तुकाराम मुंढे : मोबाईल वापरताय? मग एकदा तरी ऐका तुकाराम मुंढेंचा सल्ला; AI, रील्स आणि शिक्षणाबाबत मांडले स्पष्ट मत
विद्यार्थ्यांशी संवाद साधताना तुकाराम मुंढेंनी मोबाईल, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), कौशल्याधारित शिक्षण आणि बदलत्या तंत्रज्ञानाच्या युगात माणसाची भूमिका यावर महत्त्वपूर्ण भाष्य केले. मोबाईलचा वापर आपण करायचा की मोबाईलने आपल्याला वापरायचं, हा प्रश्न प्रत्येकाने स्वतःला विचारण्याची गरज असल्याचे त्यांनी सांगितले.
राज्यात सध्या अन्न व औषध प्रशासन (FDA) विभागाच्या धडक कारवायांमुळे अन्न व औषध प्रशासन आयुक्त तुकाराम मुंढे पुन्हा एकदा चर्चेत आले आहेत. राज्यभरात हॉटेल्स, रेस्टॉरंट्स आणि खाद्यपदार्थ विक्री करणाऱ्या विविध आस्थापनांवर सुरू असलेल्या धाडींमुळे त्यांच्या कार्यपद्धतीची चर्चा रंगली आहे. अशातच विद्यार्थ्यांशी संवाद साधताना त्यांनी मोबाईल, सोशल मीडिया, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आणि आधुनिक शिक्षण प्रणालीबाबत केलेली वक्तव्येही तितकीच चर्चेचा विषय ठरत आहेत.
“मोबाईल वापरायचा की मोबाईलने आपल्याला वापरायचं?”
तुकाराम मुंढे यांनी आजच्या तरुण पिढीसमोर असलेल्या सर्वात मोठ्या आव्हानांपैकी एक म्हणजे मोबाईलचे वाढते व्यसन असल्याचे सांगितले. त्यांनी स्पष्ट शब्दांत म्हटले की, “मोबाईलने आपल्याला वापरायचं की आपण मोबाईलला वापरायचं, याचा विचार प्रत्येकाने केला पाहिजे.”
त्यांच्या मते मोबाईल आणि इंटरनेट ही अत्यंत उपयुक्त साधने आहेत. ज्ञान, माहिती आणि शिक्षणासाठी त्यांचा मोठा उपयोग होऊ शकतो. मात्र त्याचबरोबर त्यांचा अतिरेक माणसाच्या विचारक्षमतेवर आणि निर्णयक्षमतेवर परिणाम करू शकतो.
Related News
मोदींना अपशब्द बोलणाऱ्या मुलीच्या आईची थेट मागणी; म्हणाली, ‘तिला दत्तक घ्या…’
संकष्टी चतुर्थीला बनला खास ग्रहयोग! ‘या’ 5 राशींवर गणरायाची विशेष कृपा
मोठी बातमी! नोकरी सोडल्यावर PF मधून किती पैसे मिळणार? 75% रक्कम मिळेल, 25% अडकणार
रील्सचे अल्गोरिदम तुमचा विचार बदलू शकतात
मुंढे यांनी सोशल मीडियावरील रील्स आणि अल्गोरिदमबाबतही महत्त्वाची सूचना केली. त्यांनी सांगितले की, मोबाईलवरील रील्स तुम्हाला जे आवडते तेच वारंवार दाखवत राहतात. त्यामुळे माणूस एका विशिष्ट प्रकारच्या माहितीपुरता मर्यादित राहण्याचा धोका निर्माण होतो.
त्यामुळे सोशल मीडियावर दिसणारी प्रत्येक गोष्ट खरीच असेल असे नाही. कोणती माहिती स्वीकारायची आणि कोणती नाकारायची याचा निर्णय स्वतःच्या विवेकबुद्धीने घेणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी विद्यार्थ्यांना सांगितले.
AI वाईट नाही, विवेक हरवला तरच धोका
कृत्रिम बुद्धिमत्ता म्हणजेच AI बाबतही त्यांनी सकारात्मक भूमिका मांडली. त्यांच्या मते AI किंवा इतर आधुनिक तंत्रज्ञान हे मुळात वाईट नाही. उलट योग्य पद्धतीने वापर केल्यास ते शिक्षण, संशोधन, प्रशासन आणि उद्योग क्षेत्रासाठी मोठे वरदान ठरू शकते.
मात्र AI वापरताना स्वतःचा विचार करण्याची क्षमता कायम ठेवणे अत्यंत गरजेचे आहे. “AI चा वापर करताना आपला विवेक जागृत ठेवा. विवेक ढासळू दिला नाही तर AI तुमच्यासाठी वरदान ठरेल,” असे त्यांनी स्पष्टपणे सांगितले.
ज्ञान आता पुस्तकात नाही, खिशात आहे
बदलत्या काळाचा उल्लेख करताना तुकाराम मुंढे म्हणाले की, त्यांच्या शिक्षणाच्या काळात एखादी माहिती मिळवण्यासाठी पुस्तकांचा शोध घ्यावा लागत होता. मात्र आज परिस्थिती पूर्णपणे बदलली आहे.
आज प्रत्येक विद्यार्थ्याच्या खिशात असलेल्या मोबाईलमध्ये संपूर्ण जगाचे ज्ञान उपलब्ध आहे. त्यामुळे माहिती मिळवणे सोपे झाले असले तरी योग्य माहिती निवडण्याची जबाबदारीही तितकीच वाढली असल्याचे त्यांनी सांगितले.
कौशल्याधारित शिक्षणाशिवाय पर्याय नाही
शिक्षण व्यवस्थेबाबत बोलताना मुंढे यांनी पारंपरिक शिक्षणाबरोबरच कौशल्याधारित शिक्षणाला प्राधान्य देण्याचे आवाहन केले.
त्यांच्या मते भविष्यात केवळ पदवी मिळवून चालणार नाही, तर सतत नवीन कौशल्ये आत्मसात करावी लागतील. “जीवनभर शिक्षण घेता आले पाहिजे. बदलत्या तंत्रज्ञानासोबत स्वतःलाही बदलावे लागेल,” असे ते म्हणाले.
त्यांनी विद्यार्थ्यांना नव्या तंत्रज्ञानाचा अभ्यास करण्याबरोबरच त्याचा समाजहितासाठी वापर करण्याचा सल्लाही दिला.
मशीन मोठी नाही, माणूसच मोठा
AI आणि ऑटोमेशनमुळे अनेकांच्या मनात रोजगाराबाबत चिंता निर्माण होत असताना मुंढे यांनी वेगळा दृष्टिकोन मांडला.
“मशीन मोठी की माणूस मोठा हा विषयच नाही. मशीन हे माणूसच तयार करतो आणि माणूसच ते ऑपरेट करतो,” असे ते म्हणाले.
त्यांच्या मते तंत्रज्ञानाला घाबरण्यापेक्षा त्याचा योग्य उपयोग कसा करायचा हे शिकणे अधिक महत्त्वाचे आहे. तंत्रज्ञान हे मानवी क्षमतेला पूरक ठरू शकते, पर्याय नाही.
बदल्यांबाबतही केले मिश्कील वक्तव्य
आपल्या वारंवार होणाऱ्या बदल्यांबाबतही तुकाराम मुंढे यांनी हलक्या-फुलक्या शब्दांत भाष्य केले.
ते म्हणाले, “माझ्या बदल्यांबद्दल मी एवढा प्रसिद्ध आहे, हे मला आता समजलं.”
यावेळी त्यांनी हेल्थ कमिशनर म्हणून काम करतानाचा अनुभवही सांगितला. तामगाडगे ट्रस्टसोबत काम करण्याची संधी मिळाली होती, मात्र अवघ्या ५९ दिवसांत बदली झाल्याने अनेक उपक्रम पूर्ण करता आले नाहीत, अशी खंतही त्यांनी व्यक्त केली.
महासत्ता बनायचे असेल तर विचार बदलावे लागतील
देशाच्या भविष्यासंदर्भात बोलताना त्यांनी भारत महासत्ता होण्याच्या दिशेने वाटचाल करत असल्याचे सांगितले. मात्र त्यासाठी केवळ तंत्रज्ञान पुरेसे नाही, तर विचारसरणी आणि निर्णयक्षमताही मजबूत असणे गरजेचे असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
“प्रवाहाबरोबर वाहत जाऊ नका. विचार करा, विश्लेषण करा आणि योग्य निर्णय घ्या. समाज, देश आणि स्वतःच्या भविष्यासाठी विवेकाने निर्णय घेण्याची क्षमता विकसित करा,” असे आवाहन त्यांनी विद्यार्थ्यांना केले.
मोबाईल, सोशल मीडिया आणि AI यांचा वापर आजच्या काळात टाळणे शक्य नाही. मात्र या तंत्रज्ञानाचा वापर करताना विवेक, कौशल्य आणि योग्य निर्णयक्षमता यांचे महत्त्व अधिक वाढले आहे. तुकाराम मुंढे यांनी विद्यार्थ्यांना दिलेला संदेश हा केवळ मोबाईलच्या वापराबाबत नसून, बदलत्या जगात जबाबदार नागरिक म्हणून स्वतःला घडवण्याचा आहे. तंत्रज्ञानाला स्वीकारताना त्याचे फायदे आणि तोटे समजून घेणे, सतत शिकत राहणे आणि विचारपूर्वक निर्णय घेणे हीच भविष्यातील यशाची खरी गुरुकिल्ली असल्याचे त्यांच्या भाषणातून अधोरेखित झाले.
