Jantar Mantar Protest : दिल्लीतील आंदोलनावेळी परदेशातून पोस्ट? थेट पाकिस्तान, मलेशिया आणि इतर देशांतून सोशल मीडिया अकाउंट सक्रिय; सायबर सेलचा मोठा खुलासा
Jantar Mantar Protest : दिल्लीतील जंतर-मंतरवर नीट पेपरफुटीविरोधात झालेल्या आंदोलनादरम्यान सोशल मीडियावरून मोठ्या प्रमाणात दिशाभूल करणाऱ्या आणि संवेदनशील पोस्ट प्रसारित करण्यात आल्याचा दावा महाराष्ट्र सायबर सेलने केला आहे. या पोस्टपैकी काही पोस्ट भारताबाहेरून, विशेषतः पाकिस्तान, मलेशिया, इंडोनेशिया आणि सिंगापूर येथून करण्यात आल्याची माहिती समोर आली आहे. महाराष्ट्र सायबर सेलचे अप्पर पोलीस महासंचालक यशस्वी यादव यांनी पत्रकार परिषदेत याबाबत माहिती दिली आहे.
अभिजीत दिपके यांच्या नेतृत्वाखाली दिल्लीतील जंतर-मंतरवर कॉकरोच जनता पार्टीकडून नीट पेपरफुटीच्या आरोपांविरोधात दीर्घकाळ आंदोलन करण्यात आले होते. या आंदोलनाला देशातील विविध राजकीय पक्ष, सामाजिक संघटना आणि विद्यार्थी संघटनांनी पाठिंबा दिला होता. आंदोलनादरम्यान देशभरात त्याची चर्चा झाली होती. केंद्रीय शिक्षणमंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांच्या राजीनाम्यानंतर आंदोलन मागे घेण्यात आल्याचे सांगण्यात आले.
मात्र, आता या आंदोलनादरम्यान सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर झालेल्या कथित गैरवापराबाबत महाराष्ट्र सायबर सेलने महत्त्वाची माहिती समोर आणली आहे. काही सोशल मीडिया अकाउंट्सवरून भारताबाहेरून पोस्ट करण्यात आल्याचे तपासात आढळल्याचा दावा सायबर सेलने केला आहे. त्यामुळे या प्रकरणाला आता वेगळे वळण मिळाले आहे.
Related News
Kangana Ranaut हिंदू तरुणींवर वादग्रस्त वक्तव्य; सोशल मीडिया पोस्टने नवा वाद पेटण्याची शक्यता
Nagpur Rain: नागपुरात तुफान पाऊस! रस्ते जलमय, सोमलवार शाळेचं मैदान पाण्याखाली; नागरिकांची तारांबळ
CJP Protest : फडणवीसांचा मोठा निर्णय! महाराष्ट्रातील विद्यार्थ्यांवरील आंदोलनाचे गुन्हे होणार रद्द
Maruti Brezza Facelift: ब्रेझाचे 4 दमदार व्हेरियंट्स; बजेटनुसार तुमच्यासाठी कोणती कार ठरेल बेस्ट?
मोठी बातमी! E20 पेट्रोलविरोधात दिल्लीत नवं आंदोलन; नितीन गडकरींच्या राजीनाम्याची मागणी, 4 ऑगस्टला संसदेला घेराव
मोठी बातमी! ‘शेतकऱ्यांना त्रास झाला तरी सहन करू, पण उद्योजकांना नको’; गुलाबराव पाटलांच्या विधानाने खळबळ
Cabinet Decisions : मोठी बातमी! महाराष्ट्र सरकारचे 7 मोठे निर्णय; ग्रामपंचायतीपासून न्यायालयांपर्यंत मोठ्या घोषणा
मोठी बातमी! मोदींचा व्हिडिओ फेसबुकवरून डिलीट; मेटाच्या ग्लोबल हेडला थेट समन्स, नेमकं काय घडलं?
Bank of Baroda च्या ग्राहकांनो सावधान! 1 टीबी डेटा लीक झाल्याचा दावा; हॅकर्सकडे तुमची माहिती?
Sonam Wangchuk : जिंकलो म्हणून नाचले, पण सीजेपीच्या सेलिब्रेशनवर सोनम वांगचुक स्पष्टच बोलले
Post Officeची धमाकेदार योजना! दररोज 300 रुपये गुंतवा अन् 10 वर्षांनी मिळवा 15 लाखांहून अधिक, जाणून घ्या कॅल्क्युलेशन
मोठी बातमी! दोन्ही राष्ट्रवादी एकत्र येणार का? शरद पवारांनी 1 वाक्यात केला मोठा खुलासा
चार दिवसांत 500 हून अधिक पोस्टची तपासणी
महाराष्ट्र सायबर सेलचे अप्पर पोलीस महासंचालक यशस्वी यादव यांनी पत्रकार परिषदेत सांगितले की, सोशल मीडिया हे जगभरात माहिती पोहोचवण्याचे अत्यंत प्रभावी माध्यम आहे. मात्र, याच माध्यमाचा गैरवापर करून समाजात तेढ निर्माण करण्याचा किंवा चुकीची माहिती पसरवण्याचा प्रयत्नही केला जाऊ शकतो.
जंतर-मंतरवरील आंदोलनाच्या काळात महाराष्ट्र सायबर सेलच्या अधिकाऱ्यांनी काही सोशल मीडिया अकाउंट्सवर लक्ष ठेवले होते. या तपासादरम्यान काही अकाउंट्सवरून देशाबाहेरून पोस्ट करण्यात येत असल्याचे आढळल्याचा दावा करण्यात आला आहे.
यशस्वी यादव यांच्या माहितीनुसार, चार दिवसांच्या कालावधीत सायबर सेलने 500 पेक्षा जास्त संशयास्पद किंवा संवेदनशील सोशल मीडिया पोस्ट शोधल्या. त्यापैकी सुमारे 425 पोस्ट संवेदनशील स्वरूपाच्या असल्याचे सांगण्यात आले. तर 100 पेक्षा अधिक पोस्ट भारताबाहेरून करण्यात आल्याचे तपासात समोर आल्याचा दावा करण्यात आला आहे.
या पोस्ट पाकिस्तान, मलेशिया, इंडोनेशिया आणि सिंगापूर या देशांमधून करण्यात आल्याचे सायबर सेलने म्हटले आहे. या पोस्ट एक्स, फेसबुक, इंस्टाग्रामसह विविध सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर प्रसारित झाल्याची माहिती देण्यात आली आहे.
जातीय आणि धार्मिक तेढ निर्माण करण्याचा आरोप
सायबर सेलच्या प्राथमिक तपासात काही सोशल मीडिया अकाउंट्सवरून जातीय आणि धार्मिक तेढ निर्माण करणाऱ्या पोस्ट करण्यात आल्याचा दावा करण्यात आला आहे. आंदोलनाशी संबंधित घटनांबाबत चुकीची माहिती आणि दिशाभूल करणाऱ्या बातम्या मोठ्या प्रमाणात प्रसारित करण्याचा प्रयत्न झाल्याचेही तपासात आढळल्याचे सांगण्यात आले.
या पोस्टमुळे समाजात गैरसमज आणि तणाव निर्माण होण्याची शक्यता असल्याने सायबर सेलने या प्रकरणाची गंभीर दखल घेतली आहे. कोणत्या अकाउंटमागे कोण व्यक्ती किंवा संस्था आहे, पोस्ट कोणत्या ठिकाणाहून करण्यात आल्या आणि त्यामागे नेमका उद्देश काय होता, याचा तपास सध्या सुरू असल्याचे सांगण्यात आले आहे.
‘जंतर-मंतरवर मुलांचा मृत्यू’ अशीही बनावट पोस्ट
सायबर सेलने केलेल्या दाव्यानुसार, सोशल मीडियावर जंतर-मंतरवरील आंदोलनादरम्यान काही मुलांचा मृत्यू झाल्याची बनावट माहितीही प्रसारित करण्यात आली होती. मात्र, अशा प्रकारची कोणतीही घटना घडल्याचे अधिकृतपणे समोर आलेले नसतानाही अशा पोस्ट सोशल मीडियावर शेअर करण्यात आल्याचा दावा करण्यात आला आहे.
अशा बनावट पोस्टमुळे आंदोलनाबाबत चुकीची माहिती पसरू शकते आणि नागरिकांमध्ये भीती किंवा गैरसमज निर्माण होऊ शकतो. त्यामुळे या पोस्टच्या मूळ स्रोताचा शोध घेण्याचे काम सायबर सेल करत आहे.
AI तयार केलेल्या व्हिडिओ आणि फोटोचाही वापर?
या प्रकरणात आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स म्हणजेच AI तंत्रज्ञानाचा वापर करून तयार केलेल्या बनावट कंटेंटचाही समावेश असल्याची माहिती समोर आली आहे. महाराष्ट्र सायबर सेलच्या माहितीनुसार, काही पोस्टमध्ये जंतर-मंतरवर कोट्यवधी लोक जमा झाल्याचा दावा करण्यात आला होता. प्रत्यक्ष परिस्थितीपेक्षा वेगळी चित्रे दाखवण्यासाठी AI तंत्रज्ञानाचा वापर झाल्याचा संशय व्यक्त करण्यात आला आहे.
याशिवाय, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी राजीनामा दिल्याची खोटी माहिती पसरवणाऱ्या पोस्टही सोशल मीडियावर प्रसारित करण्यात आल्याचे तपासात आढळल्याचा दावा करण्यात आला आहे. काही केंद्रीय मंत्र्यांचे बनावट फोटोही सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर शेअर करण्यात आल्याची माहिती सायबर सेलने दिली आहे.
मलेशियातून करण्यात आलेल्या काही पोस्टमध्ये भारतात अराजकता निर्माण झाल्याचा दावा करण्यात आल्याचेही सांगण्यात आले आहे. त्यामुळे या संपूर्ण प्रकरणाकडे सायबर सुरक्षेच्या दृष्टिकोनातून पाहिले जात आहे.
तपास सुरू; अकाउंट्समागील व्यक्तींचा शोध
महाराष्ट्र सायबर सेलने समोर आणलेल्या या माहितीमुळे सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवरून होणाऱ्या कथित दिशाभूल करणाऱ्या प्रचाराचा मुद्दा पुन्हा चर्चेत आला आहे. मात्र, या पोस्टमागे नेमके कोण आहेत, त्यांचा आंदोलनाशी काही संबंध आहे का आणि या पोस्ट कोणत्या उद्देशाने करण्यात आल्या, याबाबत अद्याप अंतिम निष्कर्ष समोर आलेला नाही.
सायबर सेल सध्या संबंधित सोशल मीडिया अकाउंट्सची माहिती गोळा करत असून, पोस्टच्या डिजिटल ट्रेलचा तपास केला जात आहे. संबंधित प्लॅटफॉर्मकडून आवश्यक माहिती मिळवण्याची प्रक्रिया आणि तांत्रिक तपासानंतरच या प्रकरणातील पुढील चित्र स्पष्ट होणार आहे.
दरम्यान, आंदोलनाच्या काळात सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणात माहिती प्रसारित होत असताना नागरिकांनी कोणतीही पोस्ट किंवा व्हिडिओ सत्यापित केल्याशिवाय पुढे शेअर करू नये, असे आवाहनही सायबर सुरक्षेच्या दृष्टीने महत्त्वाचे ठरते. बनावट फोटो, AI-निर्मित व्हिडिओ आणि खोट्या बातम्यांमुळे समाजात गैरसमज निर्माण होऊ शकतात.
आता महाराष्ट्र सायबर सेलच्या तपासातून या कथित परदेशी सोशल मीडिया अकाउंट्समागे नेमके कोण आहे, त्यांचा उद्देश काय होता आणि या पोस्टचा जंतर-मंतर आंदोलनाशी थेट संबंध होता का, याची माहिती समोर येणे अपेक्षित आहे. त्यामुळे या प्रकरणाच्या पुढील तपासाकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
