उपवासाला चहा प्यावा की कॉफी? रिकाम्या पोटी सेवन करताना ‘या’ गोष्टींची घ्या काळजी
Tea Coffee Fasting: सणासुदीच्या काळात अनेक जण धार्मिक श्रद्धा, शरीराला विश्रांती देणे किंवा ठराविक आहारपद्धतीचा भाग म्हणून उपवास करतात. उपवास म्हटलं की शाबुदाण्याची खिचडी, साबुदाण्याची खिचडी, फळं, दूध, ताक यासोबतच अनेकांच्या आहारात चहा आणि कॉफीचाही समावेश असतो. काही जणांना दिवसाची सुरुवात चहाशिवाय होत नाही, तर काही जण कॉफी घेतल्याशिवाय ताजेतवाने वाटत नाही. मात्र उपवासाच्या दिवशी रिकाम्या पोटी चहा किंवा कॉफी पिणे योग्य आहे का? यामुळे शरीराला फायदा होतो की नुकसान? असा प्रश्न अनेकांना पडतो.
उपवास करताना शरीराला आवश्यक ऊर्जा आणि द्रवपदार्थ मिळणे महत्त्वाचे असते. त्यामुळे केवळ चहा किंवा कॉफीच्या सेवनावर अवलंबून राहणे योग्य ठरत नाही. विशेषतः रिकाम्या पोटी कॅफिनचे जास्त सेवन केल्यास काही लोकांना अॅसिडिटी, अस्वस्थता किंवा डोकेदुखीसारख्या समस्या जाणवू शकतात.
उपवासाच्या दिवशी चहा प्यावा का?
उपवासाच्या दिवशी अनेक जण दूध घातलेला चहा घेतात. काही जण ब्लॅक टी, ग्रीन टी किंवा हर्बल टीला प्राधान्य देतात. चहामध्ये असलेल्या कॅफिनमुळे काही काळासाठी ताजेतवाने आणि सतर्क वाटू शकते. थकवा किंवा झोप येत असल्यास चहा घेतल्यानंतर काही जणांना उत्साह जाणवतो.
Related News
शिवसेना चिन्हाच्या सुनावणीत शिंदे गटाचा ‘हुकूमी एक्का’; नीरज कौल यांनी थेट कार्यकर्त्यांच्या भावनेला घातला हात
उद्धव ठाकरेंना मोठा धक्का? ‘पक्षप्रमुख’ पदावर शिंदे गटाचा मोठा दावा; सर्वोच्च न्यायालयात काय घडलं?
2008 सारख्या आर्थिक संकटाची चाहूल? अमेरिकेतील ‘हा’ बदल भारतासाठी ठरणार धोक्याची घंटा
17 खासदारांना भाजपचा मोठा झटका; पक्षप्रवेशाच्या चर्चेला पूर्णविराम, दिल्लीत खळबळ
भारतावर पुन्हा मोठं संकट! महत्त्वाच्या तेलवाहिनीवर हल्ला; पेट्रोल-डिझेल महागण्याची शक्यता
PF खात्यातून कर्ज मिळते का? EPFO चा नियम काय सांगतो, जाणून घ्या संपूर्ण माहिती
खात्यात अचानक पैसे आले? RBIचा मोठा निर्णय; संशयास्पद व्यवहारांवर लागणार ‘डेबिट होल्ड’
Manoj Jarange Patilचा तिसऱ्यांदा अर्ज; मुंबई पोलिसांकडून परवानगी मिळणार का? मोठी अपडेट समोर
Manoj Jarange Patil मुंबईकडे रवाना; पहिला मुक्काम पाटोदा, सरकारच्या भूमिकेकडे लक्ष
Disha Salian प्रकरणात पुन्हा ट्विस्ट; ठाकरे कुटुंबाला डाग कोणी लावला? भाजप नेत्याचा राऊतांना पलटवार
साखरेच्या दरात मोठी अपडेट! 4 दिवसांत भाव घसरले, महाराष्ट्रात साखर कितीला?
Vaibhav Sooryavanshiला संघातून वगळल्याने श्रीकांत संतापले; पत्नीनेही विचारला सवाल, नेमकं काय घडलं?
मात्र रिकाम्या पोटी जास्त प्रमाणात चहा घेणे टाळणे आवश्यक आहे. विशेषतः जास्त दूध आणि साखर असलेला चहा वारंवार प्यायल्यास काही व्यक्तींना गॅस, अॅसिडिटी, अपचन किंवा छातीत जळजळ जाणवू शकते. काही वेळा चहा घेतल्यानंतर मळमळणे किंवा डोकेदुखीची तक्रारही होऊ शकते.
त्यामुळे उपवासाच्या दिवशी चहा घ्यायचा असल्यास प्रमाण मर्यादित ठेवणे आणि शक्यतो खूप गोड किंवा खूप कडक चहा टाळणे योग्य ठरू शकते.
कॉफी उपवासासाठी चांगली की वाईट?
चहाप्रमाणेच कॉफीमध्येही कॅफिन असते. त्यामुळे कॉफी प्यायल्यानंतर काही काळासाठी जागरूकता आणि एकाग्रता वाढल्यासारखी वाटू शकते. थकवा किंवा आळस कमी करण्यासाठी अनेक जण ब्लॅक कॉफीचा पर्याय निवडतात.
मात्र रिकाम्या पोटी जास्त कॉफी पिणे प्रत्येकासाठी योग्य असेलच असे नाही. कॅफिनचे प्रमाण जास्त झाल्यास काही लोकांना हृदयाचे ठोके वाढणे, अस्वस्थता, हात-पाय थरथरणे, अॅसिडिटी किंवा झोपेच्या समस्यांचा सामना करावा लागू शकतो. त्यामुळे उपवासाच्या दिवशी कॉफीचे प्रमाण वाढवणे टाळावे.
विशेषतः ज्यांना आधीपासून अॅसिडिटी किंवा कॅफिनची संवेदनशीलता आहे, त्यांनी रिकाम्या पोटी कॉफी घेण्यापूर्वी अधिक काळजी घेणे आवश्यक आहे.
चहा की कॉफी? नेमका कोणता पर्याय चांगला?
उपवासाच्या दिवशी चहा आणि कॉफी यापैकी एकाला सरस आणि दुसऱ्याला पूर्णपणे हानिकारक असे म्हणता येत नाही. दोन्ही पेयांमध्ये कॅफिन असल्याने त्यांचा परिणाम व्यक्तीनुसार वेगळा असू शकतो.
जर एखाद्या व्यक्तीला चहा किंवा कॉफीची सवय असेल, तर उपवासाच्या दिवशी अचानक ते पूर्णपणे बंद केल्याने काही जणांना डोकेदुखी किंवा थकवा जाणवू शकतो. अशावेळी प्रमाण कमी ठेवणे हा अधिक व्यवहार्य पर्याय असू शकतो.
चहा किंवा कॉफी घेताना कमी साखर, मर्यादित दूध आणि कमी प्रमाण ठेवणे महत्त्वाचे आहे. मात्र वारंवार कपामागून कप चहा किंवा कॉफी पिणे टाळावे.
उपवासात कोणती पेये अधिक चांगली?
उपवासाच्या काळात शरीराला पुरेसे पाणी मिळणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. त्यामुळे चहा किंवा कॉफीवर अवलंबून राहण्याऐवजी दिवसभर योग्य प्रमाणात पाणी पिण्याला प्राधान्य द्यावे.
नारळपाणी, साधे पाणी, लिंबूपाणी आणि ताक हे अनेकांसाठी चांगले द्रव पर्याय ठरू शकतात. मात्र उपवासाच्या नियमांनुसार प्रत्येक व्यक्तीच्या आहारात या पदार्थांचा समावेश करता येतोच असे नाही. धार्मिक उपवासाचे नियम पाळताना त्यानुसार आहार निवडणे आवश्यक आहे.
तसेच उपवासाच्या दिवशी फक्त चहा किंवा कॉफी घेऊन दिवसभर राहणे योग्य नाही. शरीराला आवश्यक ऊर्जा मिळण्यासाठी उपवासात परवानगी असलेले पौष्टिक पदार्थ, फळे, दूध किंवा इतर योग्य पदार्थ प्रमाणात घेणे गरजेचे आहे.
चहा-कॉफी घेताना ‘या’ चुका टाळा
उपवासाच्या दिवशी चहा किंवा कॉफी घेत असाल तर काही गोष्टी लक्षात ठेवणे फायदेशीर ठरू शकते.
- रिकाम्या पोटी वारंवार चहा-कॉफी पिऊ नका.
- दिवसभरात अनेक कप घेण्याची सवय टाळा.
- खूप साखर असलेली पेये शक्यतो टाळा.
- कॉफी किंवा चहासोबत पुरेसे पाणी प्या.
- अॅसिडिटी, अस्वस्थता किंवा धडधड जाणवल्यास कॅफिनचे सेवन कमी करा.
- उपवासाच्या नावाखाली दिवसभर केवळ चहा किंवा कॉफीवर राहू नका.
उपवासाच्या दिवशी चहा किंवा कॉफी पूर्णपणे बंद करणे प्रत्येकासाठी आवश्यक नाही. मात्र प्रमाणात सेवन करणे आणि रिकाम्या पोटी अतिसेवन टाळणे महत्त्वाचे आहे. चहा असो किंवा कॉफी, दोन्हीमध्ये कॅफिन असल्याने जास्त सेवन केल्यास त्रास होऊ शकतो.
त्यामुळे उपवासात तहान आणि शरीरातील द्रवपदार्थांची गरज भागवण्यासाठी पाणी, नारळपाणी, लिंबूपाणी किंवा ताक यांसारख्या योग्य पर्यायांना प्राधान्य देणे अधिक चांगले ठरू शकते. विशेषतः अॅसिडिटी, हृदयाशी संबंधित समस्या किंवा कॅफिनची संवेदनशीलता असलेल्या व्यक्तींनी आपल्या डॉक्टरांचा किंवा आहारतज्ज्ञांचा सल्ला घेणे योग्य ठरेल.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/skin-care-tips-marathi/
