आवळा रस की लिंबू पाणी? व्हिटॅमिन सीसाठी नेमकं काय अधिक फायदेशीर
आवळा रस की लिंबू पाणी? : आजच्या धावपळीच्या जीवनशैलीत आरोग्य जपणं ही मोठी गरज बनली आहे. बदलती जीवनशैली, वाढतं प्रदूषण, ताणतणाव आणि अनियमित आहार यामुळे अनेक लोकांची रोगप्रतिकारक शक्ती (इम्युनिटी) कमी होत चालली आहे. अशा परिस्थितीत शरीराला बाह्य विषाणू, संसर्ग आणि आजारांपासून वाचवण्यासाठी मजबूत रोगप्रतिकारक शक्ती असणं अत्यंत आवश्यक आहे. रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवण्यासाठी जे पोषक घटक महत्त्वाचे मानले जातात, त्यामध्ये व्हिटॅमिन सीचा अग्रक्रम लागतो.
व्हिटॅमिन सी हे पाण्यात विरघळणारे अत्यावश्यक सूक्ष्म पोषक तत्व आहे. ते शरीरात साठवून ठेवता येत नाही, त्यामुळे रोजच्या आहारातून ते मिळणं गरजेचं असतं. व्हिटॅमिन सी केवळ रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवत नाही, तर ते अँटिऑक्सिडंट म्हणूनही काम करतं, त्वचा निरोगी ठेवण्यास मदत करतं, जखमा लवकर भरून येण्यास सहाय्य करतं आणि शरीरातील पेशींना होणाऱ्या ऑक्सिडेटिव्ह नुकसानीपासून संरक्षण करतं.
याच कारणामुळे अनेक लोक आपल्या दैनंदिन आहारात आवळा रस किंवा लिंबू पाण्याचा समावेश करतात. मात्र याठिकाणी एक मोठा प्रश्न उपस्थित होतो—आवळा रस की लिंबू पाणी, नेमकं कोणत्या पेयातून शरीराला अधिक व्हिटॅमिन सी मिळतं? आणि रोगप्रतिकारक शक्ती मजबूत करण्यासाठी कोणता पर्याय अधिक प्रभावी आहे? या प्रश्नांबाबत अनेक जण संभ्रमात असतात.
Related News
मधुमेही रुग्णांसाठी फळांचे योग्य सेवन: कोणती फळे खावी आणि कोणती टाळावी?
India AI Summit 2026 : Swiggy आणि Zeptoच्या सहकार्याने उत्तम जेवण सुविधा
RBI ने ठरवले 6 कठोर नियम : 10 महत्वाचे बदल RBI कर्ज वसुली नियमांमध्ये
Aliens Exist ? बराक ओबामांचे धक्कादायक विधान – 5 मोठे खुलासे ज्यांनी जग हादरले
मोबाईलचा अति वापर किती घातक? डोकेदुखीपासून सुटकेसाठी 7 प्रभावी आयुर्वेदिक उपाय
Belly Fat कमी करण्यासाठी 3 Powerful योगासन – हट्टी पोटाची चरबीवर Super Effective उपाय!
जामनगर विमानतळावर सारा तेंडुलकरचा एलिगंट लूक; अर्जुनच्या प्री-वेडिंग सोहळ्यांना सुरुवात
आवळा : व्हिटॅमिन सीचा शक्तिशाली स्रोत
आवळा, ज्याला भारतीय आवळा किंवा इंडियन गूसबेरी म्हणूनही ओळखले जाते, हा आयुर्वेदात हजारो वर्षांपासून औषधी फळ म्हणून वापरला जात आहे. आयुर्वेदात आवळ्याला ‘रसायन’ मानले जाते, म्हणजेच शरीराला पुनरुज्जीवित करणारा घटक. आधुनिक पोषणशास्त्रानेही आवळ्याचे महत्त्व मान्य केले आहे.
प्रयोगशाळेच्या विश्लेषणानुसार, आवळ्याच्या रसामध्ये प्रति 100 मिली सुमारे 625 ते 930 मिलीग्राम व्हिटॅमिन सी आढळते. काही पौष्टिक अहवालांनुसार, ताज्या आवळ्याच्या रसात हे प्रमाण 1000 मिलीग्रामपर्यंतही जाऊ शकते. हे प्रमाण सामान्य फळे आणि भाज्यांपेक्षा अनेक पटीने जास्त आहे.
याचा अर्थ असा की केवळ 10 ते 20 मिली आवळ्याचा रस घेतल्यास 60 ते 180 मिलीग्राम इतके व्हिटॅमिन सी शरीराला मिळू शकते. प्रौढ व्यक्तीसाठी दररोज साधारणपणे 65 ते 90 मिलीग्राम व्हिटॅमिन सीची गरज असते. म्हणजेच अगदी थोड्या प्रमाणात आवळा रस घेतला तरी दैनंदिन गरज सहज पूर्ण होऊ शकते.
आवळ्यामध्ये केवळ व्हिटॅमिन सीच नाही, तर पॉलिफेनॉल्स, फ्लॅव्होनॉइड्स आणि टॅनिन्ससारखे शक्तिशाली अँटिऑक्सिडंट्सही असतात. हे घटक एकत्रितपणे शरीरातील सूज कमी करण्यास, पेशींचं संरक्षण करण्यास आणि रोगप्रतिकारक यंत्रणा अधिक सक्षम करण्यास मदत करतात. त्यामुळे कमी प्रतिकारशक्ती, वारंवार होणारे सर्दी-खोकला, संक्रमण किंवा थकवा जाणवत असेल, तर आवळा रस हा प्रभावी पर्याय मानला जातो.
लिंबू पाणी : सोपं, स्वस्त आणि रोजच्या सवयीतील पेय
दुसरीकडे, लिंबू पाणी हे अनेक घरांमध्ये रोज सकाळी घेतलं जाणारं लोकप्रिय पेय आहे. लिंबू पाणी बनवणं सोपं, स्वस्त आणि कोणत्याही विशेष तयारीशिवाय शक्य असतं. त्यामुळे अनेक लोक आरोग्यासाठी लिंबू पाणी पिण्याला प्राधान्य देतात.
ताज्या लिंबाच्या रसामध्ये प्रति 100 मिली सुमारे 50 ते 55 मिलीग्राम व्हिटॅमिन सी असते. एका मध्यम आकाराच्या लिंबातून साधारणपणे 45 ते 50 मिली रस मिळतो, ज्यामधून अंदाजे 25 ते 30 मिलीग्राम व्हिटॅमिन सी शरीराला प्राप्त होते. म्हणजेच अर्ध्या लिंबापासून तयार केलेल्या लिंबू पाण्यात साधारणपणे 18 ते 25 मिलीग्राम व्हिटॅमिन सी मिळते.
हे प्रमाण दैनंदिन गरजेचा एक भाग पूर्ण करण्यास नक्कीच मदत करतं, मात्र आवळ्याच्या तुलनेत ते खूपच कमी आहे. लिंबू पाण्याचे मुख्य फायदे म्हणजे शरीराला हायड्रेशन मिळणं, पचनक्रियेला सौम्य मदत होणं आणि थोड्या प्रमाणात अँटिऑक्सिडंट्स मिळणं. उन्हाळ्यात लिंबू पाणी शरीर थंड ठेवण्यास आणि थकवा कमी करण्यास उपयुक्त ठरतं.
रोगप्रतिकारक शक्तीसाठी कोण अधिक प्रभावी?
जर केवळ व्हिटॅमिन सीच्या प्रमाणाचा विचार केला, तर आवळा रस स्पष्टपणे लिंबू पाण्यापेक्षा कितीतरी पटीने प्रभावी ठरतो. 100 मिली आवळा रसामध्ये जिथे 600 ते 900 मिलीग्राम किंवा त्याहून अधिक व्हिटॅमिन सी असते, तिथे 100 मिली लिंबाच्या रसात फक्त 50 ते 55 मिलीग्राम व्हिटॅमिन सी आढळते.
रोगप्रतिकारक संशोधन असे सूचित करते की, उच्च प्रमाणात व्हिटॅमिन सी मिळवण्यासाठी आवळा हा अधिक कार्यक्षम स्रोत आहे. कमी प्रमाणात घेतला तरी आवळा रस शरीराला जास्त व्हिटॅमिन सी देतो, तर लिंबू पाण्याद्वारे तीच पातळी गाठण्यासाठी अनेक लिंबू आणि मोठ्या प्रमाणात रस घेणं आवश्यक ठरेल.
आवळा रस आणि लिंबू पाणी हे दोन्हीही आरोग्यासाठी फायदेशीर असले, तरी त्यांचे फायदे वेगवेगळ्या स्वरूपाचे आहेत. दैनंदिन हायड्रेशन, पचन सुधारणा आणि सौम्य पोषणासाठी लिंबू पाणी उत्तम पर्याय आहे. मात्र, जर तुमचा मुख्य उद्देश रोगप्रतिकारक शक्ती मजबूत करणं आणि व्हिटॅमिन सीचा उच्च डोस मिळवणं हा असेल, तर आवळा रस अधिक प्रभावी ठरतो.
म्हणूनच, गरजेनुसार आणि शरीराच्या प्रकृतीनुसार योग्य पर्याय निवडणं महत्त्वाचं आहे. योग्य प्रमाणात, संतुलित आहारासोबत या दोन्हींचा समावेश केल्यास आरोग्य अधिक सुदृढ राहू शकतं.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/you-know-the-reasons-for-the-problem-of-acidity-by-eating-proper-food/
