AI मुळे बदनामीचा कथित प्रयत्न? टीम इंडियाचा स्टार अभिषेक शर्मा थेट दिल्ली हायकोर्टात; मॅनेजरलाच गर्लफ्रेंड दाखवल्याचा धक्कादायक आरोप
भारतीय क्रिकेटमध्ये उदयोन्मुख फलंदाज म्हणून वेगाने आपली ओळख निर्माण करणारा टीम इंडियाचा स्टार क्रिकेटपटू अभिषेक शर्मा सध्या एका वेगळ्याच कारणामुळे चर्चेत आला आहे. मैदानावरील आक्रमक फलंदाजीमुळे प्रतिस्पर्धी गोलंदाजांना घाम फोडणारा हा युवा खेळाडू आता सोशल मीडियावर पसरवल्या जात असल्याचा आरोप असलेल्या AI (Artificial Intelligence) आधारित बनावट आणि बदनामीकारक पोस्ट्स व व्हिडिओंविरोधात थेट दिल्ली हायकोर्टात पोहोचला आहे.
अभिषेक शर्माने न्यायालयात दाखल केलेल्या याचिकेत दावा केला आहे की, कृत्रिम बुद्धिमत्ता तंत्रज्ञानाचा वापर करून त्याच्याबद्दल खोटा आणि दिशाभूल करणारा मजकूर तयार करण्यात आला आहे. या पोस्ट्समुळे त्याच्या प्रतिमेला गंभीर धक्का बसत असून त्याचे वैयक्तिक आणि व्यावसायिक आयुष्य प्रभावित होण्याची शक्यता आहे.
Related News
10 कोटींच्या खंडणीची धक्कादायक धमकी! आमदार साजिद खान पठाण प्रकरणात SIT तपासाची मागणी
2026 पासून कारसाठी नवे सायबर सुरक्षा नियम! ड्रायव्हिंग होणार अधिक सुरक्षित
High Court Verdict 2026: तुकाराम मुंढे यांच्या FDA कारवाईला मोठा दणका; 70 वर्षांचा गोरस भंडार पुन्हा सुरू, 50 लाखांचे नुकसान
संजू सॅमसनला टीम इंडियातून बाहेर का केलं? 5 धक्कादायक कारणांचा खुलासा, झिम्बाब्वे दौऱ्यातून वगळण्यामागचं मोठं सत्य
केरळ Landslide 2026: बोगद्याच्या कामादरम्यान भीषण दरड कोसळली; 3 जणांचा दुर्दैवी मृत्यू, CCTV मधील थरारक क्षण
मुंबई-पुणे एक्सप्रेसवेवर लोणावळ्याजवळ पुन्हा दरड कोसळली, 1 लेनवर वाहतूक; प्रवाशांचे मोठे हाल , 7 जुलैची धक्कादायक घटना!
पाकिस्तानवर भीषण हल्ला; बलुचिस्तान पुन्हा हादरला , 9 पोलिसांचा मृत्यू, 15 दहशतवादी ठार!
5,000 किमींच्या थरारक ऑपरेशननंतर कथित बिश्नोई गँगला जबरदस्त दणका; 4 आरोपी अटकेत
4 मोठ्या मागण्या: बोगस बियाण्यांवर आमदार हरीशभाऊ पिंपळे यांचा आक्रमक हल्ला; शेतकऱ्यांना तात्काळ नुकसानभरपाईची जोरदार मागणी
दमास्कसमध्ये दुहेरी भीषण स्फोट; फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष मॅक्रो थोडक्यात बचावले, 6 जणांचा मृत्यू
Xiaomi 18 Pro Max 5G: 8500mAh बॅटरी, ड्युअल 200MP कॅमेरा! लाँचपूर्वी 10 दमदार फीचर्स लीक
7 धक्कादायक आरोप! रमाई आवास योजनेत मोठा भ्रष्टाचार? देवेंद्र फडणवीस-एकनाथ शिंदे यांच्या नावाने कागदपत्रे असल्याचा अंबादास दानवेंचा गंभीर दावा
याचिकेवर सुनावणी करताना दिल्ली हायकोर्टाने तत्काळ कोणताही आदेश देण्यास नकार दिला असला तरी संबंधित पोस्ट्सचे पुरावे सादर करण्याचे निर्देश देत पुढील सुनावणी 9 जुलै रोजी निश्चित केली आहे.
नेमकं प्रकरण काय आहे?
डिजिटल युगात AI तंत्रज्ञानाचा वापर झपाट्याने वाढत आहे. फोटो, व्हिडिओ आणि आवाज कृत्रिमरीत्या तयार करून कोणत्याही व्यक्तीबद्दल चुकीची माहिती पसरवणे आज अत्यंत सोपे झाले आहे. अशाच प्रकारचा अनुभव अभिषेक शर्माला आल्याचा दावा करण्यात आला आहे.
याचिकेनुसार सोशल मीडियावर त्याच्याशी संबंधित काही पोस्ट्स आणि व्हिडिओ व्हायरल करण्यात आले. या कंटेंटमध्ये त्याच्याबद्दल चुकीचे दावे करण्यात आले असून एका पोस्टमध्ये तर त्याच्या मॅनेजरलाच त्याची गर्लफ्रेंड असल्याचे दाखवण्यात आले. त्यामुळे त्याची प्रतिमा मलीन झाली असून वैयक्तिक आयुष्यावरही परिणाम होत असल्याचे याचिकेत नमूद करण्यात आले आहे.
AI चा कथित वापर करून तयार करण्यात आला कंटेंट
अभिषेक शर्माच्या वकिलांनी न्यायालयात स्पष्ट केले की, सोशल मीडियावर फिरणारे काही व्हिडिओ आणि पोस्ट्स कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या मदतीने तयार करण्यात आले आहेत.
AI च्या माध्यमातून चेहऱ्यांची अदलाबदल (Deepfake), आवाजाची नक्कल आणि बनावट दृश्ये तयार करणे आज तांत्रिकदृष्ट्या शक्य झाले आहे. त्यामुळे सामान्य नागरिकांपासून ते सेलिब्रिटींपर्यंत अनेकांना अशा प्रकारच्या डिजिटल फसवणुकीचा सामना करावा लागत आहे.अभिषेक शर्मानेही अशाच प्रकारे स्वतःच्या प्रतिमेचा गैरवापर झाल्याचा आरोप केला आहे.
दिल्ली हायकोर्टात काय घडलं?
या प्रकरणाची सुनावणी न्यायमूर्ती ज्योती सिंह यांच्या खंडपीठासमोर झाली.
सुनावणीदरम्यान न्यायालयाने म्हटले की, केवळ याचिकेतील आरोपांच्या आधारे तत्काळ आदेश देता येणार नाहीत. संबंधित पोस्ट्सचे स्क्रीनशॉट, URL आणि इतर डिजिटल पुरावे न्यायालयासमोर सादर करणे आवश्यक आहे.त्यामुळे अभिषेकच्या वकिलांना अतिरिक्त प्रतिज्ञापत्रासह सर्व पुरावे दाखल करण्याचे निर्देश देण्यात आले.
9 जुलैला होणार पुढील सुनावणी
या प्रकरणातील पुढील सुनावणी 9 जुलै रोजी होणार आहे.
त्या दिवशी संबंधित पोस्ट्स प्रत्यक्ष पाहून त्या AI च्या मदतीने तयार करण्यात आल्या आहेत का, त्यांचा अभिषेक शर्माच्या व्यक्तिमत्त्वावर आणि प्रतिष्ठेवर किती परिणाम झाला आहे, याचा सविस्तर विचार केला जाणार आहे.
मेटाने न्यायालयात काय सांगितले?
सुनावणीदरम्यान सोशल मीडिया कंपनी मेटाच्या वकिलांनी न्यायालयाला माहिती दिली की, अभिषेक शर्माने दिलेल्या आठ URL पैकी दोन लिंक उघडतच नव्हत्या.
याशिवाय एका लिंकमध्ये पापाराझींनी अपलोड केलेला व्हिडिओ असल्याचेही त्यांनी सांगितले. त्यामुळे त्या व्हिडिओमध्ये व्यक्तिमत्त्व अधिकाराचा मुद्दा लागू होतो की नाही, याचा स्वतंत्रपणे विचार करावा लागेल, असेही मेटाच्या बाजूने सांगण्यात आले.
मॅनेजरलाच गर्लफ्रेंड दाखवल्याचा दावा
या प्रकरणातील सर्वात चर्चेचा मुद्दा म्हणजे एका सोशल मीडिया पोस्टमध्ये अभिषेक शर्माच्या मॅनेजरलाच त्याची गर्लफ्रेंड म्हणून दाखवण्यात आल्याचा आरोप.अभिषेकच्या वकिलांनी हा मुद्दा न्यायालयात मांडत अशा पोस्ट्समुळे केवळ क्रिकेटपटूचीच नव्हे तर इतर संबंधित व्यक्तींचीही प्रतिष्ठा धोक्यात येत असल्याचे सांगितले.
व्यक्तिमत्त्व अधिकार म्हणजे काय?
भारतात व्यक्तिमत्त्व अधिकार (Personality Rights) हा अत्यंत महत्त्वाचा कायदेशीर विषय बनत आहे.
एखाद्या व्यक्तीचे नाव, चेहरा, आवाज किंवा प्रतिमा त्याच्या परवानगीशिवाय व्यावसायिक किंवा दिशाभूल करणाऱ्या पद्धतीने वापरणे हा व्यक्तिमत्त्व अधिकाराचा भंग मानला जाऊ शकतो.सेलिब्रिटींना अशा प्रकरणांचा वारंवार सामना करावा लागतो.
मानहानी आणि व्यक्तिमत्त्व अधिकारातील फरक
दिल्ली हायकोर्टाने सुनावणीदरम्यान एक महत्त्वाचे निरीक्षण नोंदवले.
न्यायालयाने सांगितले की,
- प्रत्येक बदनामीचे प्रकरण व्यक्तिमत्त्व अधिकाराचे असेलच असे नाही.
- तसेच प्रत्येक व्यक्तिमत्त्व अधिकाराचा भंग म्हणजे मानहानी असेलच असेही नाही.
- प्रत्येक प्रकरण स्वतंत्रपणे तपासून निर्णय घ्यावा लागतो.
हे निरीक्षण भविष्यातील AI संबंधित अनेक प्रकरणांसाठी महत्त्वाचे ठरू शकते.
AI आणि डीपफेकचा वाढता धोका
गेल्या काही वर्षांत AI तंत्रज्ञानाचा वापर प्रचंड वाढला आहे.याच तंत्रज्ञानाच्या मदतीने Deepfake व्हिडिओ तयार करून सेलिब्रिटी, राजकारणी, उद्योगपती आणि सामान्य नागरिक यांची प्रतिमा खराब करण्याचे प्रकार वाढत आहेत.
सायबर तज्ज्ञांच्या मते,
- चेहऱ्यांची अदलाबदल
- बनावट आवाज
- खोट्या मुलाखती
- चुकीचे विधान
- संपादित व्हिडिओ
यांच्या माध्यमातून सोशल मीडियावर दिशाभूल करणारा कंटेंट मोठ्या प्रमाणावर तयार केला जात आहे.
अभिषेक शर्माची न्यायालयाकडे मागणी
याचिकेत अभिषेक शर्माने न्यायालयाकडे पुढील प्रमुख मागण्या केल्या आहेत.
- AI आधारित कथित बनावट पोस्ट्स हटवण्यात याव्यात.
- बदनामीकारक व्हिडिओ तातडीने काढण्यात यावेत.
- त्याच्या नावाचा आणि चेहऱ्याचा परवानगीशिवाय वापर थांबवण्यात यावा.
- भविष्यात अशा प्रकारच्या पोस्ट्स रोखण्यासाठी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मना योग्य निर्देश द्यावेत.
- व्यक्तिमत्त्व अधिकारांचे संरक्षण करण्यात यावे.
भारतीय क्रिकेटसाठीही महत्त्वाचे प्रकरण
हे प्रकरण केवळ अभिषेक शर्मापुरते मर्यादित नाही.भविष्यात भारतीय क्रिकेटपटू, चित्रपट कलाकार, उद्योगपती, सोशल मीडिया इन्फ्लुएन्सर आणि इतर सार्वजनिक व्यक्तींविरोधात AI चा गैरवापर झाल्यास न्यायालय कोणती भूमिका घेते याकडे संपूर्ण देशाचे लक्ष लागले आहे.
डिजिटल युगातील नवे आव्हान
तंत्रज्ञान जितक्या वेगाने विकसित होत आहे तितक्याच वेगाने त्याचा गैरवापरही वाढत आहे.कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा वापर शिक्षण, आरोग्य, उद्योग, संशोधन आणि विज्ञानासाठी होत असताना दुसरीकडे त्याच तंत्रज्ञानाचा वापर करून खोटी माहिती तयार केली जात आहे.यामुळे केवळ व्यक्तींची प्रतिष्ठाच धोक्यात येत नाही तर समाजात चुकीची माहिती पसरवली जाते.
सोशल मीडिया कंपन्यांची जबाबदारी
या प्रकरणामुळे सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मची जबाबदारीही पुन्हा चर्चेत आली आहे.
तज्ज्ञांच्या मते,
- AI आधारित बनावट कंटेंट त्वरीत हटवणे,
- तक्रारींवर जलद कारवाई,
- डीपफेक ओळखण्यासाठी आधुनिक तंत्रज्ञान,
- वापरकर्त्यांचे व्यक्तिमत्त्व अधिकार जपणे,
या बाबींवर सोशल मीडिया कंपन्यांनी अधिक प्रभावी यंत्रणा विकसित करण्याची गरज आहे.
पुढे काय?
आता सर्वांचे लक्ष 9 जुलै रोजी होणाऱ्या सुनावणीकडे लागले आहे.त्या दिवशी न्यायालयासमोर सादर होणारे पुरावे, AI चा कथित वापर आणि व्यक्तिमत्त्व अधिकारांबाबतची कायदेशीर भूमिका यावर पुढील निर्णय अवलंबून असेल.जर न्यायालयाने अभिषेक शर्माच्या बाजूने आदेश दिले तर भारतातील AI आधारित बदनामीच्या प्रकरणांसाठी हा एक महत्त्वाचा न्यायनिर्णय ठरू शकतो.
अभिषेक शर्मा प्रकरणाने AI च्या वाढत्या वापरासोबत त्याच्या गैरवापराबाबतही गंभीर प्रश्न उपस्थित केले आहेत. सोशल मीडियावर व्हायरल होणाऱ्या प्रत्येक फोटो, व्हिडिओ किंवा पोस्टवर विश्वास ठेवण्यापूर्वी त्याची सत्यता तपासणे आता अधिक आवश्यक झाले आहे. डिजिटल युगात व्यक्तिमत्त्व अधिकारांचे संरक्षण, बनावट माहितीवर नियंत्रण आणि AI चा जबाबदारीने वापर ही काळाची गरज बनली आहे. दिल्ली हायकोर्टाचा पुढील निर्णय केवळ अभिषेक शर्मासाठीच नव्हे, तर देशातील सर्व डिजिटल वापरकर्त्यांसाठी दिशादर्शक ठरू शकतो.
read also : https://ajinkyabharat.com/high-court-verdict-2026-tukaram-mundhes-fda-action-big-scare/
