अमेरिकेमुळे भारताचं तब्बल 4,70,55,47,50,00,000 रुपयांचं नुकसान; भरपाईचा प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर
हवामान बदल ही जगासमोरील सर्वात गंभीर आणि भयानक समस्या बनली आहे. कार्बन उत्सर्जनामुळे तापमानवाढ, दुष्काळ, पुर, चक्रीवादळे, पिकांचे नुकसान आणि अर्थव्यवस्थेवर मोठे दुष्परिणाम होत आहेत. नुकताच प्रसिद्ध झालेल्या ‘नेचर’ जर्नलमधील अहवालाने जगाचे डोळे उघडणारी धक्कादायक माहिती समोर आणली आहे. या अहवालानुसार अमेरिकेमुळे भारताला तब्बल 500 अब्ज डॉलर म्हणजेच 4,70,55,47,50,00,000 रुपयांचे नुकसान झाले आहे. हा आकडा इतका मोठा आहे की अनेक देशांची संपूर्ण वार्षिक अर्थव्यवस्था देखील याच्या जवळपास नाही.
कार्बन उत्सर्जनाचा सर्वात मोठा गुन्हेगार – अमेरिका
1990 पासून आजपर्यंत अमेरिकेमधून झालेल्या कार्बन उत्सर्जनामुळे जागतिक अर्थव्यवस्थेचे तब्बल 10 ट्रिलियन डॉलर (सुमारे 9,40,335 कोटी रुपये) नुकसान झाले आहे. जगातील सर्वाधिक कार्बन उत्सर्जन करणारे राष्ट्र म्हणजे अमेरिका, आणि त्याची किंमत संपूर्ण जगाला मोजावी लागत आहे.
या अहवालात म्हटले आहे की:
Related News
- अमेरिका आणि चीन हे दोन्ही देश जगातील सर्वाधिक प्रदूषण करणारे देश
- 1990 पासून अमेरिका पहिल्या क्रमांकावर, तर आता चीन झपाट्याने त्या पातळीवर पोहोचत आहे
- अमेरिका-जगातील अनेक देशांना हवामान बदलामुळे आर्थिकदृष्ट्या प्रचंड नुकसान
भारत आणि ब्राझीलला सर्वाधिक फटका
स्टॅनफोर्ड विद्यापीठाचे पर्यावरण शास्त्रज्ञ मार्शल बर्क यांच्या नेतृत्वात हे संशोधन करण्यात आले. या संशोधनानुसार:
- भारताचे नुकसान: 500 अब्ज डॉलर (4,70,55,47,50,00,000 रुपये)
- ब्राझीलचे नुकसान: 330 अब्ज डॉलर
या दोन्ही देशांची तुलना केली असता, त्यांचे कार्बन उत्सर्जन अत्यंत कमी असूनही, हवामान बदलाचा सर्वाधिक फटका याच देशांना बसला आहे.
मार्शल बर्क म्हणतात,
“हे नुकसान एकदम झालेलं नाही. हे हळूहळू होत गेलं, जसं एखाद्या व्यक्तीला रोज छोटे-छोटे घाव बसत राहिल्याने शेवटी मृत्यू ओढवतो.”
हवामान बदलामुळे भारतावर झालेले परिणाम
अमेरिका आणि इतर विकसित देशांमधून होणारे प्रदूषण भारतावर खालील स्वरूपात परिणाम करत आहे:
- तापमानवाढ → पिकांचे नुकसान, उत्पादन घट
- अनियमित पाऊस आणि दुष्काळ → अर्थव्यवस्थेवर ताण
- पूर आणि चक्रीवादळे → इन्फ्रास्ट्रक्चरचे नुकसान
- हिमालयीन भागातील ग्लेशियर वितळणे → नद्यांच्या प्रवाहात बदल
- आरोग्यविषयक समस्या → उष्माघात, संसर्गजन्य आजारांची वाढ
भविष्यातील धोका अधिक गंभीर
अहवालानुसार,
जर प्रदूषण याच गतीने वाढत राहिले, तर 2050 पर्यंत गरीब देशांचे नुकसान दुप्पट होऊ शकते. अमेरिका आणि चीनच्या प्रदूषणाचा सर्वाधिक दुष्परिणाम गरिब आणि कोळसा-स्वावलंबी देशांवर होत राहील.
अमेरिका भरपाई देणार का? प्रश्न कायम
जगभरात असा मोठा आर्थिक फटका बसत असताना, या नुकसानाची भरपाई कोण देणार हा प्रश्न अधिकच तीव्र झाला आहे. आंतरराष्ट्रीय हवामान परिषदांमध्ये भारत, ब्राझील आणि आफ्रिकी देश वारंवार मागणी करत आहेत की:
- सर्वाधिक प्रदूषण करणाऱ्या देशांनी भरपाई निधी निर्माण करावा
- हवामान बदलामुळे होत असलेल्या नुकसानाची जबाबदारी घ्यावी
- गरीब देशांना आर्थिक मदत, तंत्रज्ञान आणि साधनसामग्री उपलब्ध करून द्यावी
अमेरिकेकडून अद्याप स्पष्ट उत्तर आलेले नसले, तरी या अहवालानंतर दबाव वाढण्याची शक्यता आहे.
हवामान बदल ही केवळ नैसर्गिक आपत्ती नाही, तर आर्थिक आपत्ती
वेगाने वाढणारे तापमान आणि अनियमित हवामान हे फक्त वातावरणाचे संकट नाही, तर देशांच्या अर्थव्यवस्थेला चटका लावणारे संकट आहे.
भारतासारख्या कृषीप्रधान देशासाठी याचे परिणाम अधिक गंभीर ठरत आहेत:
- कृषी उत्पादनात घट
- शेतकऱ्यांचे नुकसान
- औद्योगिक क्षेत्रावर ताण
- ऊर्जा मागणी वाढ
- आरोग्यसेवेवर अतिरिक्त खर्च
अमेरिकेच्या कार्बन उत्सर्जनामुळे भारताला झालेलं नुकसान ही आकडेवारी जगाला हादरवून टाकणारी आहे. हवामान बदल थांबवला नाही, तर पुढील काही वर्षांत परिस्थिती आणखी गंभीर होऊ शकते.
आता जगभरातील तज्ञ आणि सरकारे याच विचारात आहेत की — “प्रदूषण करणाऱ्यांनी भरपाई केलीच पाहिजे!”
Read Also : https://ajinkyabharat.com/the-attack-on-chinas-embassy-in-japan-is-a-new-flare-up-of-global-tension/
