तुकाराम मुंडेंचा मोठा धडाका! 11 लाखांचे आंबे जप्त; 37 जण अटकेत, 31 दुकाने सील
अन्न व औषध प्रशासन (एफडीए) आयुक्त तुकाराम मुंडे यांनी पदभार स्वीकारल्यानंतर राज्यभरात अन्न सुरक्षा आणि ग्राहक संरक्षणासाठी आक्रमक मोहीम सुरू केली आहे. त्यांच्या नेतृत्वाखाली एफडीएने ठाणे जिल्ह्यात मोठी कारवाई करत कृत्रिमरीत्या पिकवण्यात आलेल्या आंब्यांचा मोठा साठा जप्त केला आहे. या कारवाईमुळे फळ विक्रेते, व्यापारी आणि बाजारपेठांमध्ये एकच खळबळ उडाली आहे.
३० आणि ३१ मे रोजी अन्न सुरक्षा अधिकाऱ्यांनी नवी मुंबईतील एपीएमसी मार्केटसह विविध भागांत धाडी टाकल्या. या तपास मोहिमेत काही व्यापारी आंबे पिकवण्यासाठी नियमबाह्य पद्धतींचा वापर करत असल्याचे उघड झाले. विशेष म्हणजे इथिलिन गॅस चेंबरचा वापर करण्याऐवजी काही व्यापारी आंब्यांवर थेट इथिलिनसदृश स्प्रे मारत असल्याचे तपासात समोर आले.
Related News
11 लाखांहून अधिक किमतीचे आंबे जप्त
एफडीएच्या कारवाईत एकूण ३,४५३ किलो आंबे जप्त करण्यात आले. जप्त करण्यात आलेल्या या आंब्यांची अंदाजे किंमत ११ लाख १२ हजार ८५० रुपये इतकी आहे. या कारवाईत तीन प्रमुख आस्थापनांवर कारवाई करण्यात आली असून संबंधित आंब्यांचे नमुने प्रयोगशाळेत तपासणीसाठी पाठविण्यात आले आहेत.
अधिकाऱ्यांच्या मते, प्रयोगशाळेच्या अहवालानंतर संबंधित व्यापाऱ्यांवर आणखी कठोर कारवाई होण्याची शक्यता आहे. ग्राहकांच्या आरोग्याशी खेळ करणाऱ्या कोणालाही सोडले जाणार नाही, असा स्पष्ट इशारा प्रशासनाने दिला आहे.

काय आहे इथिलिन स्प्रेचा प्रकार?

फळे पिकवण्यासाठी इथिलिन गॅसचा वापर जगभरात मान्यताप्राप्त पद्धत आहे. मात्र यासाठी विशेष इथिलिन गॅस चेंबरचा वापर करावा लागतो. भारतीय अन्न सुरक्षा आणि मानक प्राधिकरणाने (FSSAI) याबाबत स्पष्ट नियम घालून दिले आहेत.नियमांनुसार फळांवर थेट इथिलिन स्प्रे मारणे बेकायदेशीर आहे. कारण त्यामुळे फळांच्या गुणवत्तेवर परिणाम होऊ शकतो आणि ग्राहकांच्या आरोग्यावरही त्याचा विपरीत परिणाम होण्याची शक्यता असते.एफडीएच्या अधिकाऱ्यांनी तपासादरम्यान अनेक ठिकाणी ही नियमबाह्य पद्धत वापरली जात असल्याचे आढळून आले. त्यामुळे संबंधित व्यापाऱ्यांवर तातडीने कारवाई करण्यात आली.
ग्राहकांच्या आरोग्याचा गंभीर प्रश्न

उन्हाळ्याच्या हंगामात आंब्यांची मागणी मोठ्या प्रमाणावर वाढते. या वाढत्या मागणीचा फायदा घेण्यासाठी काही व्यापारी नैसर्गिक प्रक्रियेऐवजी कृत्रिम पद्धतीने आंबे लवकर पिकवण्याचा प्रयत्न करतात.तज्ज्ञांच्या मते, अयोग्य पद्धतीने पिकवलेल्या फळांमुळे पोटदुखी, मळमळ, उलट्या, अॅलर्जी तसेच इतर आरोग्यविषयक समस्या निर्माण होऊ शकतात. त्यामुळे ग्राहकांनी फळे खरेदी करताना सावध राहण्याची गरज आहे.
दिलासादायक बाब: कॅल्शियम कार्बाइडचा वापर नाही
एफडीएच्या या कारवाईतील एक महत्त्वाची बाब म्हणजे तपासात कुठेही कॅल्शियम कार्बाइडचा वापर आढळून आला नाही.कॅल्शियम कार्बाइड हे अत्यंत घातक रसायन मानले जाते. त्याचा वापर करून फळे पिकवणे पूर्णपणे बेकायदेशीर आहे. या रसायनामुळे आरोग्यावर गंभीर परिणाम होऊ शकतात. त्यामुळे तपासात हे रसायन आढळून न आल्याने प्रशासनाने काहीसा दिलासा व्यक्त केला आहे.
गुटखा आणि पानमसालाविरोधातही धडक मोहीम
एफडीएची कारवाई केवळ आंब्यांपुरती मर्यादित राहिली नाही. जागतिक तंबाखू विरोधी दिनानिमित्त २९ ते ३१ मे दरम्यान गुटखा, पानमसाला आणि सुगंधित तंबाखूविरोधात विशेष मोहीम राबविण्यात आली.या मोहिमेत ३६ आस्थापनांवर कारवाई करण्यात आली. तपासादरम्यान ४ लाख ७४ हजार ४०७ रुपयांचा प्रतिबंधित साठा जप्त करण्यात आला. राज्य सरकारच्या बंदी आदेशाचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर कठोर कारवाई करण्यात येत असल्याचे अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले.
37 जण अटकेत, 31 आस्थापने सील
एफडीएच्या कारवाईनंतर विविध पोलीस ठाण्यांमध्ये गुन्हे दाखल करण्यात आले आहेत. या प्रकरणात आतापर्यंत ३७ जणांना अटक करण्यात आली आहे.याशिवाय नियमांचे उल्लंघन करणारी ३१ आस्थापने सील करण्यात आली आहेत. अन्न सुरक्षा कायद्याचे उल्लंघन करणाऱ्यांविरोधात भविष्यातही अशाच प्रकारच्या कारवाया सुरू राहतील, असा इशारा प्रशासनाने दिला आहे.
तुकाराम मुंडे यांची कार्यशैली पुन्हा चर्चेत
तुकाराम मुंडे हे महाराष्ट्रातील कडक आणि धडाडीचे प्रशासकीय अधिकारी म्हणून ओळखले जातात. त्यांनी ज्या-ज्या ठिकाणी जबाबदारी स्वीकारली, तेथे त्यांनी नियमांची काटेकोर अंमलबजावणी केली आहे.एफडीए आयुक्त म्हणून पदभार स्वीकारल्यानंतर त्यांनी अन्न सुरक्षा क्षेत्रात मोठ्या प्रमाणावर सुधारणा आणि तपास मोहीम सुरू केली आहे. त्यांच्या नेतृत्वाखाली सुरू असलेल्या या कारवायांमुळे ग्राहक संरक्षणाला मोठे बळ मिळत असल्याचे मत व्यक्त केले जात आहे.
नागरिकांना तक्रार करण्याचे आवाहन
भेसळयुक्त, निकृष्ट किंवा प्रतिबंधित अन्नपदार्थांची माहिती मिळाल्यास नागरिकांनी तातडीने प्रशासनाशी संपर्क साधावा, असे आवाहन एफडीएने केले आहे.तक्रारी नोंदविण्यासाठी १८००२२२३६५ हा टोल-फ्री क्रमांक उपलब्ध करून देण्यात आला आहे. नागरिकांच्या सहकार्यामुळे अशा बेकायदेशीर प्रकारांवर अधिक प्रभावीपणे नियंत्रण मिळवता येईल, असे प्रशासनाचे म्हणणे आहे.
पुढेही सुरू राहणार कारवाई
ठाण्यात झालेली ही कारवाई राज्यभरातील व्यापाऱ्यांसाठी एक स्पष्ट संदेश मानली जात आहे. ग्राहकांच्या आरोग्याशी तडजोड करणाऱ्या कोणत्याही प्रकाराला एफडीएकडून माफी दिली जाणार नाही, असे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे.
येत्या काळात राज्यातील विविध बाजारपेठा, घाऊक मंडई आणि अन्न प्रक्रिया केंद्रांवर अचानक तपासण्या सुरू राहतील. अन्न सुरक्षेच्या नियमांचे पालन न करणाऱ्यांविरोधात कठोर कारवाई केली जाईल, असा इशारा देत एफडीएने आपली मोहीम आणखी तीव्र करण्याचे संकेत दिले आहेत.ग्राहकांच्या आरोग्याचे संरक्षण आणि अन्नपदार्थांच्या गुणवत्तेची खात्री करणे हे प्रशासनाचे प्रमुख उद्दिष्ट असल्याचेही अधिकाऱ्यांनी नमूद केले आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/when-you-feel-hungry-in-summer-healthy-snacks-are-the-best-option/
