Third Mumbai : सात बेटांपासून दूर उभी राहणार नवी ओळख; 124 गावांचा समावेश, सिंगापूर कंपनी बनवणार मास्टरप्लॅन
देशाची आर्थिक राजधानी म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या मुंबईचा विस्तार आता नव्या टप्प्यात प्रवेश करत आहे. Mumbai आणि नवी मुंबईनंतर आता राज्य सरकारच्या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पातून ‘तिसरी मुंबई’ उभारली जाणार आहे. रायगड जिल्ह्यातील तब्बल 124 गावांचा समावेश असलेल्या या मेगा शहराच्या विकासासाठी सिंगापूरस्थित ‘सरबाना जुरॉन्ग इन्फ्रास्ट्रक्चर प्रायव्हेट लिमिटेड’ या जागतिक दर्जाच्या कंपनीची निवड करण्यात आली असून राज्य सरकारने तिला अधिकृत सल्लागार म्हणून मान्यता दिली आहे.
324 चौरस किलोमीटर क्षेत्रात विकसित होणारा हा प्रकल्प महाराष्ट्रातील शहरी विकासाच्या इतिहासातील सर्वात मोठ्या उपक्रमांपैकी एक मानला जात आहे. नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ, अटल सेतू आणि जेएनपीटी बंदराच्या जवळ असलेल्या या शहरामुळे संपूर्ण मुंबई महानगर प्रदेशाच्या विकासाला नवी दिशा मिळणार आहे.
Related News
3000 किलो तर्री पोह्याचा ऐतिहासिक विश्वविक्रम! शेफ विष्णू मनोहरांनी नागपूरचा गौरव जगभर पोहोचवला
सलमान डोलारेचा अखेर पर्दाफाश; 12 गुन्हे, 2 वर्षांची फरारी आणि कपाटात लपलेला बिल्डर
एका चुकीने पत्नीचा भयंकर कट उघड; महिनाभराची गुप्त प्लानिंग अन् पतीचा खून,12 तासांत पोलिसांचा मोठा खुलासा
500 एआय कॅमेऱ्यांचा दमदार प्लॅन! पुण्यातील वाहतूक कोंडीवर मोठा दिलासा, नियमभंग करणाऱ्यांवर थेट कारवाई
5.98 कोटींच्या देणगीत मोठा घोटाळा? वारकरी समाजात खळबळ; 3.65 कोटींच्या कथित अपहारप्रकरणी गुन्हा दाखल
कॅन्सरवर मात करून दहावीत 80.80% गुण; 1 पाय गमावलेल्या शर्वरीची प्रेरणादायी यशोगाथा
अंबडचे तहसीलदार विजय चव्हाण रंगेहाथ अटक; 6.40 लाखांच्या लाचप्रकरणात धक्कादायक कारवाई! जिल्ह्यात खळबळ
5 वर्षांत सापडली 50 हून अधिक सोन्याची नाणी ; महाराष्ट्रातील ‘गोल्डन व्हिलेज’चा चमत्कार!
मोठा इशारा! दिल्लीतील ऐतिहासिक आंदोलनानंतर अभिजीत दीपके यांची 5 मोठी घोषणा
LPG Price Hike 2026: मोठा झटका! 14.2 किलो गॅस सिलिंडर 29 रुपयांनी महाग, महाराष्ट्रात नवा दर 941.50 रुपये
न्यूजपेपरमध्ये वडापाव विकला तर थेट जेल; 203 छाप्यांनंतर कठोर कारवाई
जगातील पहिली ग्लोबल दिंडी विठ्ठल भक्तांसाठी ऐतिहासिक ठरणार; लंडन ते पंढरपूर 11 देशांचा 50 दिवसांचा भव्य प्रवास
कुठे उभारली जाणार तिसरी Mumbai ?
रायगड जिल्ह्यातील उरण, पनवेल आणि पेण तालुक्यातील 124 गावांमध्ये हा प्रकल्प विकसित केला जाणार आहे. या नव्या शहराला ‘करनाळा-साई-चिरनर न्यू टाऊन’ असे नाव देण्यात आले आहे. मुंबईच्या वाढत्या लोकसंख्येचा आणि शहरीकरणाचा ताण कमी करण्यासाठी हा प्रकल्प अत्यंत महत्त्वाचा मानला जात आहे.
नवी Mumbaiच्या यशानंतर आता आणखी नियोजित आणि आधुनिक शहर उभारण्याचा राज्य सरकारचा प्रयत्न आहे. वाढत्या औद्योगिकीकरणामुळे, बंदर विकासामुळे आणि नवीन विमानतळामुळे या भागाचे महत्त्व प्रचंड वाढले आहे.
सिंगापूर कंपनीवर विकास आराखड्याची जबाबदारी
यंदाच्या जानेवारी महिन्यात एमएमआरडीए आणि सिंगापूरस्थित सरबाना जुरॉन्ग कंपनी यांच्यात सामंजस्य करार करण्यात आला होता. या कराराअंतर्गत तिसऱ्या मुंबईचा मास्टरप्लॅन तयार करण्याची जबाबदारी कंपनीवर सोपवण्यात आली.गुरुवारी राज्य सरकारने या कंपनीला अधिकृत सल्लागार म्हणून मंजुरी दिली. त्यामुळे आता प्रकल्पाच्या पहिल्या टप्प्यातील सविस्तर विकास आराखडा तयार करण्याचे काम वेगाने सुरू होणार आहे.जागतिक स्तरावरील स्मार्ट सिटी, औद्योगिक क्षेत्रे, वाहतूक व्यवस्था आणि शाश्वत नागरी विकास यामध्ये सरबाना जुरॉन्ग कंपनीचा मोठा अनुभव असल्याने या प्रकल्पाकडून मोठ्या अपेक्षा व्यक्त केल्या जात आहेत.
पहिल्या टप्प्यासाठी कोट्यवधींचा खर्च
प्रकल्पाच्या विकास आराखड्याच्या पहिल्या टप्प्यावर सुमारे 11.89 कोटी रुपये खर्च होणार आहे. त्यानंतर दुसऱ्या टप्प्यातील कामांसाठी नगरविकास विभागाची मंजुरी घेतली जाणार असून त्यासाठी सुमारे 23.12 कोटी रुपयांचे नियोजन करण्यात आले आहे.या निधीतून भौगोलिक सर्वेक्षण, जमिनीचा वापर, पर्यावरणीय अभ्यास, वाहतूक नियोजन, औद्योगिक क्षेत्रांची आखणी, निवासी क्षेत्रांचे नियोजन आणि सार्वजनिक सुविधांचे नियोजन केले जाणार आहे.
124 गावांचा सखोल अभ्यास
तिसऱ्या Mumbai साठी निवडलेल्या 124 गावांमधील जमिनींचा सध्या नेमका कसा वापर केला जात आहे, याचा सखोल अभ्यास केला जाणार आहे. शेती, उद्योग, गोदामे, निवासी क्षेत्रे, नैसर्गिक संसाधने आणि पर्यावरणीय संवेदनशील भाग यांचे स्वतंत्र मूल्यमापन करण्यात येणार आहे.या अभ्यासाच्या आधारेच शहराचा अंतिम विकास आराखडा तयार होईल. भविष्यातील लोकसंख्या, रोजगार निर्मिती, वाहतूक व्यवस्था आणि पर्यावरणीय संतुलन लक्षात घेऊन शहराची रचना केली जाणार आहे.
JNPT आणि विमानतळामुळे वाढले महत्त्व
तिसऱ्या Mumbaiच्या प्रस्तावित क्षेत्राच्या जवळच देशातील सर्वात मोठ्या कंटेनर बंदरांपैकी एक असलेले जेएनपीटी बंदर आहे. याशिवाय नवी Mumbai आंतरराष्ट्रीय विमानतळाचे काम अंतिम टप्प्यात आहे.या दोन महत्त्वाच्या प्रकल्पांमुळे हा परिसर लॉजिस्टिक्स, वेअरहाऊसिंग, आयात-निर्यात, औद्योगिक गुंतवणूक आणि व्यावसायिक विकासासाठी अत्यंत आकर्षक ठरणार आहे.तज्ज्ञांच्या मते, विमानतळ आणि बंदराच्या जवळ असल्याने येथे मोठ्या प्रमाणावर राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय गुंतवणूक आकर्षित होऊ शकते.
भूसंपादन प्रक्रिया वेगात
सध्या या प्रकल्पासाठी आवश्यक जमिनींच्या भूसंपादनाची प्रक्रिया सुरू आहे. एमएमआरडीएने ऑनलाइन माध्यमातून जमीनमालकांची संमती घेण्यास सुरुवात केली आहे.पारंपरिक पद्धतीपेक्षा अधिक पारदर्शक आणि जलद प्रक्रिया राबवण्याचा प्रयत्न प्रशासनाकडून केला जात आहे. त्यामुळे जमीनमालकांशी संवाद साधून त्यांना विविध पर्याय उपलब्ध करून दिले जात आहेत.
जमीनमालकांसाठी तीन पर्याय
प्रकल्पग्रस्त जमीनमालकांना तीन प्रमुख पर्याय देण्यात आले आहेत.पहिला पर्याय म्हणजे थेट आर्थिक भरपाई. दुसरा पर्याय एफएसआय किंवा टीडीआरच्या स्वरूपातील लाभ. तर तिसरा पर्याय म्हणजे विकसित जमिनीत 22.5 टक्के हिस्सा.या पर्यायांमुळे जमीनमालकांना केवळ भरपाईच नव्हे तर भविष्यातील विकासामधील सहभागाची संधीही उपलब्ध होणार आहे.
NAINA प्रकल्पातील गावांचाही समावेश
नवी मुंबई विमानतळ प्रभाव क्षेत्र विकास प्रकल्प (NAINA) अंतर्गत असलेल्या सुमारे 80 गावांचा तिसऱ्या Mumbai मध्ये समावेश करण्यात आला आहे.याशिवाय खोपटा न्यू टाऊन परिसरातील 33 गावे, महामुंबई क्षेत्रातील 2 गावे आणि रायगड जिल्ह्यातील अन्य 9 गावांचा समावेश करण्यात आला आहे.यामुळे हा प्रकल्प केवळ नवीन शहर उभारण्यापुरता मर्यादित राहणार नसून संपूर्ण प्रदेशाच्या नियोजित विकासासाठी महत्त्वाचा ठरणार आहे.
रोजगार आणि गुंतवणुकीच्या संधी
तिसऱ्या Mumbai मुळे लाखो रोजगार निर्मिती होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. बांधकाम क्षेत्र, पायाभूत सुविधा, वाहतूक, आयटी, लॉजिस्टिक्स, सेवा क्षेत्र आणि उद्योगांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर रोजगार उपलब्ध होऊ शकतो.याशिवाय देश-विदेशातील कंपन्यांच्या गुंतवणुकीमुळे स्थानिक अर्थव्यवस्थेला मोठी चालना मिळणार आहे. रायगड जिल्हा औद्योगिक आणि व्यावसायिक दृष्ट्या अधिक सक्षम होण्याची अपेक्षा आहे.
ऑगस्टपर्यंत आराखडा तयार होण्याची शक्यता
प्रशासनाच्या माहितीनुसार, प्राथमिक सर्वेक्षण आणि नियोजन प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर ऑगस्ट महिन्यापर्यंत तिसऱ्या मुंबईचा प्राथमिक आराखडा तयार होण्याची शक्यता आहे.त्यानंतर सार्वजनिक सूचना, हरकती, सूचना आणि अंतिम मंजुरीची प्रक्रिया पार पडेल. सर्व प्रक्रिया सुरळीत पार पडल्यास पुढील काही वर्षांत या महत्त्वाकांक्षी शहराचे प्रत्यक्ष काम मोठ्या प्रमाणावर सुरू होऊ शकते.
महाराष्ट्राच्या विकासातील नवा अध्याय
Mumbai , नवी मुंबई आणि आता तिसरी मुंबई हा महाराष्ट्राच्या शहरी विकासाचा नवा अध्याय मानला जात आहे. वाढती लोकसंख्या, उद्योगांची गरज, आधुनिक पायाभूत सुविधा आणि जागतिक स्तरावरील नागरी विकास यांचा समतोल साधण्याचा हा प्रयत्न आहे.रायगड जिल्ह्याच्या विकासासह संपूर्ण मुंबई महानगर प्रदेशासाठी हा प्रकल्प गेमचेंजर ठरण्याची शक्यता आहे. आगामी काळात ‘तिसरी मुंबई’ ही केवळ एक शहर योजना न राहता महाराष्ट्राच्या आर्थिक प्रगतीचे नवे केंद्र म्हणून उदयास येऊ शकते.
read also : https://ajinkyabharat.com/3-shocking-incidents-in-raigad-poladpur-horrific-accident/
