मध्य पूर्वेत सुरु असलेल्या युद्धामुळे जगभरात अस्थिरतेचे वातावरण निर्माण झाले आहे. Iran, Israel आणि United States यांच्यातील संघर्षाला दोन आठवडे पूर्ण झाले असून त्याचे परिणाम जागतिक पातळीवर दिसू लागले आहेत. अनेक देशांसमोर ऊर्जा संकट उभे ठाकण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे, तर महत्त्वाच्या अर्थव्यवस्थांवरही मंदीचे सावट दिसू लागले आहे.
या पार्श्वभूमीवर Vladimir Putin यांनी Donald Trump यांच्याशी फोनवरून चर्चा करत युद्ध थांबवण्यासाठी एक महत्त्वाचा प्रस्ताव मांडला. मात्र त्या प्रस्तावातील अटी ट्रम्प यांना मान्य न झाल्याने ही चर्चा निष्फळ ठरल्याचे समोर आले आहे.
मध्य पूर्वेत तणाव वाढला
२८ फेब्रुवारी रोजी अमेरिका आणि इस्रायलने इराणवर मोठे हवाई हल्ले केले. त्यानंतर मध्य पूर्वेत युद्धजन्य परिस्थिती निर्माण झाली. या हल्ल्यानंतर दुसऱ्याच दिवशी इराणचे सर्वोच्च नेते Ali Khamenei हवाई हल्ल्यात ठार झाल्याचे वृत्त समोर आले. त्यांच्या मृत्यूनंतरही इराणने युद्ध सुरूच ठेवले असून संघर्ष अधिक तीव्र होत आहे.
Related News
इराण-अमेरिका-इस्रायल युद्ध थांबणार? आखातातील संघर्ष थंडावण्याचे 5 मोठे संकेत
इराण युद्धाच्या तणावात भारताला दिलासा, जयशंकर–आराघची चर्चेनंतर ‘स्ट्रेट ऑफ हॉर्मुझ’मधून भारतीय जहाजांना सुरक्षित मार्ग
इराण–इस्रायल युद्ध LIVE: इराकमध्ये दोन तेल टँकरवर हल्ल्यानंतर तेल बंदरे बंद; एका भारतीयाचा मृत्यू, 38 जणांची सुटका
इराण युद्धावर युरोपात फूट, इटलीच्या पंतप्रधान मेलोनींची अमेरिका-इस्त्रायलवर टीका; स्पेनने राजदूत माघारी बोलावले
Iran–Israel–US War : युद्ध थांबवण्यासाठी इराणच्या 3 अटी; डोनाल्ड ट्रम्प मान्य करणार?
इराण युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर भारताला अमेरिकेचा मोठा दणका; 16 देशांवर व्यापार चौकशी सुरू
इराणच्या हल्ल्याचा भारतीयांना फटका! दोन खलाशांचा मृत्यू, 9 हजार विद्यार्थी अडकले; मोदी सरकारचा तातडीचा अॅक्शन प्लॅन
होर्मुझच्या खाडीत महाकाय जहाजावर अचानक हल्ला; भारताचा थेट संबंध उघडकीस !
‘सब चंगा सी’चा दावा फोल; गॅस टंचाईवरून प्रकाश आंबेडकरांचा मोदी सरकारवर हल्लाबोल
ट्रम्प यांना दणका; इराणच्या सरप्राईज पलटवारानं अमेरिका चिंतेत, ऊर्जा संकटानं जग हादरलं
इराण युद्धात आता US ला मोजावी लागतेय मोठी किंमत
Iran-Israel War 2026: भारतासाठी धोकादायक संकट! तेल-गॅसनंतर औषध उद्योगावर मोठा परिणाम, किमती वाढण्याची भीषण शक्यता
या युद्धाचा परिणाम केवळ मध्य पूर्वेपुरता मर्यादित राहिलेला नाही. तेल पुरवठ्यावर परिणाम होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. त्यामुळे अनेक देशांमध्ये इंधन दर वाढण्याची शक्यता आहे. ऊर्जा संकट आणि आर्थिक अस्थिरता यामुळे जागतिक अर्थव्यवस्थेला मोठा धक्का बसू शकतो, असा इशारा अर्थतज्ज्ञांनी दिला आहे.
पुतीन यांचा युद्ध थांबवण्याचा प्रस्ताव
या परिस्थितीत रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतीन यांनी अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्याशी फोनवर चर्चा केली. युद्ध संपवण्यासाठी काही अटींसह एक योजना त्यांनी मांडली.या योजनेनुसार इराणकडे असलेला शुद्धीकरण केलेला युरेनियमचा साठा रशियाकडे हलवण्यात यावा, अशी प्रमुख अट होती. जर इराणकडे हा साठा राहिला नाही तर ते अणुबॉम्ब तयार करू शकणार नाहीत आणि त्यामुळे तणाव कमी होईल, असा पुतीन यांचा दावा होता.मात्र या प्रस्तावातील अटी ट्रम्प यांना मान्य नव्हत्या. त्यामुळे या चर्चेला कोणताही ठोस परिणाम मिळाला नाही.
ट्रम्प यांनी प्रस्ताव फेटाळला
अमेरिकन वृत्तसंस्था Axios च्या वृत्तानुसार, पुतीन यांनी इराणकडे असलेला शुद्धीकरण केलेल्या युरेनियमचा साठा रशियात पाठवण्याचा प्रस्ताव दिला होता. परंतु ट्रम्प यांनी तो प्रस्ताव स्पष्टपणे नाकारला.पुतीन यांच्या योजनेनुसार अमेरिका आणि इस्रायलच्या सैन्याने इराणी भूमीवर प्रवेश करण्याची गरज भासणार नव्हती. त्याऐवजी इराणकडील युरेनियम थेट रशियात हलवण्याची व्यवस्था करण्यात आली असती.मात्र ट्रम्प प्रशासनाला हा पर्याय योग्य वाटला नाही. रशियाकडे इतका संवेदनशील अणुसाहित्य देणे सुरक्षित ठरणार नाही, अशी अमेरिकेची भूमिका असल्याचे सांगितले जात आहे.
रशियाकडे युरेनियम ठेवण्याची क्षमता
रशिया हा आधीपासूनच अण्वस्त्रसंपन्न देश आहे. अणुसाहित्य सुरक्षित ठेवण्याची क्षमता असलेल्या मोजक्या देशांमध्ये रशियाचा समावेश होतो.२०१५ मध्ये झालेल्या अणु करारानुसारही इराणने शुद्धीकरण केलेल्या काही युरेनियमचा साठा रशियाकडे ठेवण्यात आला होता. त्यामुळे पुतीन यांनी यावेळीही तसाच पर्याय सुचवला होता.अणुसाहित्य सुरक्षितपणे साठवण्यासाठी प्रगत तंत्रज्ञान आणि कडक सुरक्षा व्यवस्था आवश्यक असते. त्यामुळे जगातील फारच कमी देशांकडे ही क्षमता आहे.
आधीही दिला होता असा प्रस्ताव
ही पहिली वेळ नाही की पुतीन यांनी असा प्रस्ताव दिला आहे. गेल्या वर्षी जून महिन्यात अमेरिकेने इराणच्या तीन महत्त्वाच्या अणु तळांवर हल्ले केले होते. नतांज, इस्फहान आणि फोर्दो या ठिकाणांवर बॉम्बफेक करण्यात आली होती.त्या वेळीही पुतीन यांनी इराणकडील युरेनियम रशियात हलवण्याचा प्रस्ताव दिला होता. मात्र त्या वेळीही या प्रस्तावाला फारसा प्रतिसाद मिळाला नव्हता.
इराणनेही प्रस्ताव नाकारला
विशेष म्हणजे हा प्रस्ताव केवळ अमेरिकेनेच नाही तर इराणनेही यापूर्वी नाकारला होता. इराणचे म्हणणे होते की त्यांच्या देशातील अणुसाहित्य त्यांच्या तळांवरच सुरक्षित राहू शकते.इराणने त्या वेळी असेही स्पष्ट केले होते की ते आपला युरेनियम आंतरराष्ट्रीय अणु ऊर्जा संस्थेच्या देखरेखीखाली ठेवण्यास तयार आहेत. परंतु तो साठा दुसऱ्या देशात हलवण्यास ते तयार नाहीत.
जागतिक राजकारणात नवा तणाव
दरम्यान, मध्य पूर्वेतील संघर्षामुळे जागतिक राजकारणात तणाव वाढत आहे. ऊर्जा पुरवठा, व्यापार आणि आर्थिक स्थिरतेवर या युद्धाचा मोठा परिणाम होऊ शकतो.विशेषतः तेलाच्या किमती वाढण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. त्यामुळे अनेक देशांसमोर ऊर्जा संकट उभे ठाकण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.या पार्श्वभूमीवर युद्ध लवकर थांबवण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय स्तरावर प्रयत्न सुरू असले तरी अद्याप कोणताही ठोस मार्ग समोर आलेला नाही.
