कवितेच्या नव्या वाटेवर ‘काजळकाठ’चा प्रभाव; साहित्यविश्वातील मान्यवरांकडून उत्स्फूर्त दाद
मराठी साहित्यविश्वात गेल्या काही वर्षांत अनेक कविता संग्रह प्रकाशित झाले. मात्र त्यामध्ये काहीच पुस्तकं अशी असतात जी वाचकांच्या मनात वेगळा ठसा उमटवतात आणि नव्या साहित्यिक प्रवाहाची चाहूल देतात. ग्रंथाली प्रकाशनाने प्रकाशित केलेला कवयित्री यामिनी दळवी यांचा ‘काजळकाठ’ हा कविता संग्रह सध्या अशाच चर्चेचा केंद्रबिंदू ठरत आहे. प्रेम, विरह आणि पारंपरिक भावविश्वाच्या चौकटी मोडत स्त्री-अस्तित्व, सामाजिक वास्तव, धर्म-जातींच्या सीमारेषा आणि आधुनिक जगण्यातील एकाकीपणावर नेमकं भाष्य करणाऱ्या या कवितासंग्रहाने साहित्यविश्वातील मान्यवरांनाही प्रभावित केलं आहे.
२४ मे २०२६ रोजी मुंबईतील रवींद्र नाट्यमंदिराच्या लघु नाट्यगृहात ‘काजळकाठ’चा प्रकाशन सोहळा मोठ्या उत्साहात पार पडला. या कार्यक्रमाला साहित्य, संगीत, पत्रकारिता आणि सामाजिक क्षेत्रातील अनेक मान्यवर उपस्थित होते. ज्येष्ठ कवयित्री डॉ. प्रज्ञा दया पवार, गजलनवाज भीमराव पांचाळे, राष्ट्रीय पुरस्कार विजेते दिग्दर्शक आणि संगीतकार डॉ. सलील कुलकर्णी, एबीपी माझाच्या कार्यकारी संपादिका सरिता कौशिक, शेतकरी चळवळीचे नेते रविकांत तुपकर, तसेच ग्रंथालीचे विश्वस्त सुदेश हिंगलासपूरकर आणि डॉ. लतिका भानूशाली यांनी उपस्थित राहून यामिनी दळवी यांच्या लेखनाचं कौतुक केलं.
Related News
1 मोठं निरीक्षण, 1 धक्कादायक निर्णय; पुणे कोर्टाने दिला महत्त्वाचा निकाल
Nashik Tragedy : पाण्याचा अंदाज चुकला आणि 4 जीव गेले, कश्यपी धरण दुर्घटनेने महाराष्ट्र हादरला
काश्यपी धरणात भीषण दुर्घटना; गर्भवती महिलेसह चौघांचा दुर्दैवी मृत्यू, 2 वर्षांच्या चिमुरडीला मिळालं जीवदान
मनोज वाजपेयीच्या ‘गव्हर्नर’चा जबरदस्त ट्रेलर प्रदर्शित ;1990 च्या आर्थिक संकटाचं धक्कादायक सत्य!
“2200 कोटींचा भ्रष्टाचार?” रोहित पवारांचा गिरीश महाजनांवर गंभीर हल्लाबोल; 2 जूनला मोठी पोलखोल
इंदोरीकर महाराजांच्या जावयाची 1 Fortuner तुफान व्हायरल ; ‘VVIP-MP’ स्टिकरमुळे खळबळ
40 वर्षांपूर्वी मधु दंडवते यांनी घेतला ऐतिहासिक निर्णय; रेल्वे प्रवाशांचे बदलले नशीब
संजय राठोड यांच्या दालनातून 80 हजार गायब; मध्यरात्री कर्मचाऱ्यांची झडती
कडक उन्हात भाज्या राहतील ताज्या! FSSAI च्या 7 स्मार्ट ट्रिक्समुळे अन्न होणार नाही खराब
Ahilyanagar Crime: 16 आरोपी, आत्मदहनाचा प्रयत्न अन् मृत्यू; पाथर्डीतील धक्कादायक घटनेने महाराष्ट्र हादरला
देवासमध्ये 10 लाखांचा धक्कादायक घोटाळा ; 42 नवरदेव सजले, पण नवरीच गायब
“आजच्या पिढीतील ताकदीची कवयित्री”
कार्यक्रमात बोलताना ज्येष्ठ लेखिका आणि कवयित्री डॉ. प्रज्ञा दया पवार यांनी यामिनी दळवी यांच्या कवितांमधील नेमकेपणा आणि संवेदनशीलतेचं विशेष कौतुक केलं. त्यांनी म्हटलं की, “नीरजा, कविता महाजन आणि प्रज्ञा दया पवार यांच्या पिढीनंतर आता नव्या दमाच्या कविता पुढे येण्याची गरज आहे. अशा काळात ‘काजळकाठ’सारखा संग्रह प्रकाशित करून ग्रंथालीने एक आश्वासक नाव साहित्यविश्वासमोर आणलं आहे.”
त्यांनी पुढे सांगितलं की, सध्या कविता आणि कवितेसारखं बरंच काही लिहिलं जात असलं तरी यामिनी दळवी यांच्या कवितांमध्ये विचारांची स्पष्टता, भाषेचं भान आणि भावनांचा प्रामाणिक स्पर्श दिसून येतो. त्यामुळे त्या आजच्या पिढीतील महत्वाच्या कवयित्री म्हणून समोर येत आहेत.
सलील कुलकर्णींचा ओघवता संवाद
प्रसिद्ध संगीतकार आणि गायक डॉ. सलील कुलकर्णी यांनीही यामिनी दळवी यांच्या कवितांवर भाष्य करताना उपस्थितांची मनं जिंकली. त्यांनी कवितेचा प्रवास, त्यातील संवेदना आणि आधुनिक जगण्याशी असलेलं नातं यावर मार्मिक संवाद साधला. कविता केवळ शब्दांची मांडणी नसून ती अनुभवांची आणि जाणिवांची अभिव्यक्ती असते, असं सांगताना त्यांनी ‘काजळकाठ’मधील कवितांना विशेष दाद दिली.
भीमराव पांचाळेंनी सादर केली गझल
गजलनवाज भीमराव पांचाळे यांनी कार्यक्रमात यामिनी दळवी यांच्या गझलेचं सादरीकरण केलं. त्यांच्या आवाजातील सादरीकरणाने उपस्थित प्रेक्षक अक्षरशः भारावून गेले. कवितेतील भावना आणि शब्दांची ताकद संगीताच्या माध्यमातून अधिक प्रभावीपणे पोहोचल्याची भावना अनेकांनी व्यक्त केली.
कवितांच्या सादरीकरणाने जिंकली मनं
‘काजळकाठ’च्या प्रकाशन सोहळ्यात पुस्तकाच्या आधी कवितांचं विशेष सादरीकरण करण्यात आलं. दिग्दर्शक विनोद गायकर यांच्या दिग्दर्शनाखाली सादर झालेल्या या प्रयोगाने प्रेक्षकांची मनं जिंकली. प्रभावी वाचन, नाट्यमय सादरीकरण आणि कवितांमधील जिवंत अनुभव यामुळे कार्यक्रमाला वेगळी उंची मिळाली.
‘चर्चगेटपासून विरारपर्यंत लोंबकळत राहतात कर्जाचे हप्ते’ ही ‘मुंबई’ कवितेतील ओळ विशेष चर्चेत राहिली. मुंबईच्या धकाधकीच्या जीवनातील संघर्ष, आर्थिक ओझं आणि सर्वसामान्य माणसाची धावपळ या एका ओळीतून प्रभावीपणे व्यक्त झाल्याची प्रतिक्रिया उपस्थितांनी दिली.
पारंपरिक चौकटीपलीकडची कविता
‘काजळकाठ’ या कवितासंग्रहाचं सर्वात मोठं वैशिष्ट्य म्हणजे त्यातील विषयांची विविधता. प्रेम, विरह आणि ओढ या पारंपरिक विषयांपलीकडे जाऊन यामिनी दळवी यांनी स्त्री-अस्तित्वाची घुसमट, सामाजिक विषमता, धर्म-जातींच्या मर्यादा आणि आधुनिक जीवनातील एकटेपणा यांसारख्या विषयांवर भाष्य केलं आहे.
या कविता केवळ वैयक्तिक अनुभवांपुरत्या मर्यादित राहत नाहीत, तर त्या समाजाच्या व्यापक वास्तवाला स्पर्श करतात. स्वतःपासून सुरू झालेला कवितेचा प्रवास विश्वापर्यंत पोहोचतो, अशी भावना अनेक साहित्यप्रेमींनी व्यक्त केली.
साहित्यविश्वात नव्या चर्चेला सुरुवात
‘काजळकाठ’मुळे मराठी साहित्यविश्वात नव्या प्रकारच्या कवितांबद्दल सकारात्मक चर्चा सुरू झाली आहे. तरुण पिढीच्या भावना, सामाजिक वास्तव आणि बदलत्या जीवनशैलीचं वास्तववादी चित्रण या कवितांमधून दिसून येत असल्याचं समीक्षकांचं मत आहे.
आजच्या डिजिटल युगात झपाट्याने बदलणाऱ्या समाजात संवेदनशील लेखन कमी होत चालल्याची खंत व्यक्त केली जाते. मात्र ‘काजळकाठ’सारखा संग्रह मराठी कवितेच्या नव्या शक्यता दाखवणारा आणि वाचकांना विचार करायला भाग पाडणारा ठरत असल्याचं मत साहित्यवर्तुळातून व्यक्त होत आहे.
रसिकांकडून उत्स्फूर्त प्रतिसाद
प्रकाशन सोहळ्यानंतर अनेक वाचकांनी आणि साहित्यप्रेमींनी ‘काजळकाठ’ला सकारात्मक प्रतिसाद दिला. सामाजिक माध्यमांवरही या संग्रहाबद्दल मोठ्या प्रमाणात चर्चा होत असून अनेकांनी कवितांतील संवेदनशीलता आणि वास्तववादी मांडणीचं कौतुक केलं आहे.
मराठी कवितेच्या नव्या वाटेवर आपला स्वतंत्र ठसा उमटवणारा ‘काजळकाठ’ हा संग्रह आगामी काळात साहित्यविश्वात अधिक चर्चिला जाईल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/shiv-sena-like-split-in-west-bengal-talk-of-20-mps-joining-bjp/
