इराण- अमेरिका-इस्रायल तणावाच्या पार्श्वभूमीवर तुर्कीचा अमेरिकेला नकार; ट्रम्प यांना मोठा धक्का?
मध्यपूर्वेत सध्या तणावाची परिस्थिती निर्माण झाली असून इराण, अमेरिका आणि इस्रायल यांच्यातील संघर्षामुळे जागतिक पातळीवर चिंतेचे वातावरण आहे. या पार्श्वभूमीवर एक मोठी घडामोड समोर आली आहे, ज्यामुळे अमेरिकेच्या रणनीतीला धक्का बसल्याचे मानले जात आहे. विशेष म्हणजे अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्यासाठीही ही बातमी राजकीयदृष्ट्या महत्त्वाची मानली जात आहे.
तुर्कीकडून अमेरिकेला स्पष्ट नकार?
मिळालेल्या माहितीनुसार, अमेरिकेने तुर्की कडे त्यांच्या फायटर जेट्सना इंधन भरण्यासाठी तात्पुरत्या स्वरूपात उतरवण्याची परवानगी मागितली होती. मात्र, तुर्कीकडून या मागणीला कोणताही सकारात्मक प्रतिसाद मिळाला नाही. उलटपक्षी, तुर्कीने अप्रत्यक्षपणे या मागणीला नकार दिल्याचे समजते.
तुर्की हा नाटोचा सदस्य देश असल्यामुळे अमेरिकेला या निर्णयामुळे मोठा धक्का बसला आहे. सामान्यतः नाटो सदस्य देशांमध्ये परस्पर सहकार्य अपेक्षित असते, मात्र या घटनेमुळे त्या एकात्मतेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
Related News
IMDचा इशारा : पुढील 48 तास धोक्याचे! महाराष्ट्रात पावसाचा कहर; 7 जिल्ह्यांना हाय अलर्ट
मोठी घडामोड! रुपाली चाकणकरांना राजीनाम्याचे आदेश? भोंदूबाबा प्रकरण तापलं
“अजितदादांवर काळी जादू?” अशोक खरात प्रकरणात राष्ट्रवादी नेत्याचा स्फोटक दावा
पेट्रोलनंतर डिझेलही महाग; इंडस्ट्रियल डिझेल दरात तब्बल 21 रुपयांची वाढ
31 मार्चपूर्वी थकबाकी वसुलीवर भर; संचालक राजेंद्र पवारांचे स्पष्ट निर्देश
इराणवर दुहेरी आघात; F-35 पाडल्यानंतर काही तासांत दोन टॉप कमांडर ठार
इस्त्रायल-अमेरिकेच्या हल्ल्यात IRGC अधिकाऱ्याचा मृत्यू; ‘चौंकावणारे हल्ले’ इशारा ठरला चर्चेत
डिग्री असूनही नोकरी नाही; भारतात 40% तरुण पदवीधर बेरोजगार
युद्धाची पार्श्वभूमी आणि वाढता तणाव
इराण, अमेरिका आणि इस्रायल यांच्यात सुरू असलेला संघर्ष दिवसेंदिवस अधिक तीव्र होत आहे. या युद्धामुळे संपूर्ण मध्यपूर्व अस्थिर होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. विशेषतः इराणच्या भूमिकेमुळे आणि त्याच्या लष्करी ताकदीमुळे इतर देशांमध्येही चिंतेचे वातावरण आहे.
या संघर्षात अमेरिकेला आपल्या लष्करी हालचाली अधिक सक्षम करण्यासाठी विविध देशांची मदत आवश्यक आहे. त्याच अनुषंगाने तुर्कीकडे मदतीची अपेक्षा ठेवण्यात आली होती. मात्र, तुर्कीने अमेरिकेच्या विनंतीला प्रतिसाद न दिल्यामुळे अमेरिकेची अडचण वाढली आहे.
तुर्कीची भूमिका वेगळी का?
तुर्कीने या संघर्षात वेगळी भूमिका घेतली आहे. तुर्कीचे राष्ट्रपती रेसेप तय्यिप एर्दोआन यांनी या युद्धासाठी इस्रायलला जबाबदार ठरवले आहे. त्यांनी संसदेमध्ये बोलताना स्पष्ट केले होते की, हे युद्ध तातडीने थांबवले नाही तर संपूर्ण मध्यपूर्वेत त्याचे गंभीर परिणाम दिसू शकतात.
तुर्की सध्या या संघर्षात थेट सहभागी न होता मध्यस्थी करण्याच्या भूमिकेत आहे. त्यामुळेच त्यांनी अमेरिकेच्या लष्करी हालचालींना थेट समर्थन देण्याचे टाळले असल्याचे विश्लेषकांचे मत आहे.
अमेरिकेची रणनीती धोक्यात?
अमेरिकेच्या फायटर जेट्सना इंधन भरण्यासाठी तुर्कीच्या भौगोलिक स्थानाचे महत्त्व मोठे आहे. मध्यपूर्वेच्या जवळ असल्यामुळे तुर्की हा लष्करी दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचा देश मानला जातो. त्यामुळे तुर्कीकडून मदत न मिळाल्यास अमेरिकेला पर्यायी मार्ग शोधावे लागतील.
ही परिस्थिती अमेरिकेच्या लष्करी रणनीतीसाठी आव्हानात्मक ठरू शकते. विशेषतः युद्धाच्या काळात अशा प्रकारचे अडथळे निर्माण होणे म्हणजे मोठा धोका मानला जातो.
तज्ज्ञांचे मत काय?
मध्यपूर्व विषयातील तज्ज्ञ आणि विश्लेषक गोनुल टोल यांनी या संदर्भात माहिती देताना सांगितले की, अमेरिकन लष्करी अधिकाऱ्यांनी तुर्कीशी संपर्क साधला होता. मात्र, त्या विनंतीला कोणताही प्रतिसाद मिळाला नाही.
त्यांच्या मते, तुर्कीने जाणीवपूर्वक ही भूमिका घेतली असून ते या संघर्षात संतुलन राखण्याचा प्रयत्न करत आहेत.
पुढे काय होणार?
सध्या तरी या घटनेवर तुर्कीकडून कोणतेही अधिकृत विधान आलेले नाही. मात्र, या निर्णयामुळे अमेरिका-तुर्की संबंधांमध्ये तणाव वाढण्याची शक्यता आहे.
त्याचबरोबर, मध्यपूर्वेतील युद्ध आणखी तीव्र होण्याची भीतीही व्यक्त केली जात आहे. जर हा संघर्ष दीर्घकाळ सुरू राहिला, तर त्याचे परिणाम जागतिक अर्थव्यवस्था आणि सुरक्षेवरही होऊ शकतात.
इराण, अमेरिका आणि इस्रायल यांच्यातील संघर्षामुळे आधीच तणावपूर्ण वातावरण आहे. अशातच तुर्कीने अमेरिकेला दिलेला नकार हा एक महत्त्वाचा टप्पा ठरतो. यामुळे केवळ लष्करी समीकरणेच बदलणार नाहीत, तर जागतिक राजकारणातही नवीन घडामोडी घडण्याची शक्यता आहे.
आता सर्वांचे लक्ष याकडे लागले आहे की, पुढील काही दिवसांत अमेरिका आणि तुर्की यांच्यातील संबंध कसे बदलतात आणि या युद्धाचा शेवट कसा होतो.
