पश्चिम आशियातील तणावामुळे तेल आणि गॅसच्या जागतिक पुरवठ्यावर गंभीर परिणाम झाले आहेत. इराण, इस्रायल, अमेरिका यांच्यातील संघर्षामुळे होमुर्झ सामुद्रधुनीत जहाजांची वाहतूक मंदावली असून, कच्च्या तेल आणि नैसर्गिक वायूच्या (Crude Oil, Gas) किमतीत प्रचंड वाढ झाली आहे. या संघर्षामुळे ऊर्जा पायाभूत सुविधांवरही मोठे नुकसान झाले असून, दुरुस्ती करण्यास अनेक वर्षे लागू शकतात. यामुळे जगातील देशांचे लक्ष आफ्रिकेकडे वळले आहे, जिथे तेल आणि गॅसचा मुबलक साठा उपलब्ध आहे. विशेषतः अल्जीरिया आणि लीबिया या दोन देशांचा महत्त्व जागतिक बाजारात वाढले आहे.
अल्जीरिया आफ्रिकेतील गॅसचा सर्वात मोठा निर्यातक असून, तेल उत्पादक देशांच्या संघटनेचा (OPEC) सदस्य आहे. अल्जीरियाकडून इटली आणि स्पेनसह अनेक युरोपियन देशांना गॅस पुरवठा पाइपलाइनद्वारे केला जातो. या पाइपलाइनचे विशेष वैशिष्ट्य म्हणजे ती जमिनीवर आणि समुद्राखाली पसरलेली असल्यामुळे ड्रोन किंवा मिसाईल हल्ल्यापासून सुरक्षित राहते. अल्जीरियाजवळ सुमारे 4,500 बिलियन क्यूबिक मीटरपेक्षा जास्त नैसर्गिक वायू साठा आहे, परंतु वार्षिक गॅस उत्पादन क्षमता सुमारे 100 बिलियन क्यूबिक मीटर आहे. कतारसारख्या देशांच्या तुलनेत अल्जीरियाचे उत्पादन कमी असले तरी, अमेरिकेच्या कंपन्यांसह (Chevron, ExxonMobil) चर्चा आणि गुंतवणूक केल्यास उत्पादन वाढवता येऊ शकते.
लीबियाची परिस्थिती वेगळी आहे. आफ्रिकेत तेल साठ्याच्या बाबतीत लीबियाचा स्थान सर्वाधिक आहे. दक्षिणेकडील लीबियामध्ये सुमारे 48.4 बिलियन बॅरल कच्च्या तेलाचा साठा आहे. हे उत्पादन वाढवून आखाती देशांकडून निर्माण झालेला तुटवडा काही प्रमाणात भरून काढता येऊ शकतो. सध्या लीबियामध्ये तेलाचे उत्पादन दररोज 1.4 मिलियन बॅरल आहे, परंतु ते 2 मिलियन बॅरल प्रतिदिन करण्यासाठी दीर्घकालीन गुंतवणूक आवश्यक आहे.
Related News
Rupee Fall 2026: 95.40 चा ऐतिहासिक नीचांक; महागाई वाढणार, जाणून घ्या 7 मोठे परिणाम
“मोठा दिलासा! 3 कारणांमुळे भारताला फायदा; लिबियात ‘काळं सोनं’ सापडल्याने ऊर्जा संकटावर मात
जागतिक संकेतांचा परिणाम; शेअर बाजारात विक्रीचा जोर वाढला
US Iran War : ज्याची भीती होती तेच घडलं! अमेरिकेने इराणचं जहाज जप्त, चीनची थेट एन्ट्री; जागतिक तणाव शिगेला
स्ट्रेट ऑफ होर्मुझवर अमेरिकेची नौदल नाकेबंदी; जागतिक बाजारात खळबळ
अमेरिका–इराण शस्त्रसंधीचा मोठा फायदा; भारतात पेट्रोल-डिझेल, गॅस होणार स्वस्त!
Iran-US युद्धविराम जाहीर; भारतीय दूतावासाने नागरिकांना तात्काळ देश सोडण्याचा सल्ला दिला
अमेरिका-इराण युद्धात धक्कादायक वळण: ट्रम्प यांची अचानक घोषणा!
लीबियामध्ये राजकीय अस्थिरता आणि सुरक्षा धोके मोठा अडथळा आहेत. देश दोन भागांत विभागलेला आहे – राजधानी त्रिपोलीवर संयुक्त राष्ट्रांनी मान्यता प्राप्त सरकार आहे, तर पूर्वेकडील भागावर खलीफा हफ्तार यांच्या नेतृत्वाखालील लीबियाई राष्ट्रीय सेनेचे नियंत्रण आहे. हफ्तार हे माजी हुकूमशहा कर्नल गद्दाफींचे सहकारी होते आणि त्यांना इजिप्त व यूएईसारख्या देशांचे समर्थन आहे. लीबियातील तेल क्षेत्राच्या 80% भागावर त्यांची सत्ता आहे, ज्यामुळे उत्पादन वाढवण्याचे धोरण अडचणींचे आहे.
सध्या जागतिक बाजारात तेल आणि गॅसच्या किमतीत मोठी चढ-उतार पाहायला मिळत आहे. आफ्रिकन देशांच्या साठ्यामुळे काही प्रमाणात पुरवठा स्थिर होऊ शकतो, परंतु अल्जीरिया आणि लीबियातील उत्पादन वाढवण्यासाठी भांडवल, तांत्रिक तज्ज्ञांची मदत आणि राजकीय स्थिरता आवश्यक आहे. जागतिक स्तरावर तेल आणि गॅसच्या मागणीस प्रतिसाद देण्यासाठी या देशांचे महत्त्व भविष्यकाळात अधिक वाढणार आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/ashok-kharat-case-rajya-bharat-shocking-trouble-nashik-complaint-case-petnar/
