोडले आहे. महाराष्ट्राने भारतीय चित्रपटसृष्टीला दिलेलं योगदान मोठं असून मुंबईचं स्थान केवळ महाराष्ट्रापुरतं मर्यादित नसून देशाच्या सांस्कृतिक नकाशावर अत्यंत महत्त्वाचं आहे.
त्यामुळे राष्ट्रीय पुरस्कारांचा सोहळा दिल्लीबाहेर नेण्याचा निर्णय घेताना महाराष्ट्राचा विचार न होणं हा प्रश्न उपस्थित करणारा मुद्दा असल्याचं राज ठाकरे यांनी सूचित केलं आहे.
दरम्यान, राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांचा सोहळा गुजरातमध्ये आयोजित करण्याच्या निर्णयावरून आता राजकीय आणि सांस्कृतिक वर्तुळात चर्चा रंगण्याची शक्यता आहे. राज ठाकरे यांच्या या भूमिकेनंतर चित्रपटसृष्टीतील कलाकार, दिग्दर्शक, निर्माते आणि विविध राज्यांतील सांस्कृतिक क्षेत्रातील व्यक्ती याबाबत काय भूमिका घेतात, याकडे लक्ष लागलं आहे.
राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांची परंपरा, भारतीय चित्रपटसृष्टीतील विविध राज्यांचं योगदान आणि पुरस्कार सोहळ्याच्या स्थळबदलाचा निर्णय या तिन्ही मुद्द्यांवरून आगामी काळात वाद अधिक तीव्र होण्याची शक्यता आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/mpsc-5/
