परफेक्ट आंब्याचं लोणचं बनवायचंय? योग्य आंबा कसा निवडावा आणि टिकाऊ लोणच्यासाठी महत्त्वाच्या टिप्स
भारतीय जेवणात लोणच्याला एक वेगळंच स्थान आहे. साध्या जेवणालाही चविष्ट बनवण्याची ताकद लोणच्यात असते. पराठा, भात, पोळी किंवा पुळाव—कोणत्याही पदार्थासोबत लोणचं असेल तर जेवणाची मजा दुप्पट होते. विविध प्रकारची लोणची बाजारात उपलब्ध असली तरी उन्हाळ्यात आंब्याचं लोणचं सर्वाधिक लोकप्रिय ठरतं. पारंपरिक पद्धतीने घरच्या घरी बनवलेलं आंब्याचं लोणचं वर्षानुवर्षे टिकतं आणि त्याची चवही अप्रतिम असते.
मात्र, परफेक्ट आंब्याचं लोणचं तयार करण्यासाठी सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे योग्य आंब्याची निवड. चुकीचा आंबा निवडल्यास लोणचं लवकर खराब होऊ शकतं. त्यामुळे काही महत्त्वाच्या गोष्टी लक्षात घेणं आवश्यक आहे.
योग्य आंबा कसा निवडावा?
आंब्याचं लोणचं बनवताना सर्वात आधी योग्य जातीचा कच्चा आंबा निवडणं अत्यंत गरजेचं आहे. काही विशिष्ट जाती लोणच्यासाठी सर्वोत्तम मानल्या जातात.
Related News
KYC च्या नावाखाली घृणास्पद मागणी; जळगावात संतापजनक प्रकार उघड
MI vs RCB : मुंबईचा टॉस जिंकून फिल्डिंगचा निर्णय; प्लेइंग 11 मध्ये मोठे बदल
JIO चे धमाकेदार प्लॅन्स! मोफत OTT + अमर्यादित 5G डेटा
‘रक्ताचा एक थेंब, जीवनाचा प्रकाश’; 14 एप्रिलला विशेष शिबिर
Bigg Boss Marathi 6 मध्ये मोठा धक्का! राखी सावंत घराबाहेर
- तोतापुरी (Totapuri)
- रामकेला (Ramkela)
- राजापुरी (Rajapuri)
या आंब्यांची साल जाड, गर कडक आणि तंतुमुक्त (non-fibrous) असतो. त्यामुळे हे आंबे मसाले चांगल्या प्रकारे शोषून घेतात आणि लोणच्याची चव वाढवतात. तसेच या आंब्यांचा आंबटपणा लोणच्यासाठी योग्य ठरतो.
आंबा निवडताना लक्षात ठेवण्याच्या टिप्स
आंबा खरेदी करताना काही सोप्या पण महत्त्वाच्या गोष्टी तपासल्या पाहिजेत:
- आंबा हाताने हलका दाबून पाहा—तो खूप कडक असावा
- सालीवर पिवळसर डाग नसावेत
- देठाजवळून कोणताही वास किंवा रस गळत नसावा
- सालीचा रंग गडद हिरवा आणि गुळगुळीत असावा
- कापलेले, तडे गेलेले किंवा डाग असलेले आंबे टाळा
हे नियम पाळल्यास लोणचं अधिक काळ टिकतं आणि त्याची चवही उत्तम राहते.
लोणचं बनवताना घ्यावयाची काळजी
आंबा योग्य निवडला तरी लोणचं बनवण्याच्या प्रक्रियेत काही चुका झाल्यास ते खराब होऊ शकतं. त्यामुळे खालील टिप्स पाळणं अत्यंत आवश्यक आहे.
1. ओलावा पूर्णपणे टाळा
लोणचं बनवताना ओलावा हा सर्वात मोठा शत्रू आहे. आंबे चांगले धुवून घेतल्यानंतर स्वच्छ कापडाने पुसून पूर्णपणे कोरडे करा. शक्य असल्यास उन्हात किंवा पंख्याखाली वाळवा. अगदी थोडासा ओलावा राहिल्यास लोणचं लवकर खराब होऊ शकतं.
2. मोहरीच्या तेलाचा योग्य वापर
भारतीय लोणच्यांमध्ये प्रामुख्याने मोहरीचं तेल वापरलं जातं. हे तेल नैसर्गिक प्रिझर्वेटिव्ह म्हणून काम करतं.
- तेल आधी चांगलं तापवा
- त्यातून धूर निघेपर्यंत गरम करा
- नंतर पूर्णपणे थंड झाल्यावरच लोणच्यात वापरा
यामुळे तेलाचा कडवट वास निघून जातो आणि लोणच्याची चव सुधारते.
3. मीठ आणि हळदीचा वापर
आंब्याचे तुकडे केल्यानंतर त्यात मीठ आणि हळद मिसळा. हे मिश्रण १-२ दिवस उन्हात ठेवा. या प्रक्रियेमुळे आंब्यातील अतिरिक्त ओलावा कमी होतो आणि लोणचं टिकाऊ बनतं.
4. योग्य भांडे वापरा
लोणचं साठवण्यासाठी काचेची किंवा मातीची बरणी (barni) वापरणं उत्तम. बरणी पूर्णपणे स्वच्छ आणि कोरडी असावी. वापरण्यापूर्वी ती उन्हात वाळवणे आवश्यक आहे.
5. तेलात पूर्ण बुडलेलं असणं गरजेचं
लोणचं नेहमी तेलात पूर्णपणे बुडलेलं असावं. तेलामुळे लोणच्यावर बुरशी येत नाही आणि ते अधिक काळ टिकतं. जर तेल कमी वाटत असेल तर वरून थोडं गरम करून थंड केलेलं तेल घालावं.
पारंपरिक पद्धतीची खासियत
आजकाल बाजारात रेडीमेड लोणची सहज उपलब्ध असली तरी घरच्या घरी बनवलेल्या लोणच्याची चव आणि गुणवत्ता वेगळीच असते. पारंपरिक पद्धतीने तयार केलेलं लोणचं केवळ चविष्टच नसतं, तर ते आरोग्यासाठीही चांगलं असतं.
घरच्या घरी बनवताना आपण वापरणाऱ्या मसाल्यांवर आणि तेलाच्या प्रमाणावर नियंत्रण ठेवू शकतो. त्यामुळे लोणचं अधिक पौष्टिक आणि सुरक्षित बनतं.
लोणचं किती काळ टिकतं?
योग्य पद्धतीने बनवलेलं आणि साठवलेलं आंब्याचं लोणचं वर्षभर किंवा त्याहून अधिक काळ टिकू शकतं. मात्र, दर काही दिवसांनी लोणचं हलक्या हाताने ढवळणं आणि तेलाचं प्रमाण तपासणं गरजेचं आहे.
आंब्याचं लोणचं बनवणं ही एक कला आहे आणि त्यासाठी योग्य आंब्याची निवड ही सर्वात महत्त्वाची पायरी आहे. योग्य प्रकारचा कच्चा आंबा, स्वच्छता, ओलावा टाळणं, योग्य प्रमाणात तेल आणि मसाले—या सर्व गोष्टींचं योग्य संतुलन राखल्यास तुमचं लोणचं परफेक्ट तयार होईल.
यंदा उन्हाळ्यात तुम्हीही घरच्या घरी आंब्याचं लोणचं बनवताना या टिप्स नक्की लक्षात ठेवा. मग तुमचं लोणचं केवळ चविष्टच नव्हे तर दीर्घकाळ टिकणारंही ठरेल.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/eating-cucumber-in-summer-is-healthy-and-gets-double-benefit-with-it/
