अमेरिका आणि इराण यांच्यातील संबंध पुन्हा एकदा तणावाच्या टोकावर पोहोचले आहेत. अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणसोबत कोणताही नवा करार करण्यास स्पष्ट नकार देत, गेल्या महिन्यात झालेला शांतता करार आता संपुष्टात आल्याचे जाहीर केले. ट्रम्प यांच्या या वक्तव्यानंतर आंतरराष्ट्रीय राजकारणात मोठी खळबळ उडाली असून मध्यपूर्वेतील परिस्थिती आणखी गंभीर होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
गेल्या महिन्यात अमेरिका आणि इराण यांच्यात झालेल्या चर्चेनंतर दोन्ही देशांनी संघर्ष कमी करण्यासाठी आणि युद्ध टाळण्यासाठी सामंजस्याची भूमिका घेतली होती. दोन्ही बाजूंनी शांतता आणि स्थैर्याला प्राधान्य देण्याचे संकेत दिले गेले होते. त्यामुळे दीर्घकाळ सुरू असलेल्या तणावावर तोडगा निघण्याची आशा निर्माण झाली होती. मात्र काही दिवसांतच परिस्थिती पूर्णपणे बदलली.
मोठा धक्का! ट्रम्प यांचा इराणला स्पष्ट इशारा; शांतता करार संपुष्टात, जगात वाढली चिंता
होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत सलग तीन व्यापारी जहाजांवर हल्ल्यांच्या घटनांनी जागतिक समुदायाचे लक्ष वेधून घेतले. या हल्ल्यांनंतर अमेरिका आणि तिच्या सहयोगी देशांनी सुरक्षेचा प्रश्न उपस्थित केला. या पार्श्वभूमीवर ट्रम्प यांनी माध्यमांशी बोलताना इराणवर कठोर शब्दांत टीका केली.
Related News
डोंबिवलीत धक्कादायक प्रकार! गरोदर महिलेला दाखल करण्यास नकार? डॉक्टरांवर नगरसेवकाचा हल्ला; आईने सांगितले 7 महत्त्वाचे धक्कादायक खुलासे
10 सरकारी अधिकाऱ्यांवर लोकायुक्तांचा धडाकेबाज प्रहार! सोनं, रोख रक्कम आणि बेहिशेबी संपत्तीचा संशय
मिसिंग लिंक वादावर मुख्यमंत्र्यांचा जोरदार पलटवार; ‘1000 खोटारडे मेल्यानंतर…’ विधानाने सभागृह दणाणलं
4 जणांचा धक्कादायक मृत्यू! साताऱ्यात विजेच्या शॉकने संपलं संपूर्ण कुटुंब; हृदयद्रावक घटनेने महाराष्ट्र हादरला
ट्रम्पांचा धक्कादायक यू-टर्न! युद्धविराम संपला; 5 मोठे परिणाम, जगभर चिंता वाढली
नागपूर Crime: १८२ CCTV, AI आणि १ चिप्सचं पाकीट; ६५ वर्षीय महिलेच्या अत्याचार-खून प्रकरणाचा धक्कादायक उलगडा
पिंपरी-चिंचवडमध्ये इमारत कोसळली; 15 जण ढिगाऱ्याखाली अडकल्याची भीती, बचावासाठी 3 पथके तैनात
पुण्यात भीषण दुर्घटना: पिंपरी-चिंचवडमध्ये वेस्ट टू एनर्जी प्रकल्पाची इमारत कोसळली, 14 जण अडकल्याची धक्कादायक भीती | 5 मोठे अपडेट्स
लाडकी बहीण योजनेत मोठा दिलासा! ₹1,500 वर वाढीची शिफारस; जाणून घ्या 7 मोठे अपडेट्स
धक्कादायक! अविनाश नरणे प्रकरणातील 10 मोठे खुलासे; पत्नीच्या हत्येप्रकरणी फर्स्ट-डिग्री मर्डरचा आरोप
1600 अंकांची भीषण घसरण! ट्रम्प यांच्या इराणवरील विधानाने शेअर बाजार हादरला, गुंतवणूकदारांना मोठा धक्का
3 देशांनी ब्रह्मोससाठी रांग लावली; मोठ्या मुस्लिम देशासोबत 200 मिलियन डॉलरचा दमदार करार
“मला इराणसोबत कोणताही करार करायचा नाही. शांतता चर्चेचा काळ आता संपला आहे. मला वाटते हा विषय इथेच संपला आहे,” असे ट्रम्प यांनी स्पष्टपणे सांगितले. त्यांनी इराणच्या नेतृत्वावर टीका करत ते हिंसक आणि क्रूर असल्याचा आरोप केला. तसेच त्यांनी इराणी नेतृत्वाचे वर्णन “आजारी मानसिकतेचे” असे करत त्यांच्याशी कोणतीही चर्चा करण्याची इच्छा नसल्याचेही म्हटले.
ट्रम्प यांच्या या वक्तव्यामुळे गेल्या महिन्यात झालेल्या सामंजस्य कराराचे भवितव्य धोक्यात आले आहे. अधिकृतपणे करार रद्द झाल्याची स्वतंत्र पुष्टी अद्याप झालेली नसली तरी अमेरिकेच्या भूमिकेत मोठा बदल झाल्याचे स्पष्ट दिसून येत आहे.
यावेळी ट्रम्प यांनी केवळ इराणच नव्हे तर नाटोवरही नाराजी व्यक्त केली. त्यांच्या मते, नाटोमध्ये अमेरिका इतर सदस्य राष्ट्रांच्या तुलनेत अधिक आर्थिक आणि लष्करी योगदान देत आहे. त्यामुळे अमेरिकेवर अन्याय होत असल्याचा दावा त्यांनी केला.
ग्रीनलँडच्या मुद्द्यावरही ट्रम्प यांनी पुन्हा एकदा भूमिका मांडली. ग्रीनलँड हे अमेरिकेसाठी सामरिकदृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाचे असल्याचे त्यांनी सांगितले. या प्रश्नावर नाटोने घेतलेल्या भूमिकेबद्दलही त्यांनी अप्रत्यक्ष नाराजी व्यक्त केली.
पत्रकार परिषदेदरम्यान एका पत्रकाराने ट्रम्प यांना इराणसोबतचा १४ मुद्द्यांचा सामंजस्य करार आता निष्प्रभ झाला आहे का, असा प्रश्न विचारला. त्यावर ट्रम्प यांनी “माझ्या मते तो करार आता संपला आहे. मला इराणसोबत कोणताही व्यवहार करायचा नाही,” असे उत्तर दिले.
या वक्तव्यामुळे मध्यपूर्वेतील सुरक्षेबाबत पुन्हा चिंता व्यक्त केली जात आहे. होर्मुझची सामुद्रधुनी ही जगातील सर्वात महत्त्वाच्या तेलवाहतूक मार्गांपैकी एक मानली जाते. या भागात तणाव वाढल्यास जागतिक तेल पुरवठ्यावर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठा, ऊर्जा क्षेत्र आणि जागतिक अर्थव्यवस्थेवरही त्याचे परिणाम होण्याची शक्यता तज्ज्ञ व्यक्त करत आहेत.
अमेरिका आणि इराण यांच्यातील संबंध अनेक दशकांपासून संघर्षपूर्ण राहिले आहेत. अणुकार्यक्रम, निर्बंध, प्रादेशिक प्रभाव आणि सुरक्षा या मुद्द्यांवरून दोन्ही देशांमध्ये सातत्याने मतभेद झाले आहेत. त्यामुळे शांतता चर्चेला मिळालेली गती पुन्हा थांबण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
दरम्यान, ट्रम्प यांच्या वक्तव्यानंतर इराणकडून अधिकृत प्रतिक्रिया येण्याची प्रतीक्षा आहे. आंतरराष्ट्रीय समुदाय परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवून असून तणाव कमी करण्यासाठी पुन्हा राजनैतिक प्रयत्न होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.जर दोन्ही देशांमधील संवाद पूर्णपणे थांबला तर मध्यपूर्वेतील अस्थिरता वाढण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे संयुक्त राष्ट्रांसह अनेक देश परिस्थिती शांत करण्यासाठी पुढाकार घेतील का, याकडेही जगाचे लक्ष लागले आहे.
सध्या तरी ट्रम्प यांच्या स्पष्ट भूमिकेमुळे अमेरिका-इराण संबंध पुन्हा एका निर्णायक वळणावर येऊन ठेपले आहेत. येत्या काही दिवसांत दोन्ही देशांची अधिकृत भूमिका आणि आंतरराष्ट्रीय पातळीवरील हालचाली या संघर्षाच्या पुढील दिशेचा निर्णय ठरवू शकतात.
अमेरिका आणि इराण यांच्यातील वाढता तणाव हा केवळ दोन देशांपुरता मर्यादित नसून त्याचे परिणाम संपूर्ण जगावर होऊ शकतात. अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणसोबत कोणताही नवा करार करणार नसल्याचे स्पष्ट करत शांतता चर्चेवर पूर्णविराम दिल्याने मध्यपूर्वेतील अस्थिरता पुन्हा वाढण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील घटनांमुळे आधीच निर्माण झालेल्या तणावात या घोषणेने आणखी भर पडली आहे.
जागतिक अर्थव्यवस्था, कच्च्या तेलाचा पुरवठा, आंतरराष्ट्रीय व्यापार आणि प्रादेशिक सुरक्षा या सर्वच बाबींवर या संघर्षाचा परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे अमेरिका, इराण आणि इतर जागतिक शक्तींनी संयम राखत राजनैतिक मार्गाने तोडगा काढणे अत्यंत गरजेचे आहे. संघर्षाऐवजी संवादाला प्राधान्य दिल्यास मोठ्या युद्धाचा धोका टाळता येऊ शकतो.
आगामी काळात दोन्ही देशांची अधिकृत भूमिका, संयुक्त राष्ट्रांसह इतर देशांचे प्रयत्न आणि मध्यपूर्वेतील घडामोडी यावर जगाचे लक्ष राहणार आहे. सध्याची परिस्थिती अत्यंत संवेदनशील असून प्रत्येक निर्णयाचा आंतरराष्ट्रीय शांतता आणि स्थैर्यावर दूरगामी परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे पुढील काही दिवस या संघर्षाच्या दृष्टीने निर्णायक ठरण्याची शक्यता तज्ज्ञ व्यक्त करत आहेत.
