नायजेरिया–अमेरिका संयुक्त लष्करी कारवाईत ISIS विरोधात मोठे यश; 175 दहशतवादी ठार, पश्चिम आफ्रिकेत दहशतवादी नेटवर्क उद्ध्वस्त

नायजेरियाच्या ईशान्य भागात सुरू असलेल्या दहशतवादविरोधी मोहिमेत नायजेरियन लष्कर आणि अमेरिकेच्या आफ्रिका कमांड (AFRICOM) यांच्या संयुक्त कारवाईत इस्लामिक स्टेट (ISIS/ISIL) या दहशतवादी संघटनेला मोठा धक्का बसला आहे. अधिकृत माहितीनुसार या कारवाईत एकूण 175 ISIS दहशतवाद्यांना ठार करण्यात आले असून, त्यांच्या अनेक महत्त्वाच्या लष्करी आणि आर्थिक तळांचा पूर्णपणे नाश करण्यात आला आहे.

ही कारवाई गेल्या काही दिवसांत नायजेरियाच्या ईशान्य प्रदेशात करण्यात आली असून, त्यात दहशतवाद्यांचे चेकपोस्ट, शस्त्रसाठे, लॉजिस्टिक हब्स आणि आर्थिक नेटवर्क लक्ष्य करण्यात आले.

संयुक्त कारवाईचा उद्देश आणि पार्श्वभूमी

नायजेरिया गेल्या अनेक वर्षांपासून इस्लामिक स्टेटच्या पश्चिम आफ्रिका शाखा (ISWAP) आणि बोको हरामसारख्या संघटनांविरुद्ध संघर्ष करत आहे. ईशान्य नायजेरियात या दहशतवादी गटांनी अनेक गावांवर हल्ले करून नागरिकांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण केले आहे.

या पार्श्वभूमीवर नायजेरियन सरकारने अमेरिकेच्या AFRICOM सोबत संयुक्त कारवाईची रणनीती आखली. या मोहिमेचा मुख्य उद्देश म्हणजे दहशतवादी संघटनांचे नेटवर्क पूर्णपणे नष्ट करणे आणि त्यांची आर्थिक व लष्करी क्षमता संपवणे हा होता.

175 दहशतवाद्यांचा खात्मा – लष्कराचा दावा

नायजेरियन डिफेन्स हेडक्वार्टर्सने दिलेल्या अधिकृत निवेदनात सांगितले की, 19 मे 2026 पर्यंतच्या आढाव्यानुसार या संयुक्त कारवाईत एकूण 175 ISIS दहशतवादी ठार झाले आहेत.

लष्कराचे प्रवक्ते मेजर-जनरल समैला उबा यांनी सांगितले की,
“ही कारवाई केवळ एका भागापुरती मर्यादित नाही तर संपूर्ण प्रदेशातील दहशतवादी नेटवर्कवर निर्णायक प्रहार आहे.”

या कारवाईदरम्यान अनेक शस्त्रसाठे आणि दळणवळण यंत्रणा नष्ट करण्यात आल्या, ज्यामुळे दहशतवाद्यांची हालचाल आणि पुरवठा साखळी मोठ्या प्रमाणात विस्कळीत झाली आहे.

ISIS चे प्रमुख तळ उद्ध्वस्त

या ऑपरेशनमध्ये केवळ मानवी लक्ष्य नव्हे तर दहशतवाद्यांची संरचना देखील नष्ट करण्यात आली. नायजेरियन लष्कराच्या माहितीनुसार:

• दहशतवाद्यांचे चेकपोस्ट उद्ध्वस्त
• मोठ्या प्रमाणात शस्त्रसाठा नष्ट
• लॉजिस्टिक आणि पुरवठा केंद्रे नष्ट
• आर्थिक व्यवहार चालणारी गुप्त नेटवर्क्स उद्ध्वस्त
• दळणवळण आणि समन्वय यंत्रणा बंद

या कारवाईमुळे ISIS च्या पश्चिम आफ्रिकेतील हालचालींना मोठा अडथळा निर्माण झाला आहे.

अबू बिलाल अल-मिनुकीचा खात्मा – मोठी घडामोड

या संपूर्ण मोहिमेत सर्वात महत्त्वाची बाब म्हणजे ISIS च्या पश्चिम आफ्रिका आणि सहेल क्षेत्रातील वरिष्ठ कमांडर अबू बिलाल अल-मिनुकी याचा खात्मा.तो ISIS च्या प्रादेशिक ऑपरेशन्सचे प्रमुख नेतृत्व करत होता आणि अनेक हल्ल्यांचे नियोजन त्याच्याकडून केले जात होते.नायजेरियन लष्कराच्या माहितीनुसार, अल-मिनुकीचा मृत्यू हा संयुक्त नायजेरिया–अमेरिका हल्ल्यात झाला असून त्याच्यासोबत त्याचे अनेक सहकारी देखील ठार झाले आहेत.ही घटना ISIS साठी नेतृत्व स्तरावर मोठा धक्का मानली जात आहे.

AFRICOM ची भूमिका

अमेरिकेच्या AFRICOM (Africa Command) ने या कारवाईत महत्त्वाची भूमिका बजावली. नायजेरियन लष्करासोबत समन्वय साधत अचूक हवाई आणि रणनीतिक हल्ले करण्यात आले.AFRICOM च्या सहभागामुळे या मोहिमेला तांत्रिक आणि गुप्तचर (intelligence) सहाय्य मिळाले, ज्यामुळे लक्ष्य अचूकपणे साध्य करता आले.

राष्ट्रपती टिनुबू यांचे वक्तव्य आणि आभार

नायजेरियाचे राष्ट्रपती बोला अहमद टिनुबू यांनी या कारवाईनंतर अमेरिकेच्या नेतृत्वाचे कौतुक केले. त्यांनी विशेषतः तत्कालीन अमेरिकन नेतृत्व आणि सहकार्याबद्दल आभार व्यक्त केले.त्यांनी सांगितले की,“दहशतवादाविरुद्धची ही लढाई केवळ नायजेरियाची नाही तर संपूर्ण आंतरराष्ट्रीय समुदायाची आहे.”

पश्चिम आफ्रिकेतील सुरक्षा परिस्थिती

पश्चिम आफ्रिका आणि सहेल प्रदेश गेल्या दशकभरात दहशतवादी हालचालींचे केंद्र बनले आहे. विशेषतः नायजेरिया, माली, नायजर आणि चाड या देशांमध्ये दहशतवादी संघटनांनी मोठा प्रभाव निर्माण केला आहे.

ISIS आणि बोको हराम यांच्यातील संघर्षामुळे हा भाग अधिक अस्थिर झाला आहे. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय पातळीवर या भागातील सुरक्षा परिस्थितीवर विशेष लक्ष ठेवले जात आहे.

दहशतवादाविरुद्ध नवी रणनीती

या कारवाईतून स्पष्ट होते की नायजेरिया आता दहशतवादाविरुद्ध अधिक आक्रमक भूमिका घेत आहे. पूर्वी केवळ संरक्षणात्मक धोरण असलेले लष्कर आता थेट लक्ष्यभेदी कारवायांवर भर देत आहे.

यामध्ये:

• गुप्तचर माहितीचा वापर
• ड्रोन आणि अचूक हल्ले
• आंतरराष्ट्रीय सहकार्य
• आर्थिक नेटवर्कवर प्रहार

यांचा समावेश आहे.

स्थानिक नागरिकांवर परिणाम

या संघर्षाचा सर्वाधिक फटका स्थानिक नागरिकांना बसला आहे. अनेक भागांमध्ये विस्थापन, अन्नटंचाई आणि सुरक्षेची समस्या निर्माण झाली आहे.तथापि, या मोठ्या लष्करी कारवाईनंतर स्थानिक नागरिकांमध्ये सुरक्षिततेबाबत आशा निर्माण झाली आहे.

आंतरराष्ट्रीय प्रतिक्रिया

या घटनेनंतर आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मिश्र प्रतिक्रिया उमटत आहेत. काही देशांनी या कारवाईचे स्वागत केले असून ती दहशतवादाविरुद्ध मोठे पाऊल असल्याचे म्हटले आहे.

तर काही मानवाधिकार संघटनांनी लष्करी कारवाईदरम्यान नागरी हानीबाबत अधिक पारदर्शकता मागितली आहे.नायजेरिया आणि अमेरिकेच्या संयुक्त कारवाईत ISIS विरुद्ध मिळालेले हे मोठे यश पश्चिम आफ्रिकेतील दहशतवादाविरुद्धच्या लढाईत निर्णायक टप्पा मानले जात आहे.

175 दहशतवाद्यांचा खात्मा, वरिष्ठ कमांडरचा मृत्यू आणि नेटवर्कचे उद्ध्वस्तीकरण यामुळे ISIS च्या क्षमतेला मोठा फटका बसला आहे.तथापि, तज्ज्ञांच्या मते, दहशतवाद पूर्णपणे संपवण्यासाठी दीर्घकालीन रणनीती, विकासकामे आणि स्थानिक स्थिरता आवश्यक आहे.ही कारवाई त्या दिशेने एक महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे.

read also :