ओमानच्या किनाऱ्याजवळ भारतीय झेंडा असलेल्या मालवाहू जहाजावर झालेल्या मिसाइल किंवा ड्रोन हल्ल्यामुळे आंतरराष्ट्रीय पातळीवर खळबळ उडाली आहे. गुजरातमधील व्यावसायिकांच्या मालकीचे ‘एमएसवी हाजी अली’ हे जहाज हॉर्मुज स्ट्रेटमधून जात असताना त्यावर अचानक हल्ला करण्यात आला. या घटनेनंतर भारत सरकारने अत्यंत कठोर शब्दांत निषेध नोंदवत अशा प्रकारचे हल्ले अजिबात सहन केले जाणार नाहीत, असा स्पष्ट इशारा दिला आहे.
भारतीय परराष्ट्र मंत्रालयाने बुधवारी जारी केलेल्या निवेदनात म्हटले की, व्यावसायिक जहाजे आणि निरपराध नाविकांना लक्ष्य करणे अत्यंत गंभीर बाब असून यामुळे आंतरराष्ट्रीय समुद्री सुरक्षेला मोठा धोका निर्माण होत आहे. जगभरातील व्यापारी जहाजांसाठी महत्त्वाचा मानला जाणारा हॉर्मुज स्ट्रेट सध्या युद्धजन्य परिस्थितीमुळे अत्यंत संवेदनशील बनला आहे.
नेमकं काय घडलं?
मिळालेल्या माहितीनुसार, गुजरातमधील द्वारका येथील व्यावसायिक सुलतान अहमद अंसारी यांच्या मालकीचे ‘एमएसवी हाजी अली’ हे मालवाहू जहाज सोमालियातील बेरबेरा बंदरातून संयुक्त अरब अमिरातीतील शारजाहकडे निघाले होते. 13 मे रोजी पहाटे साधारण 3.30 वाजण्याच्या सुमारास हे जहाज ओमानच्या समुद्री क्षेत्रातून जात असताना अचानक त्यावर हल्ला झाला.
Related News
जहाजावरील एका चालक दल सदस्याने दिलेल्या माहितीनुसार, स्फोटकासारखी एखादी वस्तू वेगाने येऊन जहाजावर आदळली. त्यानंतर काही क्षणांतच जहाजाच्या एका भागाला भीषण आग लागली. आग वेगाने पसरत गेल्याने जहाजावरील कर्मचाऱ्यांमध्ये एकच गोंधळ उडाला.
परिस्थिती नियंत्रणाबाहेर जात असल्याचे लक्षात येताच जहाजावरील 14 भारतीय खलाशांनी तातडीने लाइफ जॅकेट परिधान करून जहाज सोडले. काही वेळातच ओमानच्या कोस्ट गार्डला या घटनेची माहिती मिळाली आणि बचाव पथक घटनास्थळी दाखल झाले.
ओमान कोस्ट गार्डची तत्परता
ओमानच्या कोस्ट गार्डने अत्यंत वेगाने मदतकार्य राबवत सर्व 14 भारतीय खलाशांना सुरक्षित बाहेर काढले. समुद्रात तरंगत असलेल्या खलाशांना रेस्क्यू बोटींच्या मदतीने किनाऱ्यावर आणण्यात आले. या घटनेत कोणतीही जीवितहानी झाली नसली तरी जहाजाचे मोठे नुकसान झाल्याची माहिती समोर येत आहे.
भारतीय परराष्ट्र मंत्रालयाने ओमान प्रशासनाचे विशेष आभार मानले आहेत. “भारतीय चालक दलाचे प्राण वाचवण्यासाठी आणि तातडीने मदत केल्याबद्दल आम्ही ओमानच्या अधिकाऱ्यांचे आभारी आहोत,” असे मंत्रालयाने आपल्या निवेदनात म्हटले आहे.
भारताचा कठोर इशारा
या हल्ल्यानंतर भारताने स्पष्ट शब्दांत नाराजी व्यक्त केली आहे. परराष्ट्र मंत्रालयाने म्हटले की, व्यापारी जहाजांना लक्ष्य करणे आणि सामान्य नाविकांच्या जीवाशी खेळणे हे आंतरराष्ट्रीय नियमांचे उल्लंघन आहे. अशा घटना तातडीने थांबल्या पाहिजेत.
भारताने जागतिक समुदायालाही या प्रकरणात गंभीर भूमिका घेण्याचे आवाहन केले आहे. समुद्री मार्गांची सुरक्षितता ही केवळ एका देशाची जबाबदारी नसून ती जागतिक व्यापार आणि ऊर्जा सुरक्षेशी संबंधित असल्याचे भारताने स्पष्ट केले.
हॉर्मुज स्ट्रेट का महत्त्वाचा?
हॉर्मुज स्ट्रेट हा जगातील सर्वात महत्त्वाच्या समुद्री व्यापार मार्गांपैकी एक मानला जातो. मध्य पूर्वेतील तेल आणि नैसर्गिक वायूची मोठ्या प्रमाणावर वाहतूक याच मार्गाने केली जाते. जगातील जवळपास 20 टक्के तेल पुरवठा या समुद्री मार्गातून होतो.
इराण आणि अमेरिका यांच्यातील वाढत्या तणावामुळे या परिसरात आधीच अस्थिरता निर्माण झाली आहे. काही दिवसांपासून अनेक व्यापारी जहाजांना धोका निर्माण झाल्याच्या बातम्या समोर येत आहेत. अनेक देशांनी आपल्या जहाजांना सतर्कतेचा इशाराही दिला आहे.
या पार्श्वभूमीवर भारतीय जहाजावर झालेला हल्ला अत्यंत गंभीर मानला जात आहे. या घटनेमुळे भारतीय व्यापारी जहाजांच्या सुरक्षेचा मुद्दा पुन्हा एकदा चर्चेत आला आहे.
भारतीय समुद्री व्यापारावर परिणाम?
हॉर्मुज स्ट्रेटमध्ये वाढलेल्या तणावाचा थेट परिणाम भारताच्या व्यापारावर आणि ऊर्जा सुरक्षेवर होऊ शकतो. भारत मोठ्या प्रमाणावर कच्चे तेल मध्य पूर्वेतील देशांकडून आयात करतो. त्यामुळे या मार्गातील अस्थिरता वाढल्यास इंधन पुरवठा, वाहतूक खर्च आणि विमा दर वाढण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
समुद्री क्षेत्रातील तज्ज्ञांच्या मते, व्यापारी जहाजांवरील हल्ले सुरू राहिल्यास अनेक शिपिंग कंपन्या पर्यायी मार्गांचा विचार करू शकतात. मात्र त्यामुळे वाहतूक वेळ आणि खर्च दोन्ही वाढण्याची शक्यता आहे.
जहाजावरील खलाशांची धाडसी सुटका
जहाजावरील चालक दलाने अत्यंत धाडसाने परिस्थिती हाताळल्याचे सांगितले जात आहे. स्फोटानंतर काही मिनिटांतच जहाजात धूर आणि आग पसरली होती. तरीही खलाशांनी शांतता राखत सर्वांना लाइफ जॅकेट घालण्यास सांगितले आणि एकमेकांना मदत करत जहाजातून बाहेर पडले.
एका खलाशाने सांगितले की, “आम्हाला सुरुवातीला नेमकं काय घडलं हे समजलं नाही. अचानक जोरदार आवाज झाला आणि जहाज हललं. काही क्षणांतच आग लागली. आम्ही तातडीने जहाज सोडण्याचा निर्णय घेतला.”
आंतरराष्ट्रीय पातळीवर चिंता
या घटनेनंतर अनेक देशांनी चिंता व्यक्त केली आहे. हॉर्मुज परिसरातील वाढत्या तणावामुळे जागतिक व्यापार आणि ऊर्जा पुरवठ्यावर परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. समुद्री सुरक्षेसाठी आंतरराष्ट्रीय पातळीवर संयुक्त प्रयत्नांची गरज असल्याचे मत व्यक्त केले जात आहे.
भारतीय जहाजावर झालेल्या हल्ल्यामुळे भारत सरकार आता समुद्री सुरक्षेबाबत अधिक सतर्क झाले आहे. भारतीय नौदल आणि संबंधित सुरक्षा यंत्रणांनाही सतर्कतेचे निर्देश देण्यात आल्याची माहिती मिळत आहे.
ओमानच्या किनाऱ्याजवळ भारतीय जहाजावर झालेला हल्ला हा केवळ एका जहाजावरील हल्ला नसून जागतिक समुद्री सुरक्षेसमोरील गंभीर आव्हान मानला जात आहे. सुदैवाने सर्व भारतीय खलाशी सुरक्षित बचावले असले तरी या घटनेने हॉर्मुज स्ट्रेटमधील धोकादायक परिस्थिती पुन्हा अधोरेखित केली आहे.
भारताने या घटनेचा कठोर निषेध करत स्पष्ट इशारा दिला असून व्यापारी जहाजांच्या सुरक्षेचा मुद्दा आता अधिक गंभीर बनला आहे. आगामी काळात या भागातील तणाव आणखी वाढतो का आणि जागतिक समुदाय यावर कोणती भूमिका घेतो, याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/loan-waiver-date-near-agristack-kyc-nahi-keli-tarakku-sakta-profit/
