मध्य-पूर्वेतील वाढत्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर United States आणि Iran यांच्यातील संबंध पुन्हा एकदा जागतिक चर्चेच्या केंद्रस्थानी आले आहेत. गेल्या काही महिन्यांपासून सुरू असलेल्या संघर्ष आणि अपयशी ठरलेल्या शांतता चर्चांनंतर आता इराणने अमेरिकेसमोर एक नवा ‘त्रिसूत्री’ प्रस्ताव मांडला आहे. या प्रस्तावामुळे परिस्थिती शांततेकडे जाईल की आणखी चिघळेल, याबाबत अनिश्चितता निर्माण झाली आहे.
या नव्या प्रस्तावात इराणने तीन टप्प्यांमध्ये अटी मांडल्या असून, त्या पूर्ण केल्याशिवाय पुढील चर्चेला गती मिळणार नाही, असा स्पष्ट संदेश दिला आहे. विशेष म्हणजे, यावेळी चर्चेचा पुढाकार अमेरिकेकडून नव्हे तर इराणकडून घेण्यात आला आहे, ही बाब महत्त्वाची मानली जात आहे.
इराणचा त्रिसूत्री प्रस्ताव काय आहे?
इराणने मांडलेला प्रस्ताव तीन टप्प्यांमध्ये विभागलेला आहे, ज्यात प्रत्येक टप्पा पुढील चर्चेसाठी आवश्यक अट म्हणून ठेवण्यात आला आहे.
Related News
अमेरिका-इराण तणाव कमी होताच तेलाच्या किमतीत मोठी घसरण; भारतालाही मिळणार दिलासा?
परदेशातून दिलासादायक बातमी; शेअर बाजारात जोरदार तेजी, सेन्सेक्स 600 अंकांनी उसळला
कच्च्या तेलाचा भाव पुन्हा 100 डॉलरच्या जवळ; भारतात पेट्रोल-डिझेल महागणार का?
शेअर बाजारात ‘ब्लॅक मंडे’! सेन्सेक्स 700 अंकांनी कोसळला; गुंतवणूकदारांचे कोट्यवधींचे नुकसान
सोने-चांदीच्या दरात पुन्हा मोठी उलथापालथ? खरेदी करावी की थांबावं, तज्ज्ञांनी दिला सल्ला
अमेरिका-इराण युद्धाचा परिणाम! भारतात पेट्रोल-डिझेल महागणार? जाणून घ्या मोठी अपडेट
इराणमध्ये वाढला अंतर्गत संघर्ष; राष्ट्राध्यक्ष आणि परराष्ट्र मंत्र्यांविरोधात संताप उसळला
मोठी बातमी! अमेरिकेचे MQ-9 ड्रोन पाडल्याचा इराणचा दावा; आखातात तणाव शिगेला
अमेरिका-इराण युद्धात भारताचं मोठं नुकसान? चाबहार बंदरावर हल्ल्याचा दावा, नवा भू-राजकीय पेच
सिंधू जल करारात भारताचा पाकिस्तानला मोठा दणका! आता भारतासोबत स्वतःचाही खर्च पाकिस्तानलाच
दुबई ते कतारपर्यंत इराणची नजर? ट्रम्प यांच्या मालमत्तांची टार्गेट लिस्ट समोर, मध्यपूर्वेत खळबळ
पहिला टप्पा: संपूर्ण युद्धविराम
पहिल्या टप्प्यात इराणने स्पष्टपणे सांगितले आहे की, अमेरिका आणि तिच्या मित्रदेशांनी इराण व Lebanon विरुद्ध कोणतीही लष्करी कारवाई थांबवावी. केवळ सध्याचा संघर्ष थांबवणेच नव्हे, तर भविष्यातही अशा कारवायांवर पूर्णविराम देण्याची मागणी करण्यात आली आहे.
हा टप्पा अत्यंत महत्त्वाचा आहे कारण यामुळे क्षेत्रात स्थैर्य निर्माण होऊ शकते. मात्र, अमेरिकेसाठी ही अट स्वीकारणे सोपे नाही, कारण त्याचे मित्रदेश आणि सुरक्षाविषयक धोरणे यावर परिणाम होऊ शकतो.
दुसरा टप्पा: होर्मुझ सामुद्रधुनीवरील नियंत्रण
दुसऱ्या टप्प्यात, पहिल्या टप्प्यावर सहमती झाल्यानंतरच, इराण Strait of Hormuz वरील आपले नियंत्रण सैल करण्याबाबत चर्चा करण्यास तयार आहे.
ही सामुद्रधुनी जागतिक तेल पुरवठ्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची आहे. जगातील सुमारे 20% तेल वाहतूक या मार्गाने होते. त्यामुळे या मुद्द्यावर सहमती झाल्यास जागतिक बाजारपेठेत स्थैर्य येऊ शकते. पण जर हा मुद्दा अडचणीत आला, तर तेलाच्या किमतीत मोठी चढ-उतार होण्याची शक्यता आहे.
