पेट्रोल-डिझेल दरवाढ, महागाई आणि रुपयावर दबाव; उदय कोटकांचा सरकारला 5 महत्त्वाचे सल्ले
मुंबई : प्रसिद्ध उद्योगपती आणि बँकर Uday Kotak यांनी भारताच्या अर्थव्यवस्थेबाबत मोठा इशारा दिला आहे. अमेरिका-इराण संघर्ष, मध्य पूर्वेतील तणाव आणि कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किंमतींमुळे येणाऱ्या काळात भारतासमोर गंभीर आर्थिक संकट उभं राहू शकतं, असं त्यांनी स्पष्टपणे सांगितलं. “वाईट परिस्थितीसाठी तयार राहा,” असा थेट इशाराच त्यांनी देशवासियांना दिला.
दिल्ली येथे आयोजित सीआयआयच्या वार्षिक उद्योग परिषदेत बोलताना उदय कोटक यांनी भारताच्या ऊर्जा सुरक्षेपासून महागाईपर्यंत अनेक मुद्द्यांवर भाष्य केलं. विशेष म्हणजे, काही दिवसांपूर्वी पंतप्रधान Narendra Modi यांनी देशवासियांना पेट्रोल-डिझेलचा वापर कमी करण्याचं, सोन्याची खरेदी टाळण्याचं आणि शक्य असेल तिथे Work From Home स्वीकारण्याचं आवाहन केलं होतं. उदय कोटक यांच्या वक्तव्यामुळे या इशाऱ्यांची गंभीरता अधिक वाढली आहे.
दोन महिने झळ बसली नाही, पण आता ‘मोठा धक्का’
उदय कोटक म्हणाले की, अमेरिका-इराण युद्धाचा थेट परिणाम भारतीय ग्राहकांवर अद्याप मोठ्या प्रमाणात जाणवलेला नाही. यामागे तेल कंपन्यांनी घेतलेलं नुकसान आणि जुन्या स्टॉकचा आधार कारणीभूत होता. मात्र आता परिस्थिती बदलत असून इंधन दरवाढीचा मोठा फटका सर्वसामान्यांना बसू शकतो.
Related News
पश्चिम बंगालमध्ये ‘राज ठाकरे पॅटर्न’! सुवेंदु अधिकारी सरकारचा लाउडस्पीकरवर मोठा निर्णय
“तटकरे, प्रफुल पटेलांसह 22 आमदार भाजपच्या वाटेवर”; राष्ट्रवादीत खळबळ
Iran-US War : पेट्रोल-डिझेल नाही तर 2027 मध्ये जगावर उपासमारीचं संकट? सौदी अरामको CEOचा धडकी भरवणारा इशारा
इरशाळवाडीत ट्रेकिंगदरम्यान डोंबिवलीतील 20 वर्षीय तरुणाचा दुर्दैवी मृत्यू;
PM मोदींच्या मोठ्या आवाहनानंतर तातडीची कारवाई! योगी आदित्यनाथ, फडणवीस, शिंदे यांचे धडाकेबाज निर्णय
सोनिया गांधी पुन्हा रुग्णालयात; 5 महिन्यांत तिसऱ्यांदा हॉस्पिटलमध्ये दाखल, काँग्रेसमध्ये चिंतेचं वातावरण
MIM नेता इम्तियाज जलीलांचा मोठा इशारा; “मतीन पटेलांचे घर पुन्हा अलिशान बांधणार”
नाशिकच्या नामांकित आयटी कंपनीवर गंभीर आरोप; स्टॉकिंग, बुलिंग आणि धार्मिक दबावाचा दावा
त्यांच्या मते, स्ट्रेट ऑफ हॉर्मुजमधील तणाव ही जगासाठी अत्यंत चिंतेची बाब आहे. जगातील जवळपास 20 टक्के तेलवाहतूक या समुद्री मार्गातून होते. भारताला लागणारं मोठं प्रमाणातील कच्चं तेल आणि नैसर्गिक वायू याच मार्गाने येतो. जर हा मार्ग दीर्घकाळ विस्कळीत राहिला, तर भारतासाठी ऊर्जा संकट आणखी गंभीर होऊ शकतं.
भारत 85 टक्के तेल आयातीवर अवलंबून
भारताची सर्वात मोठी अडचण म्हणजे देशाचं परदेशी तेलावर असलेलं अवलंबित्व. उदय कोटक यांनी सांगितलं की भारत आपल्या गरजेपैकी सुमारे 85 टक्के कच्चं तेल आयात करतो. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात तेलाचे दर वाढले की त्याचा थेट परिणाम भारतीय अर्थव्यवस्थेवर होतो.
कच्च्या तेलाचे दर प्रति बॅरल 100 डॉलरच्या वर गेले, तर भारताची चालू खात्यातील तूट वाढेल, रुपयावर दबाव निर्माण होईल आणि महागाई नियंत्रणाबाहेर जाऊ शकते, असा इशाराही त्यांनी दिला.
सर्वात मोठा फटका कोणाला बसणार?
उदय कोटक यांनी विशेषतः कमी आणि मध्यम उत्पन्न असलेल्या कुटुंबांबाबत चिंता व्यक्त केली. पेट्रोल-डिझेल, गॅस आणि जीवनावश्यक वस्तूंच्या किंमती वाढल्यास या कुटुंबांचं आर्थिक गणित पूर्णपणे बिघडू शकतं.
वाहतूक खर्च वाढल्याने बाजारातील जवळपास प्रत्येक वस्तू महाग होण्याची शक्यता आहे. याचा थेट परिणाम किराणा, भाजीपाला, दूध, औषधे आणि दैनंदिन वापराच्या वस्तूंवर होऊ शकतो. त्यामुळे सामान्य नागरिकांनी आतापासून खर्चावर नियंत्रण ठेवण्याची गरज असल्याचं त्यांनी सूचित केलं.
सरकारला दिला ‘महत्त्वाचा’ सल्ला
उदय कोटक यांनी भारताने आपल्या अर्थव्यवस्थेकडे एखाद्या मोठ्या कॉर्पोरेट कंपनीप्रमाणे पाहण्याची गरज असल्याचं सांगितलं. त्यांनी सरकारला काही महत्त्वाचे सल्ले दिले –
- अनावश्यक खर्च कमी करावेत
- ऊर्जा बचतीवर भर द्यावा
- आयातीवरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी पर्यायी ऊर्जा स्रोत विकसित करावेत
- आर्थिक शिस्त पाळावी
- देशांतर्गत उत्पादन वाढवावं
त्यांनी अप्रत्यक्षपणे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या आवाहनालाही समर्थन दिलं. देशाने कठीण परिस्थितीसाठी मानसिक आणि आर्थिकदृष्ट्या तयार राहण्याची गरज असल्याचं त्यांनी स्पष्ट केलं.
पुन्हा लॉकडाऊनसारखी परिस्थिती?
ऊर्जा संकटामुळे भविष्यात काही क्षेत्रांमध्ये निर्बंध लागू होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. Work From Home चं आवाहन, इंधन बचतीवर भर आणि अनावश्यक प्रवास टाळण्याचे संदेश यामुळे अनेकांमध्ये पुन्हा लॉकडाऊनसारख्या परिस्थितीची चर्चा सुरू झाली आहे. मात्र सरकारकडून अद्याप कोणतीही अधिकृत घोषणा करण्यात आलेली नाही.
अर्थतज्ज्ञ काय म्हणतात?
अनेक अर्थतज्ज्ञांच्या मते, जागतिक युद्धजन्य परिस्थिती आणि तेल दरवाढ यामुळे भारतासमोर दुहेरी संकट उभं राहू शकतं. एकीकडे महागाई वाढेल, तर दुसरीकडे उद्योगांच्या उत्पादन खर्चातही वाढ होईल. याचा परिणाम रोजगार आणि गुंतवणुकीवरही होऊ शकतो.
विशेष म्हणजे, सोन्याच्या किंमतींमध्ये वाढ आणि शेअर बाजारातील अस्थिरता यामुळे सामान्य गुंतवणूकदारांमध्येही चिंता वाढली आहे.
नागरिकांनी काय काळजी घ्यावी?
तज्ज्ञांच्या मते, पुढील काही महिन्यांत आर्थिक शिस्त पाळणं अत्यंत आवश्यक ठरणार आहे. अनावश्यक खर्च टाळणे, इंधनाची बचत करणे, आपत्कालीन निधी तयार ठेवणे आणि कर्जाचं नियोजन करणं गरजेचं आहे.
ऊर्जा संकट आणि जागतिक तणावाच्या पार्श्वभूमीवर भारतासाठी पुढचा काळ आव्हानात्मक असू शकतो. त्यामुळे सरकारसोबतच नागरिकांनीही सावध राहण्याची गरज असल्याचं उदय कोटक यांच्या वक्तव्यातून स्पष्ट होत आहे.
