EPFO सदस्याच्या मृत्यूनंतर PF-पेन्शन कसं मिळतं? जाणून घ्या संपूर्ण क्लेम प्रक्रिया; कुटुंबाला PF सोबत विम्याचाही लाभ
EPFO PF and Pension Claim : कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटना म्हणजेच EPFO अंतर्गत नोकरी करणाऱ्या कोट्यवधी कर्मचाऱ्यांसाठी महत्त्वाची माहिती समोर आली आहे. EPFO सदस्याच्या नोकरीदरम्यान आकस्मिक मृत्यू झाल्यास त्याच्या कुटुंबीयांना केवळ भविष्य निर्वाह निधीतील (PF) जमा रक्कमच मिळत नाही, तर नियमानुसार पेन्शन आणि EDLI विमा योजनेचा लाभही मिळू शकतो. मात्र, हे लाभ मिळवण्यासाठी संबंधित कुटुंबीयांना आवश्यक कागदपत्रांसह योग्य पद्धतीने दावा दाखल करणे गरजेचे आहे.
कर्मचाऱ्याच्या मृत्यूनंतर कुटुंबावर आर्थिक संकट ओढवू शकते. अशा परिस्थितीत EPFO अंतर्गत जमा असलेली रक्कम आणि इतर सामाजिक सुरक्षा लाभ कुटुंबासाठी मोठा आधार ठरू शकतात. त्यामुळे EPFO सदस्यांनी आपल्या PF खात्यात नॉमिनीची माहिती अपडेट ठेवणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
मृत्यूनंतर कुटुंबाला कोणते लाभ मिळतात?
EPFO सदस्याचा मृत्यू झाल्यानंतर पात्र वारसदारांना प्रामुख्याने PF रक्कम, कर्मचारी पेन्शन योजनेअंतर्गत पेन्शन आणि EDLI अंतर्गत विमा लाभ मिळू शकतो.
Related News
“तुमच्याने होत नसेल तर माझ्या पैशांनी बोर्ड लावते!”; Vandana Gupte नवी मुंबई विमानतळावर संतापल्या
DJ वादावर श्रेयस तळपदे स्पष्टच बोलले; म्हणाले, “सण साजरे करा, पण लोकांना त्रास नको!”
Million Dollar Grits : नाश्त्यात करा काहीतरी हटके! ‘मिलियन डॉलर ग्रिट्स’ची मलाईदार रेसिपी एकदा नक्की ट्राय करा
Vijay Thalapathy चे सरकार धोक्यात? तमिळनाडूत विरोधकांच्या हालचालींना वेग!
गरब्यात मुस्लिमांना प्रवेश नको? संजय राऊत म्हणाले, “मी अमृता फडणवीस वहिनींसोबत!”
आंदोलक विद्यार्थ्याला 5 लाखांची नोटीस; सरन्यायाधीश सूर्यकांत संतप्त!
UP Election 2027: भाजपचा मास्टर प्लान तयार! तावडे-संतोष-नितीन नवीन मैदानात
8th Pay Commission : 8वा वेतन आयोग लागू झाल्यावर शिपायाचा पगार किती होणार? आकडा पाहून बसेल धक्का!
Nitin Gadkari ची मोठी घोषणा! वारंवार ट्रॅफिक नियम तोडाल तर थेट लायसन्स रद्द होणार
EV मध्ये पेट्रोलचा ‘बॅकअप’! REEV मुळे 1200 किमीपर्यंत रेंज?
Singapore च्या PM चा पगार ऐकून बसेल धक्का! वर्षाला तब्बल 27 कोटी; मोदी-ट्रम्प किती कमावतात?
Bigg Boss 20 : तिसऱ्याच दिवशी घरात राडा! चार स्पर्धक नॉमिनेट, ईशाच्या वक्तव्याने चर्चेला उधाण
सदस्याने नॉमिनीची नोंद केली असल्यास संबंधित नॉमिनीला दावा करण्याची प्रक्रिया तुलनेने सोपी होते. सदस्याचा विवाह झाला असल्यास कुटुंबातील पात्र सदस्यांना नियमानुसार लाभ मिळतात. सदस्य अविवाहित असल्यास त्याच्या कुटुंबीयांना किंवा वैध नॉमिनीला नियमानुसार लाभ मिळू शकतो.
त्यामुळे नोकरीदरम्यानच EPFO खात्यातील नॉमिनेशन, आधार, बँक खाते आणि इतर वैयक्तिक माहिती अचूक आहे की नाही, याची खात्री करणे महत्त्वाचे आहे.
PF ची रक्कम कशी मिळणार?
EPFO सदस्याच्या मृत्यूनंतर PF खात्यात जमा असलेली रक्कम मिळवण्यासाठी संबंधित वारसदाराला दावा दाखल करावा लागतो. PF च्या एकरकमी रकमेसाठी सामान्यतः फॉर्म 20 वापरला जातो.
दावा करताना मृत सदस्याचा UAN, PF खात्याशी संबंधित माहिती, मृत्यू प्रमाणपत्र तसेच लाभार्थ्याची ओळख आणि बँक खात्याची माहिती आवश्यक ठरू शकते.
कागदपत्रांमध्ये नाव, जन्मतारीख किंवा इतर माहितीमध्ये तफावत असल्यास दावा प्रक्रियेत अडथळे निर्माण होऊ शकतात. त्यामुळे अर्ज करण्यापूर्वी सर्व माहिती तपासणे आवश्यक आहे.
कुटुंबाला पेन्शनचाही लाभ मिळतो
EPFO सदस्याच्या मृत्यूनंतर पात्र कुटुंबीयांना EPS म्हणजेच कर्मचारी पेन्शन योजनेअंतर्गत कौटुंबिक पेन्शन मिळू शकते. यासाठी संबंधित परिस्थितीनुसार फॉर्म 10D दाखल केला जातो.
पेन्शनचा लाभ कोणाला आणि किती मिळेल, हे सदस्याची सेवा, पात्रता आणि लागू असलेल्या EPFO नियमांवर अवलंबून असते. त्यामुळे कुटुंबीयांनी दावा दाखल करण्यापूर्वी संबंधित EPFO कार्यालय किंवा अधिकृत पोर्टलवरील लागू नियम तपासणे योग्य ठरते.
EDLI अंतर्गत विम्याचा लाभ
EPFO सदस्यांसाठी EDLI म्हणजे Employees’ Deposit Linked Insurance Scheme ही विमा योजना महत्त्वाची आहे. पात्र सदस्याचा सेवेत असताना मृत्यू झाल्यास त्याच्या पात्र कुटुंबीयांना या योजनेअंतर्गत विमा लाभ मिळू शकतो.
EDLI विमा लाभासाठी फॉर्म 5IF वापरला जातो. हा लाभ PF मधील जमा रकमेपेक्षा वेगळा असतो. त्यामुळे मृत सदस्याच्या कुटुंबीयांनी केवळ PF क्लेम न करता पेन्शन आणि EDLI विमा लाभासाठीही आवश्यक दावा दाखल करणे महत्त्वाचे आहे.
क्लेमसाठी कोणती कागदपत्रे आवश्यक?
दावा दाखल करताना काही महत्त्वाची कागदपत्रे तयार ठेवणे आवश्यक आहे. यामध्ये प्रामुख्याने:
- मृत EPFO सदस्याचा UAN क्रमांक
- मृत सदस्याचे मृत्यू प्रमाणपत्र
- लाभार्थी किंवा नॉमिनीचे आधार कार्ड व इतर ओळखपत्र
- लाभार्थ्याचे नाव आणि जन्मतारखेची माहिती
- बँक खात्याचा पुरावा
- कॅन्सल चेक किंवा बँक पासबुकची प्रत
- पेन्शन दाव्यासाठी आवश्यक कुटुंबीय किंवा वारसदाराचा पुरावा
- मुलांच्या बाबतीत आवश्यक असल्यास जन्म प्रमाणपत्र
कागदपत्रांची संख्या आणि आवश्यकता प्रकरणानुसार बदलू शकते. त्यामुळे अर्ज करण्यापूर्वी EPFO च्या अधिकृत प्रक्रियेनुसार आवश्यक कागदपत्रांची खात्री करणे महत्त्वाचे आहे.
दावा रखडू नये म्हणून ‘ही’ काळजी घ्या
अनेकदा कागदपत्रांमधील माहितीतील तफावत किंवा अपूर्ण कागदपत्रांमुळे दावा प्रक्रिया लांबू शकते. त्यामुळे मृत सदस्याचा UAN, PF रेकॉर्ड, नाव, नॉमिनीची माहिती आणि बँक खात्याचे तपशील आधी तपासा.
मृत्यू प्रमाणपत्रावरील नाव आणि EPFO रेकॉर्डमधील नावात मोठी तफावत असल्यास आवश्यक दुरुस्तीची प्रक्रिया वेळेत पूर्ण करणे फायदेशीर ठरते. त्याचप्रमाणे बँक खाते क्रमांक, IFSC आणि लाभार्थ्याचे नाव अचूक असणे आवश्यक आहे.
नॉमिनी अपडेट ठेवणे का महत्त्वाचे?
EPFO सदस्यांसाठी नॉमिनीची माहिती अपडेट ठेवणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. नोकरीदरम्यान विवाह, मुलांचा जन्म किंवा कुटुंबातील परिस्थितीत बदल झाल्यास नॉमिनेशनची माहितीही अद्ययावत करणे आवश्यक ठरू शकते.
थोडक्यात सांगायचे तर, EPFO सदस्याचा सेवेत असताना मृत्यू झाल्यास कुटुंबाला PF सोबतच पात्रतेनुसार पेन्शन आणि EDLI विमा लाभ मिळू शकतो. मात्र, त्यासाठी योग्य फॉर्म, अचूक कागदपत्रे आणि EPFO रेकॉर्डमधील माहिती महत्त्वाची आहे. त्यामुळे प्रत्येक EPFO सदस्याने आपल्या खात्यातील UAN, नॉमिनी, आधार आणि बँक खात्याची माहिती वेळोवेळी तपासून अपडेट ठेवणे गरजेचे आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/8th-pay-commission/
