नाशिक : मध्यपूर्वेत पेटलेल्या इराण-इस्रायल युद्धाचा परिणाम आता महाराष्ट्रातील उद्योगांवरही दिसू लागला आहे. आखाती प्रदेशात सुरू असलेल्या संघर्षामुळे इंधन आणि गॅस पुरवठा साखळीवर मोठा परिणाम झाला असून त्याची झळ थेट नाशिक जिल्ह्यातील औद्योगिक क्षेत्राला बसत आहे. अंबड आणि सातपूर एमआयडीसीमधील सुमारे १२०० ते १३०० सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योग (MSME) गॅस तुटवड्यामुळे अडचणीत आले आहेत. एमएनजीएलने (Mahanagar Gas Limited) ४० टक्के गॅस पुरवठा कमी करण्याचा निर्णय स्पष्ट केल्याने अनेक उद्योगांची उत्पादन प्रक्रिया ठप्प होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
मध्यपूर्वेत इराण, अमेरिका आणि इस्रायल यांच्यातील तणाव वाढल्यानंतर तेल आणि गॅस पुरवठ्यावर मोठा परिणाम झाला आहे. जागतिक बाजारपेठेत कच्च्या तेलाचे दर वाढण्याची शक्यता निर्माण झाली असून त्याचा थेट परिणाम भारतातील इंधन आणि एलपीजी पुरवठ्यावर होत आहे. भारतातही पेट्रोल-डिझेलच्या किमती वाढण्याचे संकेत मिळत असतानाच औद्योगिक क्षेत्रासाठी वापरल्या जाणाऱ्या एलपीजी आणि पाइपलाइन गॅसचा तुटवडा निर्माण झाला आहे.
नाशिक जिल्ह्यातील अंबड आणि सातपूर या औद्योगिक वसाहती महाराष्ट्रातील महत्त्वाच्या औद्योगिक पट्ट्यांपैकी एक मानल्या जातात. या भागात हजारो लघु-मध्यम उद्योग कार्यरत आहेत. विशेषतः प्लेटिंग, पावडर कोटिंग, प्रोसेसिंग, फॅब्रिकेशन आणि मेटल ट्रीटमेंट या प्रकारचे उद्योग मोठ्या प्रमाणावर गॅसवर अवलंबून आहेत. या उद्योगांमध्ये भट्ट्या, फर्नेस आणि विविध रासायनिक प्रक्रियांसाठी एलपीजी किंवा पाइपलाइन गॅसचा वापर केला जातो. त्यामुळे गॅस पुरवठा कमी झाल्यास उत्पादनावर थेट परिणाम होतो.
Related News
इराणवर नवं संकट! तेहरानमध्ये ‘काळ्या पावसाचा’ कहर; नागरिकांच्या आरोग्यावर गंभीर धोका
मोठी बातमी! अमेरिका-इस्त्रायल सैन्य थेट घुसणार इराणमध्ये ? युद्ध आणखी तीव्र होण्याची शक्यता
हजारो भारतीय अडकले! इराण-इस्रायल संघर्षामुळे उड्डाणे रद्द; सरकारचा मोठा निर्णय, बचावासाठी मास्टरप्लॅन तयार
इराण अध्यक्षांची माफी आणि ट्रम्पचा विजयाचा दावा; मध्यपूर्वेतील तणाव आणखी वाढला
भारतासाठी इराण-इस्रायल युद्धाचे गंभीर परिणाम: आर्थिक संकटाची शक्यता
Iran-Israel War : अमेरिका-इस्रायल हल्ल्यांमुळे श्रीलंकेवर दबाव ?
LPG Gas Shortage : इराण-इस्रायल संघर्षाचा भारतावर परिणाम; कमर्शियल एलपीजी गॅसचा पुरवठा तात्पुरता बंद, हॉटेल उद्योग संकटात
LPG Cylinder Price Hike : इराण-अमेरिका युद्धाचा धक्कादायक परिणाम! भारतात गॅस सिलिंडर 60 रुपयांनी महाग
इस्त्रायल-इराण युद्ध: चीनने मध्यपूर्वेत पाठवला स्पेशल दूत, शांततेसाठी मोठा निर्णय
इराण-इस्त्रायल युद्ध: रशियाने इराणच्या बाजूने खुला पाठिंबा जाहीर, अमेरिका-इस्त्रायलवर दबाव
धक्कादायक वाढ ? Oil Prices India 2026: युद्धामुळे पेट्रोल-डिझेल दरात मोठी उसळी येणार का !
इराण-इस्त्रायल युद्धाचा भारतावर परिणाम: तेल, निर्यात आणि शेतकऱ्यांना मोठा फटका
उद्योग क्षेत्रातील माहितीप्रमाणे नाशिकमध्ये दरमहा सुमारे १२०० टन एलपीजी गॅस औद्योगिक वापरासाठी पुरविला जातो. याशिवाय हॉटेल आणि इतर व्यावसायिक क्षेत्रासाठी सुमारे २ हजार टन एलपीजी गॅस वापरला जातो. एमएनजीएलकडून दररोज सुमारे साडेतीन लाख किलो पाइपलाइन गॅस विविध उद्योग आणि व्यावसायिक प्रतिष्ठानांना पुरविला जातो. मात्र सध्याच्या परिस्थितीत गॅस पुरवठा साखळीवर परिणाम झाल्याने या पुरवठ्यात मोठी कपात करण्यात आली आहे.
सरकारने व्यावसायिक वापरासाठी असलेला एलपीजी पुरवठा थांबवण्याचे निर्देश दिल्याचे उद्योग क्षेत्रातून सांगितले जात आहे. एकूण एलपीजी पुरवठ्यातील ९७ टक्के गॅस घरगुती वापरासाठी दिला जातो, तर केवळ ३ टक्के गॅस व्यावसायिक वापरासाठी असतो. सध्या हा ३ टक्के व्यावसायिक पुरवठा पूर्णपणे बंद करण्याचे निर्देश दिल्यामुळे उद्योगांसमोर मोठे संकट उभे राहिले आहे.
याशिवाय एलपीजी गॅसच्या किमतीतही मोठी वाढ झाली आहे. काही उद्योग संघटनांच्या माहितीनुसार गॅसचा दर ६८ रुपयांवरून ८६ रुपये प्रति किलो इतका वाढला आहे. त्याचबरोबर औद्योगिक गॅसवरील सबसिडी देखील बंद करण्यात आल्याने उत्पादन खर्च मोठ्या प्रमाणावर वाढण्याची शक्यता आहे. आधीच जागतिक आर्थिक परिस्थितीमुळे अनेक लघु उद्योग अडचणीत असताना आता वाढत्या खर्चामुळे त्यांची परिस्थिती आणखी बिकट होण्याची भीती व्यक्त होत आहे.
अंबड आणि सातपूर एमआयडीसीमधील अनेक उद्योग पूर्णपणे गॅसवर अवलंबून आहेत. सूक्ष्म उद्योगांना दररोज १०० ते २०० किलो गॅस, मध्यम उद्योगांना सुमारे दीड टन गॅस, तर काही मोठ्या उद्योगांना फर्नेस चालवण्यासाठी यापेक्षा अधिक गॅसची गरज असते. गॅस पुरवठा कमी झाल्यास या उद्योगांचे उत्पादन तात्पुरते थांबवावे लागण्याची शक्यता आहे.
काही उद्योगपतींच्या मते, एमएनजीएलची पाइपलाइन अजूनही सर्व उद्योगांपर्यंत पोहोचलेली नाही. त्यामुळे अनेक उद्योगांना एलपीजीवरच अवलंबून राहावे लागते. आता एमएनजीएलनेही ४० टक्के पुरवठा कमी करण्याचा निर्णय घेतल्याने परिस्थिती आणखी गंभीर बनली आहे. अनेक उद्योगांनी उत्पादन कमी करण्यास सुरुवात केली असून काही उद्योग तात्पुरते बंद ठेवण्याचाही विचार करत आहेत.
उद्योग क्षेत्रातील संघटनांनी राज्य सरकार आणि केंद्र सरकारकडे तातडीने हस्तक्षेप करण्याची मागणी केली आहे. गॅस पुरवठा नियमित ठेवण्यासाठी पर्यायी व्यवस्था करावी, तसेच लघु उद्योगांना विशेष सवलती द्याव्यात अशी मागणी उद्योगपतींकडून केली जात आहे. अन्यथा हजारो कामगारांच्या रोजगारावर परिणाम होण्याची भीती व्यक्त करण्यात येत आहे.
विशेष म्हणजे अंबड आणि सातपूर एमआयडीसीमध्ये हजारो कामगार काम करतात. या उद्योगांमुळे नाशिकच्या स्थानिक अर्थव्यवस्थेला मोठा आधार मिळतो. जर गॅस तुटवड्यामुळे उद्योग बंद पडले तर त्याचा परिणाम केवळ उद्योगपतींवरच नाही तर कामगार, पुरवठादार आणि स्थानिक बाजारपेठेवरही होऊ शकतो.
तज्ञांच्या मते, मध्यपूर्वेतील तणाव लवकर कमी झाला नाही तर इंधन आणि गॅस पुरवठ्यावर दीर्घकालीन परिणाम होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे औद्योगिक क्षेत्रासाठी पर्यायी ऊर्जा स्रोतांचा विचार करणे गरजेचे ठरेल. काही उद्योगांनी आधीच विद्युत भट्ट्या किंवा इतर तंत्रज्ञानाचा विचार सुरू केला असला तरी त्यासाठी मोठी गुंतवणूक आवश्यक आहे.
दरम्यान, उद्योग क्षेत्राचे लक्ष आता सरकारच्या पुढील निर्णयाकडे लागले आहे. गॅस पुरवठा सुरळीत झाला नाही तर नाशिकमधील अंबड आणि सातपूर एमआयडीसीमधील शेकडो उद्योग बंद पडण्याची भीती व्यक्त केली जात असून त्याचा मोठा आर्थिक परिणाम होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
read also : https://ajinkyabharat.com/nagpur-nanded-travel-time-50-minutes-flight-service-started-from-31st-march/
