बारामतीचा ‘AI’ ऊस शेती पॅटर्न! 4,500 रोपांची एकसारखी वाढ अन् 100 टनांची विक्रमी झेप
बारामती : महाराष्ट्राच्या कृषी क्षेत्रात पुन्हा एकदा बारामतीने नवा आदर्श निर्माण केला आहे. कृत्रिम बुद्धिमत्ता म्हणजेच AI आधारित अत्याधुनिक ऊस शेतीमुळे येथील शेतकऱ्यांनी एकरी तब्बल 100 टन ऊस उत्पादन घेण्याचा विक्रम केला आहे. देशाचे माजी केंद्रीय कृषिमंत्री आणि ज्येष्ठ नेते शरद पवार यांनी स्वतः शेतात जाऊन या आधुनिक शेती पद्धतीची पाहणी केली आणि शेतकऱ्यांचे कौतुक केले.
परंपरागत शेती आणि आधुनिक तंत्रज्ञान यांची सांगड घालत बारामतीत विकसित झालेला हा ‘AI Sugarcane Pattern’ आता राज्यभर चर्चेचा विषय ठरत आहे. ड्रोन फवारणी, सेन्सर आधारित पाणी व्यवस्थापन, अचूक खत नियोजन आणि AI मॉनिटरिंगच्या मदतीने ऊस उत्पादनात विक्रमी वाढ झाल्याचा दावा करण्यात येत आहे.
शरद पवार थेट बांधावर
शेती क्षेत्रातील बदल आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर याबाबत नेहमीच सकारात्मक भूमिका घेणारे शरद पवार यांनी बारामतीतील या प्रयोगाची प्रत्यक्ष माहिती घेतली. शेतात उभ्या असलेल्या ऊस पिकाची वाढ, रोपांची एकसारखी उंची, हिरवागार विस्तार आणि तंत्रज्ञानाचा वापर पाहून त्यांनी समाधान व्यक्त केले.यावेळी कृषी तज्ज्ञ आणि स्थानिक शेतकऱ्यांनी AI आधारित शेतीची संपूर्ण माहिती पवारांना दिली. आधुनिक तंत्रज्ञानामुळे उत्पादन खर्च कमी होत असून उत्पन्नात मोठी वाढ होत असल्याचे त्यांनी सांगितले.
Related News
5 पैकी 3 जागांवर विजय हर्षदा देशमुखांचा बोगस मतदानाबाबत गंभीर आरोप
महाराष्ट्रातील भीषण दुष्काळावर शरद पवारांचा मोठा निर्णय! 85 व्या वर्षी शेतकऱ्यांच्या बांधावर जाणार
खडींमध्ये हरवलेला इअरबड शोधण्यासाठी ChatGPT ची मदत! 3 फोटोंमध्ये AI ने दाखवली अचूक जागा
शरद पवार गटाला धक्का बसणार? आमदार अरुण लाड यांच्या भाजप प्रवेशाची चर्चा!
दुष्काळात खचलेल्या शेतकऱ्यांना तुकाराम मुंढेंचा मोलाचा सल्ला; दाखवला उत्पन्नाचा नवा मार्ग!
Jio AI Glasses: टेक्नोलॉजीत जिओची मोठी झेप! चष्म्यातून होणार UPI पेमेंट, पाहा 7 जबरदस्त फीचर्स
शेतकऱ्यांना मदत लवकरच? 10-12 ऑक्टोबरपर्यंत पंचनामे पूर्ण करण्याचे कृषिमंत्र्यांचे लक्ष्य
मोठी बातमी! शरद पवार मुख्यमंत्र्यांची भेट घेणार; दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांच्या मागण्या मांडणार
अवैध सावकारीच्या तावडीतून शेतकऱ्याची 2 हेक्टर 2 आर जमीन मुक्त; जिल्हा निबंधकांचा आदेश
12 ऑक्टोबरपर्यंत मदत द्या, अन्यथा समृद्धी महामार्ग रोखणार; रोहित पवारांचा सरकारला इशारा
राज्यात दुष्काळ जाहीर; 265 तालुक्यांचा समावेश, पंकजा मुंडे थेट बांधावर
अखेर राज्यात दुष्काळ जाहीर! 265 तालुक्यांना दुष्काळाची झळ; फडणवीस सरकारचा मोठा निर्णय
ड्रोन आणि सेन्सरमुळे अचूक फवारणी
या अत्याधुनिक शेती पद्धतीमध्ये ड्रोनचा वापर करून ऊस पिकावर फवारणी केली जाते. पारंपरिक फवारणीमध्ये अनेकदा औषधांचा अपव्यय होतो. मात्र ड्रोनद्वारे अतिशय सूक्ष्म आणि अचूक प्रमाणात फवारणी केली जाते.AI प्रणाली पिकाच्या आरोग्याचा डेटा गोळा करते आणि त्यानुसार कोणत्या भागात किती औषध किंवा अन्नद्रव्यांची गरज आहे, हे ठरवले जाते. त्यामुळे पिकाच्या पानांमधून पोषक घटकांचे अधिक प्रभावी शोषण होते.तज्ज्ञांच्या मते, या पद्धतीमुळे रोगांचा प्रादुर्भाव कमी होतो आणि पिकाची वाढ अधिक वेगाने होते.
पाणी व्यवस्थापनात AI ची कमाल
AI तंत्रज्ञानाचा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे पाणी व्यवस्थापन. जमिनीतील आर्द्रता, तापमान आणि पोषक घटकांचे मोजमाप सेन्सरच्या मदतीने सतत केले जाते.यामध्ये ‘Delta T’ नावाचे तंत्रज्ञान वापरले जाते. हे तंत्रज्ञान पिकाला पाणी देण्याची योग्य वेळ निश्चित करते. त्यामुळे अनावश्यक पाणी वापर टाळला जातो.महाराष्ट्रासारख्या दुष्काळी परिस्थितीचा सामना करणाऱ्या राज्यासाठी हे तंत्रज्ञान अत्यंत उपयुक्त ठरू शकते. कारण यामुळे पाण्याची मोठ्या प्रमाणावर बचत होते.
खतांचा खर्च कमी, उत्पादनात मोठी वाढ
पारंपरिक शेतीमध्ये अनेकदा अंदाजावर आधारित खतांचा वापर केला जातो. त्यामुळे जास्त खत वापरले जाऊन खर्च वाढतो. पण AI आधारित प्रणालीमध्ये जमिनीची स्थिती तपासून आवश्यक तेवढेच खत दिले जाते.यामुळे खतांची बचत होतेच, पण जमिनीची सुपीकताही टिकून राहते. शेतकऱ्यांचा उत्पादन खर्च कमी होतो आणि नफा वाढतो.स्थानिक शेतकऱ्यांच्या मते, AI शेती पद्धती वापरल्यानंतर खतांवरील खर्चात लक्षणीय घट झाली आहे.
4,500 रोपांची Uniform Growth
या आधुनिक पद्धतीमध्ये एका एकरात सुमारे 4,500 ऊस रोपांची लागवड केली जाते. AI मॉनिटरिंगमुळे प्रत्येक रोपाला आवश्यक प्रमाणात पाणी आणि पोषण मिळते.परिणामी संपूर्ण शेतातील रोपांची वाढ अत्यंत एकसारखी होते. पारंपरिक शेतीमध्ये काही रोपे चांगली वाढतात तर काही कमी वाढतात. मात्र AI प्रणालीमुळे हा फरक जवळपास संपुष्टात येतो.शेतातील प्रत्येक ऊसाची उंची, जाडी आणि गुणवत्ता जवळपास समान असल्याचे पाहायला मिळते. यामुळे उत्पादनात सातत्य आणि दर्जा टिकून राहतो.
एकरी 100 टन उत्पादनाचा विक्रम
AI आधारित या पद्धतीमुळे बारामतीतील काही शेतकऱ्यांनी एकरी तब्बल 100 टन ऊस उत्पादनाचा टप्पा गाठला आहे. ऊस शेतीमध्ये हा आकडा अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो.तज्ज्ञांच्या मते, योग्य तंत्रज्ञान, नियोजन आणि डेटा आधारित शेतीमुळे भविष्यात अधिक उत्पादन घेणे शक्य होणार आहे.बारामतीचा हा मॉडेल आता राज्यातील इतर जिल्ह्यांमध्येही राबवण्याची चर्चा सुरू झाली आहे.
महाराष्ट्रासाठी नवी कृषी क्रांती?
AI आधारित शेती ही केवळ प्रयोगापुरती मर्यादित न राहता भविष्यातील शेतीचा नवा चेहरा ठरू शकते. हवामान बदल, पाण्याची कमतरता आणि वाढते उत्पादन खर्च यामुळे शेतकरी अडचणीत आहेत. अशा परिस्थितीत स्मार्ट शेती हा प्रभावी पर्याय ठरू शकतो.बारामतीतील हा प्रयोग यशस्वी ठरल्यास महाराष्ट्रातील ऊस उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी मोठी संधी निर्माण होऊ शकते.विशेष म्हणजे, आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून कमी खर्चात अधिक उत्पादन घेणे शक्य असल्याने तरुण शेतकरीही या पद्धतीकडे आकर्षित होत आहेत.
तज्ज्ञांचे मत काय?
कृषी तज्ज्ञांच्या मते, AI आधारित शेतीमुळे भविष्यात शेती अधिक डेटा-आधारित आणि अचूक होणार आहे. ड्रोन, सेन्सर आणि मशीन लर्निंगच्या मदतीने शेतकऱ्यांना योग्य वेळी योग्य निर्णय घेणे सोपे होईल.त्यामुळे उत्पादन वाढ, पाणी बचत आणि खर्च नियंत्रण या तिन्ही बाबींमध्ये मोठा फायदा होऊ शकतो.बारामतीतील हा प्रयोग केवळ महाराष्ट्रासाठीच नव्हे तर देशाच्या कृषी क्षेत्रासाठीही मार्गदर्शक ठरण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
