CBSE OSM Controversy: ‘माझे मार्कशीट दुसऱ्याला दिले’; विद्यार्थ्यांच्या गंभीर आरोपांवर राहुल गांधी संतप्त
नवी दिल्ली : केंद्रीय माध्यमिक शिक्षण मंडळ (CBSE) पुन्हा एकदा वादाच्या भोवऱ्यात सापडले आहे. बारावीच्या विद्यार्थ्यांच्या उत्तरपत्रिकांशी संबंधित गंभीर तक्रारी समोर आल्यानंतर देशभरात खळबळ उडाली आहे. सीबीएसईच्या ऑन-स्क्रीन मार्किंग (OSM) प्रणालीतील तांत्रिक त्रुटींमुळे विद्यार्थ्यांच्या उत्तरपत्रिकांची अदलाबदल झाल्याचा आरोप विद्यार्थ्यांनी केला आहे. या संपूर्ण प्रकरणावरून लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी यांनी केंद्र सरकारवर जोरदार टीका केली आहे.
या वादाची सुरुवात बारावीतील विद्यार्थी वेदांत याच्या सोशल मीडिया पोस्टमुळे झाली. पुनर्मूल्यांकन प्रक्रियेदरम्यान सीबीएसईने उपलब्ध करून दिलेली भौतिकशास्त्र विषयाची उत्तरपत्रिका त्याची नसल्याचा दावा त्याने केला. विशेष म्हणजे त्याच्या पोस्टला सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणात प्रतिसाद मिळाला. त्यानंतर देशभरातील अनेक विद्यार्थ्यांनी अशाच प्रकारच्या तक्रारी मांडण्यास सुरुवात केली.
Related News
7.93 लाख फॉलोअर्स असलेल्या इन्फ्लुएन्सरच्या पत्नीचा धक्कादायक मृत्यू; लग्नानंतर अवघ्या 5 महिन्यांत गूढ वाढले
लावणीवरील अश्लीलतेच्या आरोपांना राधा पाटीलचे 4 धडाकेबाज खुलासे; ‘मी एकटीनेच बदल का करावा?’
अकोला MIDC मध्ये मध्यरात्री थरार! 3 गुंडांचा धक्कादायक हैदोस; चाकूचा धाक दाखवत चालकाकडून हजारो रुपयांची लूट
धक्कादायक! एका ‘BOMB’ शब्दामुळे 202 जणांचा जीव धोक्यात; विमानाने घेतला अटलांटिकवर यू-टर्न
धक्कादायक घडामोडींमुळे महाविकास आघाडी ठाकरे गटाची तातडीची पत्रकार परिषद | 17 जागा, 18 जून मतदान
8 वर्षांचा संघर्ष वाया? UPSC मध्ये अपयशानंतर तरुणीची भावनिक कहाणी व्हायरल, लाखो जण झाले प्रेरित
पुणे स्टेशनवरून 1 वर्षाच्या मुलीचे अपहरण; 65 CCTV फुटेजमुळे उलगडला थरारक गुन्हा
IPL 2026: RCB चाहत्यांचा धक्कादायक जल्लोष! 10 व्हायरल व्हिडिओंमध्ये तोडफोड, पोलिसांचा लाठीचार्ज आणि रस्त्यावरचा गोंधळ
लाडकी बहीण योजनेतून 81 लाख महिलांची नावे वगळली? रोहित पवारांचा धक्कादायक दावा;
धक्कादायक आरोप! थलपती विजय यांच्यामुळे बाळ गमावलं? अभिनेत्री ज्युलीचे 5 गंभीर दावे, राजकारणात खळबळ
11 वर्षांचं नातं तुटलं! Pooja Bhatt ने सांगितलं धक्कादायक घटस्फोटाचं कारण, मुलांबाबतही केला मोठा खुलासा
धक्कादायक! धनंजय देशमुखांवर खुनाच्या प्रयत्नाचा गुन्हा; FIR मधील 5 गंभीर आरोपांनी बीड हादरलं
विद्यार्थ्यांचा आरोप आहे की पुनर्मूल्यांकनासाठी मिळालेल्या उत्तरपत्रिका त्यांच्या नसून इतर विद्यार्थ्यांच्या आहेत. त्यामुळे निकालाच्या पारदर्शकतेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. विद्यार्थ्यांनी सीबीएसईकडे वारंवार तक्रारी करूनही सुरुवातीला समाधानकारक उत्तर मिळाले नसल्याचे सांगितले आहे.
दरम्यान, या विद्यार्थ्यांशी राहुल गांधी यांनी संवाद साधला. त्यांनी या विद्यार्थ्यांचे वर्णन “धाडसी तरुण भारतीय” असे करत त्यांच्या प्रश्नांना न्याय मिळायला हवा, अशी भूमिका मांडली. राहुल गांधी यांनी सोशल मीडियावर विद्यार्थ्यांसोबतच्या चर्चेचा व्हिडिओही शेअर केला.
व्हिडिओमध्ये विद्यार्थ्यांनी सांगितले की, त्यांनी केवळ त्यांच्या उत्तरपत्रिकांबाबत प्रश्न विचारले. मात्र सोशल मीडियावर त्यांना ट्रोल करण्यात आले. काहींनी त्यांना ‘पाकिस्तानी’, ‘डीप स्टेट एजंट’ आणि ‘राष्ट्रविरोधी’ अशा शब्दांत लक्ष्य केले. या पार्श्वभूमीवर राहुल गांधी यांनी सरकारवर निशाणा साधला.
“विद्यार्थी फक्त त्यांची उत्तरपत्रिका मागत आहेत. त्यांना उत्तर मिळण्याऐवजी त्यांच्यावर आरोप केले जात आहेत. समस्या सोडवायची असेल तर आधी ती स्वीकारावी लागते. मात्र सरकार समस्या स्वीकारण्यास तयार नाही,” असे राहुल गांधी म्हणाले.
या प्रकरणामुळे देशातील शिक्षण व्यवस्थेतील डिजिटल प्रक्रियांवरही प्रश्न उपस्थित झाले आहेत. गेल्या काही वर्षांत सीबीएसईने मूल्यांकन प्रक्रियेत पारदर्शकता आणि वेग वाढवण्यासाठी ऑन-स्क्रीन मार्किंग प्रणाली लागू केली आहे. या प्रणालीद्वारे उत्तरपत्रिका स्कॅन करून डिजिटल स्वरूपात परीक्षकांकडे पाठवल्या जातात. त्यामुळे मानवी चुका कमी होतील, अशी अपेक्षा होती. मात्र आता याच प्रणालीवर गंभीर प्रश्न उपस्थित होत आहेत.
शिक्षण क्षेत्रातील तज्ज्ञांच्या मते, जर उत्तरपत्रिकांची अदलाबदल झाल्याचे आरोप खरे ठरले, तर ही केवळ तांत्रिक चूक नसून विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक भवितव्याशी संबंधित अत्यंत गंभीर बाब ठरू शकते. कारण बारावीचा निकाल हा विद्यार्थ्यांच्या उच्च शिक्षणातील प्रवेशासाठी महत्त्वाचा असतो.
सीबीएसईने मात्र या प्रकरणात स्पष्टीकरण देताना परिस्थिती नियंत्रणात असल्याचे सांगितले आहे. मंडळाच्या अधिकाऱ्यांनी रविवारी जारी केलेल्या निवेदनात म्हटले की, सेवा पुरवठादाराच्या ऑनमार्क पोर्टलमध्ये काही तांत्रिक त्रुटी आढळून आल्या होत्या. त्या त्रुटींवर नियंत्रण मिळवण्यात आले असून संपूर्ण प्रणालीचे पुनरावलोकन सुरू आहे.
सीबीएसईच्या म्हणण्यानुसार, पोर्टलमधील इतर संभाव्य त्रुटींचाही शोध घेतला जात आहे. यासाठी केंद्र सरकारच्या विविध विभागांतील सायबर सुरक्षा तज्ज्ञ तसेच आयआयटीमधील तज्ज्ञांची मदत घेण्यात आली आहे. विशेष पथक गेल्या काही दिवसांपासून या प्रकरणाची तपासणी करत आहे.
सायबर सुरक्षा तज्ज्ञांच्या मते, डिजिटल मूल्यांकन प्रणालीमध्ये डेटाबेस मॅपिंग, दस्तऐवज टॅगिंग किंवा विद्यार्थी ओळख क्रमांकाच्या व्यवस्थापनात त्रुटी आल्यास अशा प्रकारच्या समस्या निर्माण होऊ शकतात. त्यामुळे स्वतंत्र ऑडिटची गरज असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
या घटनेनंतर विद्यार्थी आणि पालकांमध्ये चिंता वाढली आहे. अनेक विद्यार्थ्यांनी त्यांच्या निकालांबाबत शंका व्यक्त केली आहे. काही विद्यार्थ्यांनी संपूर्ण मूल्यांकन प्रक्रियेची स्वतंत्र चौकशी करण्याची मागणी केली आहे.शिक्षण क्षेत्रातील संघटनांनी देखील या प्रकरणाची निष्पक्ष चौकशी व्हावी, अशी मागणी केली आहे. विद्यार्थ्यांच्या भवितव्याशी संबंधित कोणतीही चूक स्वीकारली जाणार नाही, असे मत त्यांनी व्यक्त केले.
राजकीय पातळीवरही हा मुद्दा चर्चेचा विषय बनला आहे. विरोधकांनी सरकारवर हल्लाबोल करत शिक्षण व्यवस्थेतील डिजिटल सुधारणा योग्यरीत्या अंमलात आणण्यात अपयश आल्याचा आरोप केला आहे. तर सत्ताधारी पक्षाने चौकशी पूर्ण होईपर्यंत निष्कर्ष काढू नये, अशी भूमिका घेतली आहे.
विशेष म्हणजे, गेल्या काही वर्षांत शिक्षण क्षेत्रात डिजिटलायझेशनला मोठे प्रोत्साहन देण्यात आले आहे. ऑनलाइन परीक्षा, डिजिटल मूल्यांकन आणि ई-गव्हर्नन्स प्रणालींचा वापर वाढवण्यात आला आहे. मात्र अशा घटनांमुळे डिजिटल प्रणालींच्या विश्वासार्हतेवर प्रश्न निर्माण होतात.
विद्यार्थी, पालक आणि शिक्षक आता सीबीएसईच्या अंतिम अहवालाकडे लक्ष ठेवून आहेत. आयआयटी तज्ज्ञांच्या सायबर ऑडिटमधून नेमकी चूक कुठे झाली, हे स्पष्ट होण्याची अपेक्षा आहे. जर विद्यार्थ्यांच्या आरोपांमध्ये तथ्य आढळले, तर भविष्यात अशा घटना टाळण्यासाठी सीबीएसईला मोठ्या प्रमाणावर सुधारणा कराव्या लागू शकतात.
सध्या या प्रकरणाची चौकशी सुरू असून अंतिम निष्कर्ष येणे बाकी आहे. मात्र या वादामुळे शिक्षण क्षेत्रात पारदर्शकता, तांत्रिक सुरक्षितता आणि विद्यार्थ्यांच्या हक्कांविषयी नव्याने चर्चा सुरू झाली आहे.देशभरातील लाखो विद्यार्थी आणि पालकांचे लक्ष आता सीबीएसईच्या पुढील भूमिकेकडे लागले आहे. उत्तरपत्रिकांची अदलाबदल झाल्याचा आरोप खरा आहे की केवळ तांत्रिक गैरसमज, याचे उत्तर आगामी तपासणीतून स्पष्ट होणार आहे.
