Nepal : नेपाळ-तिबेटमध्ये महाभयंकर पूर! मृतांचा आकडा ६००च्या उंबरठ्यावर; चीनकडून केवळ काही मृत्यूंची माहिती, बचावकार्याला वेग
Nepal : Nepal आणि चीनच्या तिबेट सीमावर्ती भागात २६ ऑगस्ट रोजी आलेल्या महाभयंकर पुरामुळे संपूर्ण हिमालयीन प्रदेश हादरला आहे. हिमनदी, बर्फ आणि दगडांच्या मोठ्या ढिगाऱ्याच्या कोसळण्यामुळे निर्माण झालेल्या प्रचंड पाण्याच्या लोंढ्याने नेपाळमधील अनेक भाग उद्ध्वस्त झाले. या आपत्तीत Nepal मध्ये मृतांचा आकडा ५७९वर पोहोचला असून, चीनच्या तिबेट भागातील मृतांची संख्या सातपर्यंत असल्याचे ताज्या अहवालांत नमूद करण्यात आले आहे. दोन्ही देशांमध्ये मिळून मृतांचा आकडा जवळपास ६००पर्यंत पोहोचला आहे. दरम्यान, दोन हजारांहून अधिक नागरिक अद्याप बेपत्ता असल्याने मृतांचा आकडा आणखी वाढण्याची भीती व्यक्त होत आहे.
या भीषण आपत्तीचा सर्वाधिक फटका नेपाळच्या रासुवा, नुवाकोट आणि धादिंग परिसराला बसला आहे. भोटे कोशी आणि त्रिशूली नदीच्या खोऱ्यात पाण्याचा प्रचंड प्रवाह निर्माण झाला. काही ठिकाणी नदीची पातळी अवघ्या काही मिनिटांत अनेक मीटरने वाढल्याने गावांमध्ये आणि नदीकाठच्या वस्त्यांमध्ये मोठ्या वेगाने पाणी शिरले. चिखल, दगड, बर्फ आणि मलब्याच्या लोंढ्याने रस्ते, पूल, घरे आणि इतर पायाभूत सुविधा मोठ्या प्रमाणात उद्ध्वस्त केल्या आहेत.
हिमनदी कोसळल्याने आपत्तीची सुरुवात
प्राथमिक माहितीनुसार, हिमालयातील सुमारे ५,२०० मीटर उंचीवर हिमनदी आणि दगडांचा मोठा भाग कोसळला. या घटनेमुळे प्रचंड प्रमाणात बर्फ, दगड आणि माती नदीच्या प्रवाहात मिसळली आणि त्यानंतर पाण्याचा वेगवान लोंढा नेपाळच्या दिशेने आला. सुरुवातीला या घटनेला भूकंपाशी जोडले जात होते; मात्र नंतरच्या विश्लेषणातून हा भूकंप नसून हिमनदी आणि भूस्खलनाशी संबंधित घटना असल्याचे स्पष्ट झाले.
Related News
या लोंढ्याचा परिणाम इतका भीषण होता की, सीमावर्ती भागातील महत्त्वाचे मार्ग आणि चीन-नेपाळमधील व्यापार व वाहतुकीसाठी महत्त्वाचे असलेले ग्यिरॉन्ग बॉर्डर क्रॉसिंगदेखील मोठ्या प्रमाणात उद्ध्वस्त झाले. अनेक भागांचा संपर्क तुटल्याने मदत आणि बचावकार्याला मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागत आहे.
Nepal मध्ये ५७९ मृत्यू; जवळपास दोन हजार बेपत्ता
Nepal च्या आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरणाच्या माहितीनुसार, शुक्रवारी मृतांचा अधिकृत आकडा ५७९वर पोहोचला होता. त्याचवेळी १,९२४ नागरिक बेपत्ता असल्याचे नोंदवण्यात आले. बचाव पथकांकडून मोठ्या प्रमाणावर शोधमोहीम सुरू असून, दुर्गम आणि चिखलाने व्यापलेल्या भागांपर्यंत पोहोचणे हे सर्वात मोठे आव्हान ठरत आहे.
बेपत्ता नागरिकांमध्ये नेपाळमधील स्थानिक नागरिकांसोबतच विविध देशांतील पर्यटक, यात्रेकरू आणि कामगारांचाही समावेश आहे. भारतासह अनेक देशांतील नागरिकांशी संपर्क तुटल्याची माहिती समोर आली आहे. त्यामुळे विविध देशांकडून त्यांच्या नागरिकांच्या सुरक्षिततेबाबत माहिती घेतली जात आहे.
चीनमध्ये मृतांचा अधिकृत आकडा कमी; माहितीच्या पारदर्शकतेवर प्रश्न
या आपत्तीचा उगम चीनच्या तिबेट भागातील हिमालयीन क्षेत्रात झाला असला, तरी चीनच्या बाजूने जाहीर करण्यात आलेली मृतांची संख्या नेपाळच्या तुलनेत अत्यंत कमी आहे. शुक्रवारी चीनकडून तिबेटमध्ये पाच मृत्यूंची माहिती देण्यात आली होती; त्यानंतरच्या अहवालांमध्ये हा आकडा सातपर्यंत पोहोचल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. तसेच शेकडो नागरिक बेपत्ता असल्याची माहितीही समोर आली आहे.
दरम्यान, चीनमधील परिस्थितीबाबत स्वतंत्र आणि प्रत्यक्ष माहिती मिळवणे तुलनेने कठीण असल्याचे काही आंतरराष्ट्रीय माध्यमांच्या अहवालांत म्हटले आहे. द गार्डियनच्या वृत्तानुसार, तिबेटमधील आपत्तीग्रस्त भागात माहिती आणि पत्रकारांच्या हालचालींवर असलेल्या नियंत्रणामुळे नुकसानीचे स्वतंत्र मूल्यांकन करणे अवघड ठरत आहे. चिनी सरकारी माध्यमांमध्ये प्रामुख्याने बचावकार्य, सरकारी बैठका आणि मदतकार्यावर भर दिला जात असल्याचे या वृत्तात नमूद करण्यात आले आहे.
मात्र, चीनने माहिती जाहीर केली नाही किंवा मृतांची संख्या जाणीवपूर्वक लपवली आहे, असा स्वतंत्रपणे सिद्ध झालेला निष्कर्ष उपलब्ध नाही. त्यामुळे या दाव्याकडे सावधपणे पाहणे आवश्यक आहे.
तिबेटमध्ये पत्रकारांसाठी माहिती मिळवणे आव्हानात्मक
तिबेटमध्ये परदेशी पत्रकारांच्या प्रवेशावर आणि स्थानिक नागरिकांशी संपर्कावर चीनकडून असलेल्या निर्बंधांमुळे घटनास्थळाची स्वतंत्र माहिती मिळवणे कठीण असल्याचे आंतरराष्ट्रीय माध्यमांनी यापूर्वीही नमूद केले आहे. सध्याच्या पुराच्या पार्श्वभूमीवरही तिबेटमधील प्रत्यक्ष नुकसानीचा पूर्ण अंदाज घेण्यासाठी अधिक स्वतंत्र माहितीची गरज असल्याचे दिसून येत आहे.
शी जिनपिंग यांची उच्चस्तरीय बैठक
आपत्तीच्या पार्श्वभूमीवर चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांनी मदत आणि बचावकार्याबाबत उच्चस्तरीय बैठक घेतल्याचे चिनी सरकारी माध्यमांनी सांगितले आहे. बेपत्ता नागरिकांचा शोध, बचावकार्य आणि हिमनदीजन्य तलावांच्या धोक्यांवर लक्ष ठेवण्याचे निर्देश देण्यात आल्याचे अहवाल आहेत. चीनचे पंतप्रधान ली कियांग यांनी तिबेटमधील प्रभावित भागालाही भेट दिली आहे.
चीनकडून बचाव पथके आणि तज्ज्ञांची पथके प्रभावित भागात पाठवण्यात आली आहेत. मात्र, दुर्गम भौगोलिक परिस्थिती आणि रस्ते व पूल वाहून गेल्यामुळे मदतकार्य अत्यंत कठीण झाले आहे.
आणखी एका पुराचा धोका
दरम्यान, हिमनदी कोसळल्यानंतर काही ठिकाणी मलब्यामुळे पाण्याचा तात्पुरता अडथळा निर्माण होऊन नवीन तलाव तयार झाला आहे. या तलावातील पाण्याची पातळी वाढल्याने आणखी एका पुराचा धोका निर्माण झाला होता. त्यामुळे काही काळ बचावकार्य थांबवण्यात आले होते. नंतर परिस्थिती नियंत्रणात असल्याचे आढळल्यानंतर शोध आणि बचावकार्य पुन्हा सुरू करण्यात आले.
Nepal च्या हवामान आणि आपत्ती व्यवस्थापन यंत्रणांकडून परिसरातील इतर हिमनदीजन्य तलावांवरही लक्ष ठेवले जात आहे. भविष्यात अचानक पाण्याचा लोंढा येऊ नये यासाठी संभाव्य धोकादायक भागांमध्ये सतर्कतेचा इशारा देण्यात आला आहे.
हजारो बचावले; मदतकार्य सुरूच
Nepal मध्ये आतापर्यंत हजारो नागरिकांना सुरक्षित स्थळी हलवण्यात आले आहे. लष्कर, पोलीस आणि स्थानिक बचाव पथकांकडून हेलिकॉप्टरच्या मदतीने अडकलेल्या नागरिकांना बाहेर काढले जात आहे. मात्र, अजूनही अनेक भागांचा संपर्क तुटलेला असल्याने बचावकार्य पूर्ण होण्यासाठी वेळ लागण्याची शक्यता आहे.
या नैसर्गिक आपत्तीने नेपाळ आणि तिबेटमधील सीमावर्ती भागात मोठे मानवी संकट निर्माण केले आहे. मृतांचा आकडा जवळपास ६००पर्यंत पोहोचला असून हजारो नागरिक बेपत्ता आहेत. पुढील काही दिवसांत दुर्गम भागांमध्ये बचाव पथके पोहोचल्यावर नुकसानीचे खरे चित्र आणखी स्पष्ट होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे सध्या जाहीर होणारी आकडेवारी बदलू शकते आणि बचावकार्याबरोबरच बेपत्ता नागरिकांचा शोध घेणे हे दोन्ही देशांसमोरील सर्वात मोठे आव्हान ठरले आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/nepal-3/
