Economic Survey 2026 मध्ये अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी भारतीय GDP वाढ, अमेरिका Trade Deal, AI च्या नव्या धोरणांवर भर दिला. भारतीय अर्थव्यवस्था मजबूत, निर्यात आणि रोजगारासाठी तयार. वाचा सविस्तर विश्लेषण.
Economic Survey 2026: भारताची GDP वाढ, अमेरिका Trade Deal आणि AI वर लक्ष
भारताची अर्थव्यवस्था जागतिक संकुलांमध्ये सशक्त
केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी गुरुवारी संसदेत Economic Survey 2026 सादर केला. या आर्थिक सर्वेक्षणात म्हटले आहे की जागतिक आर्थिक वातावरण कमी सकारात्मक असूनही भारताची GDP वाढ मजबूत आहे. मुख्य आधार म्हणजे देशांतर्गत मागणी, विशेषतः ग्रामीण आणि शहरी बाजारपेठेतील संतुलित मागणी.
आर्थिक सर्वेक्षणात AI (Artificial Intelligence) या नव्या तंत्रज्ञानावर स्वतंत्र चॅप्टर देण्यात आले आहे, हे दाखवते की सरकार भविष्यात डिजिटल तंत्रज्ञानावर मोठा फोकस करणार आहे.
Related News
GDP वाढ आणि आर्थिक अंदाज
सर्वेक्षणानुसार, 2027 पर्यंत भारताची अर्थव्यवस्था 6.8% ते 7.2% वाढीचा अंदाज दर्शवते. आर्थिक सर्वेक्षणात स्पष्ट केले आहे की:
देशांतर्गत मागणी विकासाची प्रमुख प्रेरक शक्ती आहे.
ग्रामीण अर्थव्यवस्था आणि शहरी अर्थव्यवस्था दोन्ही संतुलित आहेत.
पायाभूत सुविधांमध्ये सतत गुंतवणूक (रस्ते, रेल्वे, लॉजिस्टिक्स, डिजिटल इन्फ्रास्ट्रक्चर) रोजगार आणि उत्पन्न वाढीसाठी महत्त्वाची ठरली आहे.
साथीच्या काळातही भारताने GDP मध्ये मजबूत वाढ राखली असून, जगातील चौथ्या सर्वात मोठ्या अर्थव्यवस्थेची स्थिती प्राप्त केली आहे.
अमेरिकेसोबत Trade Deal बाबत आशावाद
आर्थिक सर्वेक्षणात अमेरिकेसोबत Trade Deal बाबतही आशावाद व्यक्त केला आहे.
अमेरिकेच्या टॅरिफसाठी भारतीय निर्यात काही प्रमाणात प्रभावित झाली, पण सरकारने शुल्काचा प्रभाव कमी करण्यासाठी सातत्याने पावले उचलली.
चालू आर्थिक वर्षाच्या तीन तिमाहीत निर्यात वाढ मजबूत राहिली.
अमेरिकेच्या शुल्क, जागतिक मागणीची कमकुवतता आणि भू-राजकीय तणाव यासारख्या आव्हानांवर भारताची आर्थिक वाढ प्रतिकारक ठरली.
सर्वेक्षणात म्हटले आहे की निर्यात वाढवण्यासाठी सरकारच्या धोरणांचा परिणाम सकारात्मक ठरत आहे.
AI आणि डिजिटल तंत्रज्ञानावर लक्ष
पहिल्यांदाच आर्थिक सर्वेक्षणात AI आणि डिजिटल तंत्रज्ञानावर स्वतंत्र चॅप्टर समाविष्ट केले गेले आहे.
भविष्यात स्मार्ट शहर, डिजिटल इन्फ्रास्ट्रक्चर, औद्योगिक AI सोल्यूशन्स यावर भर दिला जाईल.
ही धोरणे उद्योग, शिक्षण, आरोग्य आणि सार्वजनिक सेवा या क्षेत्रांमध्ये वाढीस चालना देतील.
रोजगार निर्माण आणि उच्च-गुणवत्तेच्या कामाच्या संधी वाढविण्यास AI मदत करेल.
सोने-चांदीचे महत्त्व
आर्थिक सर्वेक्षणात सोने आणि चांदीच्या बाजारपेठेचा विशेष उल्लेख केला आहे:
जागतिक बाजारातील बदलामुळे भारताच्या परकीय चलन साठ्यावर परिणाम होऊ शकतो.
या संसाधनांवर लक्ष ठेवणे भारतासाठी सुरक्षात्मक उपाय आहे.
सोने आणि चांदीसह औद्योगिक धातूंचा साठा देशाच्या आर्थिक स्थिरतेसाठी महत्त्वपूर्ण ठरतो.
देशांतर्गत मागणी आणि रोजगार
आर्थिक सर्वेक्षणात देशांतर्गत मागणी ही विकासाची प्रमुख शक्ती असल्याचे अधोरेखित केले आहे:
ग्रामीण आणि शहरी क्षेत्रातील मागणी संतुलित आहे.
पायाभूत सुविधा क्षेत्रात वाढलेली गुंतवणूक रोजगाराची संधी तयार करते.
रस्ते, रेल्वे, डिजिटल नेटवर्किंग या क्षेत्रातील सरकारी खर्चाने आर्थिक क्रियाकलापांना चालना मिळाली आहे.
जागतिक आव्हाने आणि धोके
Economic Survey नुसार, जागतिक स्तरावर घसरणीचे धोके अजूनही आहेत, परंतु भारतावर तात्काळ मोठा आर्थिक धोका निर्माण होत नाही.
मजबूत परकीय चलन साठा
स्थिर बँकिंग प्रणाली
धोरणांची विश्वासार्हता
हे घटक भारताला जागतिक संकटांपासून सुरक्षित ठेवतात.
Economic Survey नमूद वैशिष्ट्ये
1. जागतिक स्थान
भारत आता अमेरिका, चीन आणि जर्मनीनंतर चौथ्या मोठ्या अर्थव्यवस्थामध्ये आहे.
जपानच्या पुढे गेल्याचे सरकारने मागील महिन्यात जाहीर केले.
2. निर्यात आणि उत्पादन
अमेरिकेच्या टॅरिफचा परिणाम असूनही, निर्यात वाढ टिकून राहिली.
शुल्कावर नियंत्रण आणि निर्यात प्रोत्साहनामुळे वाढ मजबूत राहिली.
3. पायाभूत सुविधा आणि रोजगार
रस्ते, रेल्वे, लॉजिस्टिक्स, डिजिटल पायाभूत सुविधा या क्षेत्रात वाढ
रोजगार आणि उत्पन्न वाढीस चालना
4. डिजिटल आणि AI धोरणे
नवीन तंत्रज्ञानावर लक्ष केंद्रित
औद्योगिक, शैक्षणिक आणि सार्वजनिक क्षेत्रात AI वापर वाढविणे
Economic Survey 2026 स्पष्ट करते की, भारताची अर्थव्यवस्था जगातील आर्थिक अस्थिरतेच्या पार्श्वभूमीवरही वेगाने वाढत आहे.
GDP वाढीचा अंदाज: 6.8% ते 7.2%
मुख्य शक्ती: देशांतर्गत मागणी, पायाभूत सुविधा गुंतवणूक, डिजिटल तंत्रज्ञान
आंतरराष्ट्रीय व्यापार: अमेरिका Trade Deal बाबत आशावाद
भविष्यातील धोरणे: AI आणि डिजिटल इन्फ्रास्ट्रक्चर
सुरक्षात्मक उपाय: परकीय चलन साठा, बँकिंग स्थिरता, धोरण विश्वासार्हता
Economic Survey स्पष्ट करते की भारताची अर्थव्यवस्था सशक्त, सतत विकसित होत आहे आणि ‘विकसित भारत’च्या दिशेने वाटचाल करत आहे.आर्थिक सर्वेक्षण 2026 मध्ये भारताची अर्थव्यवस्था जागतिक संकुलात सशक्त, निर्यातासाठी तयार, AI आणि डिजिटल क्षेत्रावर लक्ष केंद्रीत असल्याचे स्पष्ट केले आहे. अमेरिकेसोबत Trade Deal बाबत आशावाद व्यक्त केला असून, देशांतर्गत मागणी आणि पायाभूत सुविधांवरील गुंतवणूक भारताच्या आर्थिक वाढीचा मुख्य आधार आहे.
