Naseeruddin Shah Controversy : मुंबई विद्यापीठाच्या कार्यक्रमातून ऐनवेळी नाव काढल्याने नसीरुद्दीन शाह संतप्त. सरकारवर टीका, अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य, ‘Vishwaguru’ टिप्पणी आणि देशाच्या बदलत्या वातावरणावर मोठे प्रश्न.
Naseeruddin Shah Controversy: ‘हा तो देश नाही जिथे मी मोठा झालो’ – स्पष्टवक्ते अभिनेते पुन्हा चर्चेत
Naseeruddin Shah पुन्हा एकदा चर्चेच्या केंद्रस्थानी आले आहेत. मुंबई विद्यापीठातील एका कार्यक्रमातून ऐनवेळी त्यांचे नाव काढण्यात आल्याचा आरोप करत त्यांनी केवळ नाराजीच व्यक्त केली नाही, तर देशातील बदलत्या वातावरणावर आणि सत्ताधाऱ्यांवरही गंभीर प्रश्न उपस्थित केले आहेत.
ज्येष्ठ अभिनेते म्हणाले की, “हा तो देश नाही जिथे मी मोठा झालो आणि ज्यावर प्रेम करायला मला शिकवण्यात आलं.” या वक्तव्यामुळे राजकीय आणि सांस्कृतिक वर्तुळात मोठी चर्चा सुरू झाली आहे.
Related News
काय आहे नेमका वाद? (Naseeruddin Shah Controversy Explained)
मुंबई विद्यापीठाच्या उर्दू विभागाने 1 फेब्रुवारी रोजी आयोजित केलेल्या ‘जश्न-ए-उर्दू’ कार्यक्रमासाठी नसीरुद्दीन शाह यांना निमंत्रित करण्यात आले होते. मात्र कार्यक्रमाच्या आदल्या रात्री म्हणजेच 31 जानेवारीला त्यांना कळवण्यात आले की त्यांच्या उपस्थितीची गरज नाही.
अभिनेत्याने सांगितले की या निर्णयामागे कोणतेही कारण दिले गेले नाही आणि साधी माफीही मागितली गेली नाही.
यापेक्षा धक्कादायक म्हणजे कार्यक्रमातील उपस्थितांना शाह यांनी स्वतः येण्यास नकार दिला असल्याचे सांगण्यात आले, असा त्यांचा आरोप आहे.
विद्यार्थ्यांशी संवादाची संधी हिरावली?
Naseeruddin Shah यांनी त्यांच्या लेखात नमूद केले की विद्यार्थ्यांशी संवाद साधणे हा त्यांच्या कारकिर्दीतील सर्वात आनंददायी अनुभवांपैकी एक आहे आणि त्यामुळे हा कार्यक्रम त्यांच्यासाठी खास होता.
चार दशकांहून अधिक काळ ते नवोदित कलाकारांना मार्गदर्शन करत आले असून अशा संवादातून स्वतःलाही खूप काही शिकायला मिळाल्याचे त्यांनी सांगितले.
‘देशविरोधी वक्तव्य’ आरोपावर शाह यांचे आव्हान
एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने शाह “देशाविरोधात बोलतात” असा आरोप केल्याचे त्यांनी म्हटले. मात्र त्यांनी हा दावा फेटाळत एकही उदाहरण दाखवावे, असे खुले आव्हान दिले.
त्यांनी स्पष्ट केले की,
ते सरकारच्या धोरणांवर टीका करतात,
पण देशावर नाही.
मोदी सरकारवर अप्रत्यक्ष टीका – ‘Vishwaguru’ टिप्पणी
Naseeruddin Shah यांनी लिहिले की त्यांनी स्वतःला “विश्वगुरू” म्हणवणाऱ्यांची कधी स्तुती केली नाही, कारण त्यांना ते अहंकारासारखे वाटते.
ते सत्ताधाऱ्यांच्या वर्तनावर टीका करत असल्याचे सांगत त्यांनी वाढती असहिष्णुता आणि सत्तेचा गैरवापर याबद्दल चिंता व्यक्त केली.
‘हा तो देश नाही…’ – बदलत्या वातावरणावर प्रश्न
Naseeruddin Shah यांनी त्यांच्या लेखात म्हटले की:
“हा तो देश नाही जिथे मी मोठा झालो.”
विचारांवर पहारा असल्यासारखे वाटते.
तिरस्काराचे वातावरण वाढत आहे.
जॉर्ज ऑरवेल यांच्या 1984 कादंबरीचा उल्लेख करत त्यांनी “thought police” आणि सततच्या नजर ठेवण्याबाबत चिंता व्यक्त केली.
‘ग्रेट लीडर’चे कौतुक न केल्यास देशद्रोह?
Naseeruddin Shah यांनी प्रश्न उपस्थित केला की मोठ्या नेत्याचे कौतुक न केल्यास देशद्रोह मानले जाऊ लागले आहे का?
“दोन मिनिटांचा तिरस्कार आता 24 तासांचा झाला आहे,” असेही त्यांनी नमूद केले.
कार्यक्रम नेमका कोणता होता?
हा कार्यक्रम उर्दू भाषेच्या उत्सवाचा भाग होता आणि साहिर लुधियानवी व फैज अहमद फैज यांसारख्या कवींच्या रचनांचे वाचन होणार होते.
तो मुंबईतील कालिना कॅम्पसमध्ये आयोजित करण्यात आला होता.
विद्यापीठाची भूमिका – संभ्रम कायम
उर्दू विभागाच्या प्रमुखांनी सुरुवातीला शाह यांनीच कार्यक्रम रद्द केला असे म्हटले, तर नंतर सहआयोजकांनी तो रद्द केला असावा असे सांगितले.
या विरोधाभासी माहितीनंतर वाद आणखी वाढला.
“अपमानजनक आणि बेईमान निर्णय” – शाह यांची प्रतिक्रिया
मुंबई विद्यापीठाने शेवटच्या क्षणी निमंत्रण मागे घेतल्याचा निर्णय “अपमानजनक आणि बेईमान” असल्याचे शाह यांनी म्हटले.
राजकीय भूमिका कारणीभूत?
शाह यांच्या मते, त्यांच्या राजकीय मतांमुळेच हा निर्णय घेतला गेला असावा.
ते गेल्या दशकात सत्ताधाऱ्यांच्या कार्यपद्धतीवर टीका करत असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
अभिव्यक्ती स्वातंत्र्यावर मोठा वाद
या प्रकरणामुळे पुन्हा एकदा freedom of expression म्हणजेच अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याचा मुद्दा चर्चेत आला आहे.
Naseeruddin Shah यांनी समाजातील बदल, इतिहासातील फेरबदल, अल्पसंख्याकांवर होणारी टीका आणि विद्यार्थी कार्यकर्त्यांच्या अटकेसारख्या मुद्द्यांवर चिंता व्यक्त केली.
Naseeruddin Shah Controversy: ‘हा तो देश नाही जिथे मी मोठा झालो’ – स्पष्टवक्ते अभिनेते पुन्हा चर्चेत
Naseeruddin Shah पुन्हा एकदा चर्चेच्या केंद्रस्थानी आले आहेत. मुंबई विद्यापीठातील ‘जश्न-ए-उर्दू’ या कार्यक्रमातून ऐनवेळी त्यांचे नाव काढण्यात आल्याचा आरोप करत त्यांनी नाराजी व्यक्त केली आहे. या घटनेमुळे केवळ सांस्कृतिक वर्तुळातच नव्हे, तर राजकीय पातळीवरही चर्चा रंगली आहे. “हा तो देश नाही जिथे मी मोठा झालो आणि ज्यावर प्रेम करायला मला शिकवण्यात आलं,” असे म्हणत त्यांनी बदलत्या सामाजिक वातावरणावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले.
मुंबई विद्यापीठाच्या उर्दू विभागाने 1 फेब्रुवारी रोजी आयोजित केलेल्या कार्यक्रमासाठी शाह यांना निमंत्रण देण्यात आले होते. मात्र कार्यक्रमाच्या आदल्या रात्री त्यांना उपस्थित राहण्याची गरज नसल्याचे कळवण्यात आले. या निर्णयामागे कोणतेही स्पष्ट कारण देण्यात आले नाही, तसेच साधी माफीही मागितली गेली नसल्याचे त्यांनी सांगितले. याहून धक्कादायक बाब म्हणजे उपस्थितांना शाह यांनी स्वतः येण्यास नकार दिला असल्याचे सांगण्यात आले, असा त्यांचा आरोप आहे.
Naseeruddin Shah यांनी विद्यार्थ्यांशी संवाद साधण्याची संधी गमावल्याबद्दल खंत व्यक्त केली. चार दशकांहून अधिक काळ ते नवोदित कलाकारांना मार्गदर्शन करत असून अशा कार्यक्रमांमधून परस्पर शिकण्याची संधी मिळते, असे त्यांनी नमूद केले. दरम्यान, एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने ते “देशविरोधी वक्तव्य” करतात असा आरोप केल्याचेही त्यांनी म्हटले. मात्र “मी सरकारच्या निर्णयांवर टीका करतो, देशावर नाही,” असे स्पष्ट करत त्यांनी असे कोणतेही वक्तव्य दाखवण्याचे आव्हान दिले.
लेखात त्यांनी स्वतःला “विश्वगुरू” म्हणवणाऱ्यांची स्तुती कधी केली नसल्याचे सांगत वाढती असहिष्णुता आणि सत्तेचा गैरवापर याबद्दल चिंता व्यक्त केली. जॉर्ज ऑरवेल यांच्या 1984 कादंबरीचा उल्लेख करत विचारांवर नजर ठेवली जात असल्यासारखे वाटते, असेही त्यांनी म्हटले. मोठ्या नेत्याचे कौतुक न केल्यास देशद्रोह मानला जातो का, असा प्रश्न उपस्थित करत “दोन मिनिटांचा तिरस्कार आता 24 तासांचा झाला आहे,” अशी टिप्पणी त्यांनी केली.
या प्रकरणामुळे अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याचा मुद्दा पुन्हा चर्चेत आला आहे. विद्यापीठाकडून आलेल्या विरोधाभासी माहितीनंतर वाद आणखी वाढला असून हा निर्णय त्यांच्या राजकीय मतांमुळे घेतला गेला असावा, असा संशय शाह यांनी व्यक्त केला. परिणामी, कला, राजकारण आणि अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य यांच्यातील नात्यावर नव्याने चर्चा सुरू झाली आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/ajit-pawar-was-not-alone-in-the-accident-2nd-leader-left-at-the-last-moment/
