मध्यपूर्वेतील वाढत्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर पाकिस्तानने केलेली मध्यस्थी आता त्यांच्याच अर्थव्यवस्थेला महागात पडताना दिसत आहे. अमेरिका आणि इराण यांच्यात शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी पाकिस्तानने पुढाकार घेतला होता. सुरुवातीला या प्रयत्नांना यश मिळाल्यासारखे वाटले, मात्र चर्चेचा शेवट अनिर्णित राहिल्याने त्याचा थेट परिणाम पाकिस्तानच्या शेअर बाजारावर झाला. सोमवारी बाजार उघडताच KSE-100 निर्देशांक तब्बल 4500 अंकांनी कोसळला आणि गुंतवणूकदारांचे मोठे नुकसान झाले.
शांतता चर्चेचा फज्जा; बाजारात घबराट
इस्लामाबाद येथे अमेरिका आणि इराण यांच्यात 21 तास चाललेल्या चर्चेनंतर कोणताही ठोस निर्णय झाला नाही. यामुळे दोन्ही देशांतील तणाव पुन्हा वाढला आहे. या घडामोडींचा परिणाम फक्त राजकारणापुरता मर्यादित न राहता थेट आर्थिक क्षेत्रावर झाला.
पाकिस्तानच्या शेअर बाजारात सोमवारी मोठी विक्री झाली. KSE-100 निर्देशांक सुमारे 3% घसरून 1,61,638 या पातळीवर पोहोचला. बाजारातील ही घसरण पाहता गुंतवणूकदारांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
Related News
ट्रम्प यांच्या निर्णयाचा मोठा परिणाम
अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष Donald Trump यांनी होर्मुझ सामुद्रधुनीवर नाकाबंदी करण्याची घोषणा केली होती. या निर्णयामुळे जागतिक तेलपुरवठ्यावर मोठा परिणाम होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
होर्मुझ सामुद्रधुनी ही जगातील सर्वात महत्त्वाच्या तेलवाहतूक मार्गांपैकी एक आहे. येथे कोणतीही अडचण निर्माण झाल्यास त्याचा थेट परिणाम जागतिक अर्थव्यवस्थेवर होतो. त्यामुळेच ट्रम्प यांच्या घोषणेनंतर आशियाई बाजारांसह पाकिस्तानच्या बाजारातही घसरण झाली.
मध्यस्थीचा सुरुवातीला फायदा, पण नंतर नुकसान
पाकिस्तानने अमेरिका आणि इराण यांच्यात मध्यस्थी करून दोन आठवड्यांचा युद्धविराम घडवून आणला होता. त्या वेळी पाकिस्तानच्या शेअर बाजारात मोठी तेजी दिसून आली होती. KSE-100 निर्देशांक एका दिवसात जवळपास 12,000 अंकांनी वाढला होता, जे ऐतिहासिक मानले गेले.मात्र, ही तेजी अल्पकाळ टिकली. शांतता चर्चा फसल्याने बाजार पुन्हा घसरू लागला आणि गुंतवणूकदारांना मोठे नुकसान सहन करावे लागले.
आर्थिक संकटात भर
पाकिस्तान आधीच गंभीर आर्थिक संकटाचा सामना करत आहे. देशावर मोठ्या प्रमाणात कर्ज आहे आणि महागाईही नियंत्रणाबाहेर गेली आहे. अशा परिस्थितीत शेअर बाजारातील घसरण ही पाकिस्तानसाठी आणखी एक मोठा धक्का मानला जात आहे.
विशेष म्हणजे, याआधीही पाकिस्तानच्या बाजारात मोठी घसरण झाली होती. इराणमधील राजकीय घडामोडींमुळे 2 मार्च रोजी KSE-100 निर्देशांक 16,000 अंकांनी कोसळला होता. ही त्या वेळची सर्वात मोठी घसरण होती.
आशियाई बाजारांवरही परिणाम
अमेरिका-इराण तणाव वाढल्यामुळे केवळ पाकिस्तानच नव्हे तर संपूर्ण आशियाई बाजारांमध्ये अस्थिरता दिसून आली आहे. गुंतवणूकदार सुरक्षित गुंतवणुकीकडे वळत असल्याने शेअर्समध्ये विक्रीचा दबाव वाढला आहे.भारतीय शेअर बाजारावरही या घडामोडींचा परिणाम झाला असून, सोमवारचा दिवस ‘ब्लॅक मंडे’ ठरला. मोठ्या प्रमाणात विक्री झाल्याने निर्देशांक घसरले.
गुंतवणूकदारांसाठी धोक्याची घंटा
सध्याच्या परिस्थितीत गुंतवणूकदारांसाठी ही धोक्याची घंटा मानली जात आहे. जागतिक स्तरावरील राजकीय अस्थिरता आणि युद्धजन्य परिस्थितीमुळे बाजारात अनिश्चितता वाढली आहे.तज्ज्ञांच्या मते, पुढील काही दिवस बाजारात चढ-उतार सुरू राहण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे गुंतवणूक करताना सावधगिरी बाळगणे आवश्यक आहे.
पुढे काय ?
अमेरिका आणि इराण यांच्यातील तणाव कमी झाला तरच बाजारात स्थैर्य येऊ शकते. अन्यथा, जागतिक अर्थव्यवस्थेवर त्याचा दीर्घकालीन परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
पाकिस्तानसाठी ही परिस्थिती आणखी कठीण बनू शकते, कारण देश आधीच आर्थिक संकटात अडकलेला आहे. त्यामुळे आगामी काळात पाकिस्तानला मोठ्या आर्थिक आव्हानांचा सामना करावा लागू शकतो.
read also : https://ajinkyabharat.com/a-big-war-in-israel-a-major-state-intelligence-rift/
