महाप्रसाद, भंडारा आयोजित करताय? FDA ची परवानगी घेणे आवश्यक; जाणून घ्या संपूर्ण प्रक्रिया
Tukaram Munde FDA: राज्यात सण-उत्सवांचा काळ सुरू झाला की विविध धार्मिक आणि सामाजिक कार्यक्रमांचे आयोजन मोठ्या उत्साहात केले जाते. गणेशोत्सव, नवरात्रोत्सव, धार्मिक यात्रा तसेच इतर सणांच्या निमित्ताने महाप्रसाद, भंडारा, लंगर, अन्नछत्र, इफ्तार पार्टी आणि सामूहिक पंगतीचे आयोजन केले जाते. मात्र, अशा सामूहिक अन्नवाटपाच्या कार्यक्रमांचे आयोजन करताना आता अन्न सुरक्षा आणि स्वच्छतेच्या नियमांचे पालन करणे आवश्यक आहे.
अन्न आणि औषध प्रशासनाने (FDA) सामूहिक अन्नवाटपाच्या कार्यक्रमांबाबत विशेष नियमावली लागू केली आहे. या नियमांनुसार महाप्रसाद, भंडारा किंवा इतर कोणताही सामूहिक अन्नवाटप कार्यक्रम आयोजित करण्यापूर्वी किमान सात दिवस अगोदर FDA कडे पूर्वसूचना देणे आवश्यक आहे. या पार्श्वभूमीवर अन्न व औषध प्रशासनाचे आयुक्त तुकाराम मुंढे यांच्या मार्गदर्शनाखाली सण-उत्सवांच्या काळात अन्न सुरक्षेबाबत विशेष लक्ष ठेवले जात आहे.
सर्वधर्मीय सामूहिक अन्नवाटप कार्यक्रमांना नियम लागू
सण-उत्सवांच्या काळात मोठ्या प्रमाणावर नागरिकांसाठी अन्न तयार करून त्याचे वाटप केले जाते. या प्रक्रियेत अन्नाची गुणवत्ता, स्वच्छता आणि सुरक्षितता राखली जावी, यासाठी FDA कडून नियम लागू करण्यात आले आहेत.
Related News
हे नियम केवळ महाप्रसाद किंवा हिंदू धार्मिक कार्यक्रमांपुरते मर्यादित नसून सर्व धर्मांच्या सामूहिक अन्नवाटप कार्यक्रमांना लागू आहेत. त्यामुळे महाप्रसाद, भंडारा, लंगर, इफ्तार पार्टी, अन्नछत्र, सामूहिक पंगत किंवा अशा स्वरूपाचा कोणताही कार्यक्रम आयोजित करणाऱ्या आयोजकांनी FDA च्या नियमांचे पालन करणे गरजेचे आहे.
सात दिवस अगोदर द्यावी लागणार पूर्वसूचना
सामूहिक अन्नवाटपाचा कार्यक्रम आयोजित करण्यापूर्वी आयोजकांनी किमान सात दिवस अगोदर अन्न आणि औषध प्रशासनाला पूर्वसूचना देणे आवश्यक आहे. यासाठी FDA ने ऑनलाइन सुविधा उपलब्ध करून दिली आहे.
आयोजकांनी complaints.mahafda.in या अधिकृत पोर्टलवर जाऊन सामूहिक अन्नवाटप कार्यक्रमासंदर्भातील पूर्वसूचना नमुना भरायचा आहे. कार्यक्रमाची माहिती संबंधित नमुन्यात भरून तो अर्ज ऑनलाइन सादर करणे अपेक्षित आहे.
यामुळे कार्यक्रम कुठे, कधी आणि कोणामार्फत आयोजित केला जात आहे, याची माहिती प्रशासनाला आधीच उपलब्ध होणार आहे.
FDA अधिकारी कार्यक्रमस्थळी करणार तपासणी
पूर्वसूचना मिळाल्यानंतर सामूहिक अन्नवाटपाच्या ठिकाणी FDA चे अधिकारी तपासणी करू शकतात. अन्न तयार करण्याची जागा, स्वच्छता, अन्न साठवणूक, स्वयंपाकासाठी वापरले जाणारे साहित्य, पाणी, अन्न हाताळणाऱ्या व्यक्तींची स्वच्छता तसेच अन्नाची गुणवत्ता याबाबत तपासणी केली जाऊ शकते.
आवश्यकतेनुसार अन्नाचे नमुनेही घेण्यात येऊ शकतात. तपासणीदरम्यान अन्नामध्ये भेसळ, निकृष्ट दर्जा किंवा आरोग्यास धोका निर्माण करणारी बाब आढळल्यास संबंधितांविरोधात नियमानुसार कारवाई केली जाऊ शकते.
त्यामुळे मोठ्या प्रमाणावर नागरिकांना अन्नाचे वाटप करणाऱ्या आयोजकांनी केवळ कार्यक्रमाचे नियोजन न करता अन्न सुरक्षेच्या नियमांकडेही गांभीर्याने पाहणे आवश्यक आहे.
केटरर किंवा संस्थेमार्फत अन्न तयार केल्यास काय?
महाप्रसाद किंवा भंडाऱ्यासाठी अन्न एखाद्या परवानाधारक किंवा नोंदणीकृत केटरर, स्वयंपाकघर किंवा संस्थेमार्फत तयार करून वितरित केले जाणार असेल, तरीही सामूहिक अन्नवाटप कार्यक्रमासाठी आवश्यक पूर्वसूचना देणे महत्त्वाचे आहे.
अन्न तयार करणाऱ्या व्यक्ती किंवा संस्थेकडून स्वच्छता आणि अन्न सुरक्षेच्या नियमांचे पालन होत आहे का, याची खात्री आयोजकांनी करणे आवश्यक आहे. मोठ्या प्रमाणावर अन्न तयार करताना कच्चे आणि शिजलेले अन्न वेगळे ठेवणे, स्वच्छ पाण्याचा वापर करणे, अन्न योग्य तापमानावर साठवणे आणि अन्न झाकून ठेवणे यासारख्या मूलभूत बाबींकडे विशेष लक्ष देणे गरजेचे आहे.
नागरिकांनाही करता येणार तक्रार
सामूहिक अन्नवाटपाच्या कार्यक्रमात अन्नाचा दर्जा योग्य नसल्याचे आढळल्यास नागरिकांनाही तक्रार करता येणार आहे. अन्न तयार करताना अस्वच्छता आढळल्यास, अन्नाची गुणवत्ता संशयास्पद असल्यास किंवा अन्न सुरक्षेच्या नियमांचे उल्लंघन होत असल्याचे दिसून आल्यास नागरिकांनी प्रशासनाला माहिती देण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
यासाठी FDA ने तक्रार नोंदवण्याची सुविधा उपलब्ध करून दिली आहे. नागरिक 1800222365 या टोल फ्री क्रमांकावर संपर्क साधू शकतात. तसेच complaints.mahafda.in या पोर्टलवर ऑनलाइन तक्रार नोंदवता येते.
आयोजकांनी कोणती काळजी घ्यावी?
महाप्रसाद किंवा भंडारा आयोजित करताना आयोजकांनी काही महत्त्वाच्या बाबींची विशेष काळजी घेणे आवश्यक आहे.
- कार्यक्रमाची पूर्वसूचना किमान सात दिवस अगोदर द्यावी.
- FDA च्या अधिकृत पोर्टलवर आवश्यक माहिती भरावी.
- अन्न तयार करण्यासाठी स्वच्छ आणि सुरक्षित जागेचा वापर करावा.
- स्वच्छ पाणी आणि चांगल्या दर्जाच्या कच्च्या मालाचा वापर करावा.
- अन्न तयार करणाऱ्या व्यक्तींनी वैयक्तिक स्वच्छता राखावी.
- शिजवलेले अन्न झाकून आणि सुरक्षित पद्धतीने ठेवावे.
- अन्नाची वाहतूक आणि वितरण करताना स्वच्छतेचे नियम पाळावेत.
- नोंदणीकृत किंवा परवानाधारक केटरर/स्वयंपाकघराचा वापर करण्यास प्राधान्य द्यावे.
नियम पाळूनच करा अन्नवाटप
सण-उत्सवांच्या काळात मोठ्या प्रमाणावर नागरिक एकत्र येतात. अशावेळी अन्नाच्या माध्यमातून कोणताही आरोग्याचा धोका निर्माण होऊ नये, यासाठी अन्न सुरक्षा नियमांचे पालन करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. महाप्रसाद, भंडारा किंवा कोणताही सामूहिक अन्नवाटप कार्यक्रम आयोजित करणाऱ्या संस्थांनी सात दिवस अगोदर FDA कडे पूर्वसूचना देऊनच कार्यक्रमाचे नियोजन करावे.
FDA कडून सण-उत्सवांच्या काळात अन्न सुरक्षेबाबत विशेष लक्ष ठेवले जात असल्याने आयोजकांनी नियमांचे पालन करणे आणि नागरिकांनीही अन्नाच्या गुणवत्तेबाबत जागरूक राहणे गरजेचे आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/manoj-jarange-patil-25/
