नवी दिल्ली/मस्कत : मध्य पूर्वेत सुरू असलेल्या संघर्षाची धग आता भारतीय जहाजांपर्यंत पोहोचल्याचं धक्कादायक चित्र समोर आलं आहे. होर्मुझ सामुद्रधुनीत भारतीय मालवाहू जहाज ‘हाजी अली’वर भीषण ड्रोन हल्ला झाल्यानंतर जहाज समुद्रात बुडालं. या घटनेमुळे आंतरराष्ट्रीय सागरी सुरक्षेबाबत गंभीर चिंता व्यक्त केली जात आहे. सुदैवानं जहाजावरील सर्व १४ भारतीय खलाशी ओमानच्या तटरक्षक दलाच्या तत्परतेमुळे सुरक्षित बचावले गेले.
मिळालेल्या माहितीनुसार, ‘MSV Haji Ali BDI 1492’ हे भारतीय ध्वज असलेलं मालवाहू जहाज गुजरातच्या देवभूमी द्वारका जिल्ह्यात नोंदणीकृत आहे. हे जहाज सोमालियातील बरबराह बंदरातून संयुक्त अरब अमिरातीतील शारजाहच्या दिशेनं निघालं होतं. १३ मे रोजी जहाज ओमानच्या लिमाह किनाऱ्याजवळून जात असताना अचानक एक संशयित ड्रोन जहाजावर आदळला. त्यानंतर प्रचंड स्फोट झाला आणि जहाजाला आग लागली.
प्रत्यक्षदर्शींनी दिलेल्या माहितीनुसार, स्फोट इतका तीव्र होता की काही क्षणांतच जहाजाच्या डेकवर आगीचे लोळ पसरले. जहाजावरील खलाशांनी परिस्थिती नियंत्रणात आणण्याचा प्रयत्न केला, मात्र आग झपाट्यानं वाढत गेली. काही वेळात जहाज समुद्रात झुकू लागलं आणि अखेर त्याला जलसमाधी मिळाली.
Related News
घटनेच्या वेळी जहाजावर १४ भारतीय खलाशी उपस्थित होते. परिस्थिती गंभीर होत असल्याचं लक्षात येताच खलाशांनी तातडीचा आपत्कालीन सिग्नल पाठवला. त्यानंतर सर्वांनी लाईफ जॅकेट्सच्या मदतीनं समुद्रात उड्या घेत स्वतःचा जीव वाचवला. ओमानच्या तटरक्षक दलानं तातडीची बचावमोहीम राबवत सर्वांना सुरक्षित बाहेर काढलं. नंतर या खलाशांना दिबा बंदरात हलवण्यात आलं.
‘हाजी अली’ जहाजाचे मालक सुलतान अहमद संघार यांनी सर्व खलाशी सुरक्षित असल्याची माहिती दिली. त्यांनी सांगितलं की, “हल्ला अत्यंत अचानक झाला. जहाजावरील कर्मचाऱ्यांनी धाडस दाखवत आपला जीव वाचवला. ओमान प्रशासनानंही अतिशय वेगानं मदत केली.”
या घटनेनंतर भारताच्या परराष्ट्र मंत्रालयानं तीव्र प्रतिक्रिया दिली आहे. मंत्रालयानं जारी केलेल्या निवेदनात म्हटलं आहे की, “ओमानच्या किनाऱ्याजवळ भारतीय ध्वज असलेल्या व्यापारी जहाजावर झालेला हल्ला अत्यंत गंभीर आणि अस्वीकार्य आहे. व्यापारी जहाजांना लक्ष्य करणाऱ्या अशा कारवायांचा भारत तीव्र निषेध करतो.”
मात्र, या हल्ल्यामागे नेमकं कोण आहे याबाबत अद्याप स्पष्ट माहिती समोर आलेली नाही. मध्य पूर्वेतील वाढता तणाव, इराण-अमेरिका संघर्ष आणि होर्मुझ सामुद्रधुनीतील लष्करी हालचाली यामुळे या घटनेकडे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर गांभीर्यानं पाहिलं जात आहे.
विशेष म्हणजे, आठवड्याभरात भारतीय जहाज बुडण्याची ही दुसरी घटना आहे. काही दिवसांपूर्वी गुजरातमधील ‘अल फैज नूर सुलेमानी-1’ हे जहाजही होर्मुझ सामुद्रधुनीत बुडालं होतं. त्या वेळी अमेरिका आणि इराण समर्थित गटांमध्ये तीव्र गोळीबार सुरू होता. त्यामुळे भारतीय जहाज उद्योगात भीतीचं वातावरण निर्माण झालं आहे.
गुजरातमधील व्यापारी जहाज उद्योगावर या घटनांचा मोठा परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. विशेषतः छोट्या मालवाहू जहाजांचे मालक आणि खलाशी चिंतेत आहेत. होर्मुझ सामुद्रधुनी ही जगातील अत्यंत महत्त्वाची व्यापारी सागरी मार्गिका मानली जाते. जगातील मोठ्या प्रमाणातील तेलवाहतूक याच मार्गातून होते. त्यामुळे येथे वाढणारा संघर्ष जागतिक व्यापारासाठीही धोक्याचा इशारा मानला जात आहे.
आंतरराष्ट्रीय सुरक्षा तज्ज्ञांच्या मते, व्यापारी जहाजांवर होणारे ड्रोन हल्ले भविष्यात आणखी वाढू शकतात. स्वस्त आणि अत्याधुनिक ड्रोन तंत्रज्ञानामुळे समुद्री हल्ल्यांचं स्वरूप बदलत आहे. यामुळे व्यापारी जहाजांना अतिरिक्त सुरक्षा व्यवस्था करावी लागणार आहे.
दरम्यान, भारत सरकारनं मध्य पूर्वेकडे जाणाऱ्या भारतीय जहाजांसाठी विशेष सुरक्षा सूचना जारी करण्याची शक्यता आहे. तसेच भारतीय नौदल आणि सागरी सुरक्षा यंत्रणांनाही सतर्क राहण्याचे निर्देश दिले जाऊ शकतात.‘हाजी अली’ जहाजावरील सर्व भारतीय खलाशी सुरक्षित असल्यामुळे मोठी जीवितहानी टळली असली, तरी या घटनेनं भारतीय सागरी सुरक्षेबाबत अनेक प्रश्न उपस्थित केले आहेत. मध्य पूर्वेतील संघर्ष अधिक तीव्र झाल्यास भारतीय व्यापारी जहाजांना मोठा धोका निर्माण होऊ शकतो, अशी भीती आता व्यक्त केली जात आहे.
