भारतातील पायाभूत सुविधा क्षेत्रात एकेकाळी आघाडीवर असलेली Jaiprakash Associates Limited (JP Associates) आज पुन्हा चर्चेत आली आहे. एकेकाळी 339 रुपयांवर झेपावलेला आणि तब्बल 1.15 लाख कोटींचं बाजारमूल्य गाठलेला हा दिग्गज शेअर आज केवळ 2 रुपयांवर आला आहे. चुकीचे आर्थिक निर्णय, भरमसाठ कर्ज आणि प्रकल्पांतील विलंबामुळे कंपनी अक्षरशः कोसळली. मात्र आता Adani Enterprises च्या रिझोल्यूशन प्लॅनमुळे कंपनीला नवं आयुष्य मिळण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
स्वप्नवत सुरुवात आणि झपाट्याने वाढ
1979 साली उद्योगपती Jaiprakash Gaur यांनी JP ग्रुपची स्थापना केली. नोएडा मुख्यालय असलेल्या या कंपनीने सुरुवातीपासूनच पायाभूत सुविधा, ऊर्जा, सिमेंट आणि रिअल इस्टेट क्षेत्रात मोठ्या प्रमाणावर गुंतवणूक केली.
Related News
कंपनीच्या महत्त्वाच्या प्रकल्पांमध्ये Yamuna Expressway आणि Buddh International Circuit यांचा समावेश होता. या प्रकल्पांमुळे JP Associates ला देशभरात वेगळी ओळख मिळाली.
2007 ते 2011 हा कंपनीचा सुवर्णकाळ मानला जातो. नोव्हेंबर 2007 मध्ये कंपनीच्या शेअरने 339.87 रुपयांचा उच्चांक गाठला आणि बाजारमूल्य 1.15 लाख कोटींवर पोहोचलं. त्या काळात JP Associates भारतातील सर्वात प्रभावशाली इन्फ्रास्ट्रक्चर कंपन्यांपैकी एक बनली होती.
विस्ताराचं ओझं ठरलं घातक
कंपनीच्या वेगवान विस्तारामागे मोठ्या प्रमाणात कर्ज होतं. मोठे प्रकल्प उभारण्यासाठी JP Associates ने बँकांकडून प्रचंड कर्ज घेतलं. 2013 पर्यंत कंपनीवर सुमारे 24,000 कोटी रुपयांचं कर्ज झालं होतं.
याच काळात अनेक प्रकल्प वेळेत पूर्ण झाले नाहीत. परिणामी कंपनीचा रोख प्रवाह (cash flow) कमकुवत झाला. बँकांचा दबाव वाढू लागला आणि कंपनीची आर्थिक स्थिती ढासळू लागली.
कायदेशीर अडचणी, रिअल इस्टेट बाजारातील मंदी आणि आर्थिक व्यवस्थापनातील चुका यामुळे कंपनी संकटात सापडली. यामुळे गुंतवणूकदारांचा विश्वास कमी झाला आणि शेअरची किंमत सतत घसरत गेली.
कर्जाचा डोंगर आणि NCLT प्रक्रिया
कालांतराने JP Associates वरचं एकूण कर्ज तब्बल 57,185 कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचलं. या प्रचंड कर्जामुळे कंपनी दिवाळखोरी प्रक्रियेत गेली.
2023 मध्ये सरकारी मालमत्ता पुनर्रचना कंपनी National Asset Reconstruction Company Limited (NARCL) ने सुमारे 10,200 कोटी रुपयांचे 95% कर्ज विकत घेतले. यानंतर कंपनीसाठी नवीन खरेदीदार शोधण्याची प्रक्रिया सुरू झाली.
या प्रक्रियेसाठी National Company Law Tribunal (NCLT) समोर विविध कंपन्यांनी बोली लावली. अदानी समूहासह वेदांता, JSW, दालमिया, जिंदाल पॉवर आणि PNC यांसारख्या मोठ्या कंपन्यांनी JP Associates विकत घेण्याची इच्छा दर्शवली.
अदानी समूहाची एन्ट्री
मार्च 2025 मध्ये Adani Group च्या Gautam Adani यांच्या नेतृत्वाखालील Adani Enterprises ने सर्वांत मजबूत रिझोल्यूशन प्लॅन सादर केला.
सप्टेंबर 2025 मध्ये स्पर्धा आयोग (CCI) कडून प्राथमिक मंजुरी मिळाल्यानंतर नोव्हेंबरमध्ये 13,500 ते 15,000 कोटी रुपयांच्या दरम्यानचा प्रस्ताव सादर करण्यात आला.
कर्जदार समितीने (CoC) 89% मतांनी 14,535 कोटी रुपयांच्या या योजनेला मंजुरी दिली. अखेर 17 मार्च 2026 रोजी NCLT ने या व्यवहाराला तोंडी मंजुरी दिल्याची माहिती समोर आली आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी काय संकेत?
JP Associates च्या घसरणीची कहाणी ही गुंतवणूकदारांसाठी एक मोठा धडा आहे.
वेगाने विस्तार करताना कर्जाचा योग्य वापर न केल्यास कंपनी कोसळू शकते
प्रकल्प वेळेत पूर्ण न झाल्यास आर्थिक ताण वाढतो
व्यवस्थापनातील निर्णय गुंतवणूकदारांच्या संपत्तीवर थेट परिणाम करतात
अदानी समूहाच्या ताब्यात गेल्यानंतर JP Associates ला पुन्हा उभारी मिळण्याची शक्यता आहे. मात्र गुंतवणूकदारांनी सावधगिरी बाळगून दीर्घकालीन धोरण ठरवणं आवश्यक आहे.
