मध्यपूर्वेत सुरू असलेला इराण-इस्रायल संघर्ष दिवसेंदिवस अधिकच उग्र होत असून, आता या संघर्षाने जागतिक पातळीवर गंभीर स्वरूप धारण केले आहे. या युद्धात अमेरिका सहभागी झाल्यामुळे परिस्थिती अधिकच गुंतागुंतीची बनली आहे. जागतिक अर्थव्यवस्था, तेलपुरवठा आणि आंतरराष्ट्रीय व्यापारावर त्याचे थेट परिणाम दिसून येत आहेत.
या पार्श्वभूमीवर डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणला स्पष्ट इशारा दिला होता. त्यांनी म्हटलं होतं की, पुढील 48 तासांत होर्मुझ सामुद्रधुनी जलवाहतुकीसाठी खुली केली नाही, तर अमेरिका इराणच्या ऊर्जा केंद्रांवर हल्ला करण्यास मागे-पुढे पाहणार नाही. हा इशारा जागतिक पातळीवर चर्चेचा विषय ठरला.
होर्मुझ सामुद्रधुनी ही जगातील सर्वात महत्त्वाच्या तेल वाहतूक मार्गांपैकी एक मानली जाते. जगातील सुमारे 20 टक्के कच्च्या तेलाचा पुरवठा या मार्गाने होतो. त्यामुळे या सामुद्रधुनीवर कोणताही तणाव निर्माण झाला तर त्याचा परिणाम थेट जागतिक अर्थव्यवस्थेवर होतो. इराणने या मार्गावर नियंत्रण ठेवत अमेरिकेवर दबाव आणण्याचा प्रयत्न केल्याचे मानले जात आहे.
Related News
अमेरिकेमुळे भारत संकटात? इराण-अमेरिका तणाव वाढला; होर्मुज खाडीवरून जगभरात चिंता
युद्धाच्या काळात अमेरिकेची मदत! भारतावरील इंधन संकट टळलं
अमेरिकेला धक्का! होर्मुझबाबत इराणचा मोठा निर्णय, ट्रम्पना थेट इशारा
युद्धाचा 22वा दिवस: इराणचा मोठा इशारा, अमेरिकेला थेट आव्हान
“इराणचा ‘भाईचारा बॉम्ब’! अमेरिकेला घाम, मुस्लिम देश एकत्र येणार ?”
इराण-इस्रायल युद्धात भारताची एन्ट्री; मोदींचा इराण राष्ट्रपतींना थेट कॉल
रांजणगाव एमआयडीसी मध्ये गॅस टंचाई: कामगारांचे मोठे पलायन, उद्योगांना मोठा धक्का
अमेरिका-इराण युद्ध थांबणार? Donald Trump यांचे मोठे संकेत, एका तासात बदलले भूमिका
पेट्रोलनंतर डिझेलही महाग; इंडस्ट्रियल डिझेल दरात तब्बल 21 रुपयांची वाढ
इराणवर दुहेरी आघात; F-35 पाडल्यानंतर काही तासांत दोन टॉप कमांडर ठार
दरम्यान, मसूद पेझेशकियान यांनी अमेरिकेच्या धमक्यांना जोरदार प्रत्युत्तर दिलं आहे. त्यांनी सोशल मीडियावर स्पष्ट शब्दांत सांगितलं की, “आम्ही अशा पोकळ धमक्यांना भीक घालत नाही.” त्यांच्या या विधानामुळे इराणची भूमिका अधिक आक्रमक झाल्याचे स्पष्ट दिसत आहे.
पेझेशकियान यांनी पुढे असेही म्हटले की, इराणला जगाच्या नकाशातून हटवण्याच्या धमक्या दिल्या जात आहेत, पण अशा धमक्या एका ऐतिहासिक आणि मजबूत देशाला घाबरवू शकत नाहीत. त्यांनी आपल्या देशाच्या सार्वभौमत्वावर कोणताही तडजोड होणार नसल्याचे ठणकावून सांगितले.
होर्मुझ सामुद्रधुनीबाबत बोलताना त्यांनी स्पष्ट केलं की, हा जलमार्ग सर्व देशांसाठी खुला आहे, मात्र जे देश इराणच्या सार्वभौमत्वावर गदा आणतात किंवा त्यांच्या विरोधात कारवाई करतात, त्यांच्यासाठी हा मार्ग बंद केला जाऊ शकतो. या विधानामुळे परिस्थिती आणखी चिघळण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
विशेष म्हणजे, इराणने आधीच या सामुद्रधुनीत आपली लष्करी उपस्थिती वाढवली असल्याची माहिती समोर येत आहे. त्यामुळे अमेरिकेसह इतर पाश्चात्य देशांमध्ये चिंता वाढली आहे. जर हा मार्ग पूर्णपणे बंद झाला, तर तेलाच्या किंमतींमध्ये मोठी वाढ होऊ शकते, ज्याचा फटका भारतासह अनेक देशांना बसू शकतो.
दरम्यान, या संघर्षामुळे भारत सुद्धा सावध झाला आहे. भारताचा मोठा तेलपुरवठा मध्यपूर्वेवर अवलंबून असल्याने, होर्मुझ सामुद्रधुनीतील कोणताही अडथळा भारतासाठी आर्थिकदृष्ट्या धोकादायक ठरू शकतो. त्यामुळे भारत सरकार परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहे.
विश्लेषकांच्या मते, इराणचा हा “मास्टर प्लॅन” असू शकतो, ज्याद्वारे तो अमेरिकेवर आणि तिच्या मित्रदेशांवर आर्थिक दबाव आणण्याचा प्रयत्न करत आहे. दुसरीकडे, अमेरिका देखील आपल्या लष्करी ताकदीच्या जोरावर इराणला नमवण्याचा प्रयत्न करत आहे.
आता सर्वात महत्त्वाचा प्रश्न असा आहे की, पुढील काही दिवसांत अमेरिका कोणती भूमिका घेणार? डोनाल्ड ट्रम्प इराणविरोधात मोठा लष्करी निर्णय घेणार का? किंवा राजनैतिक मार्गाने तोडगा काढण्याचा प्रयत्न केला जाईल? याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.
एकूणच, होर्मुझ सामुद्रधुनीवरून सुरू झालेला हा संघर्ष केवळ दोन देशांपुरता मर्यादित नसून, तो जागतिक स्थैर्यासाठी मोठे आव्हान ठरत आहे. येत्या काळात या तणावाचे परिणाम किती गंभीर होणार, हे पाहणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/india-is-in-crisis-due-to-america-iran-america-tension-increases/#google_vignette
