डॉ. मिर्झा रफी अहमद बेग यांचे निधन – वऱ्हाडी भाषेच्या हास्यसम्राटाचा अविस्मरणीय अभाव
अमरावती: महाराष्ट्राचे सुप्रसिद्ध कवी आणि हास्यसम्राट डॉ. मिर्झा रफी अहमद बेग यांचे आज, 28 नोव्हेंबर शुक्रवार, सकाळी 6.30 वाजता दीर्घ आजाराने निधन झाले. ते 68 वर्षांचे होते. यवतमाळ जिल्ह्यातील नेर तालुक्यातील धनज-माणिकवाडा हे त्यांचे मूळ गाव असून, सध्या ते अमरावती येथील वलगाव रोडवरील नवसारी परिसरातील ‘मिर्झा एक्सप्रेस’ या घरात वास्तव्य करत होते. त्यांच्या पश्चात पत्नी फातेमा मिर्झा, अभियंता मुलगा रमीज, आणि दोन सुपुत्री महाजबी व हुमा आहेत. त्यांचे अंत्यसंस्कार अमरावती येथील ईदगा कब्रस्तानात दुपारी दोन वाजता करण्यात येणार आहेत.
डॉ. मिर्झा रफी अहमद बेग हे विदर्भ साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष राहिलेले असून आपल्या खुमासदार सादरीकरणासाठी संपूर्ण महाराष्ट्रात प्रसिद्ध होते. त्यांच्या काव्यसंग्रहांची संख्या २० आहे, आणि ‘मिर्झा एक्सप्रेस’ या नावाने त्यांनी महाराष्ट्रातील कानाकोपऱ्यात सुमारे ६ हजार काव्यसादरीकरणे केली आहेत. त्यांच्या लेखनशैलीत शेती, माती, कृषी, शेतकऱ्यांचे प्रश्न, ग्रामीण आणि सामाजिक समस्या, तसेच राजकीय विरोधाभास यांचे नर्म हास्यपूर्वक सादरीकरण हे वैशिष्ट्यपूर्ण होते.
गेल्या काही दिवसांपासून मूत्रपिंडाच्या आजाराने त्रस्त असलेले डॉ. मिर्झा अमरावती येथील उपचारादरम्यान निधन पावले. वयाच्या अकरा वर्षापासून त्यांनी कविता लेखन सुरू केले. 17 सप्टेंबर 1957 रोजी जन्मलेल्या डॉ. मिर्झाने 1970 पासून मंचावर कविता सादर करायला सुरुवात केली आणि पुढील 50 वर्षे विदर्भ आणि मराठवाड्यातील कवी संमेलनांचे केंद्रबिंदू ठरले. त्यांनी वृत्तपत्रातील विविध स्तंभातून लेखनही केले; त्यांच्या ‘मिर्झाजी कहीन’ या स्तंभावर लोक खूप प्रेम करत.
Related News
डॉ. मिर्झा रफी अहमद बेग हे विदर्भातील ख्यातनाम संत फकीरजी महाराज मंदिर ट्रस्टचे ट्रस्टी होते. त्यांचे वडील मिर्झा रज्जाक बेग उर्फ भाईजी हे यवतमाळ जिल्ह्यातील प्रभावशाली राजकीय आणि सामाजिक व्यक्तिमत्व होते, तर नागपूर येथील सुप्रसिद्ध ज्येष्ठ विधीज्ञ फिरदोस मिर्झा हे त्यांचे चुलत बंधू आहेत.
मराठी आणि वऱ्हाडी भाषेवर प्रचंड प्रेम असलेले डॉ. मिर्झा यांनी वऱ्हाडी भाषेचा गौरव संपूर्ण महाराष्ट्रात केला. राजधानी दिल्ली पासून मुंबईपर्यंत त्यांचे कार्यक्रम सतत चालत राहिले. ‘मोठा माणूस’, ‘सातवा महिना’, ‘उठ आता गणपत’, ‘जांगडबुत्ता’ अशा अनेक कविता त्यांचे लोकप्रिय सादरीकरण ठरल्या, ज्यापैकी ‘जांगडबुत्ता’ या शब्दाचे ते जनक आहेत.
त्यांचे काव्य लेखन साध्या आणि सरळ भाषेत समाजातील फरक, धर्मभेद, आणि सामाजिक वास्तव यावर जोर देणारे होते. ते म्हणायचे:
“मुसलमान असूनही येते मला मराठी, ठोकू नका माई पाठ याच्यासाठी, जो जिथे जन्मला तेच त्याची भाषा, पऱ्हाटीकून बोंडाचीच करानं आशा.”
त्यांच्या व्यासपीठावरून लोकांच्या मनात राहिलेल्या रचनांमध्ये हा संदेश स्पष्ट दिसतो की धर्मभेदाचा विचार करतानाही समाजातील सहजीवनाचे महत्त्व अधोरेखित केले जाते:
“हिंदू मुसलमानात काय आहे फरक, हा म्हणते हटजा तो म्हणते सरक, काथा संग जसा चुना असते पानात, हिंदू संग मुसलमान तसा हिंदुस्थानात.”
डॉ. मिर्झा हे लोककवी होते; त्यांच्या व्यासपीठावरून आणि कवितांमधून त्यांनी मराठी वऱ्हाडी भाषेची महती संपूर्ण महाराष्ट्रात पोहोचवली. त्यांच्या निधनाने वऱ्हाडी भाषेचा एक मोठा स्तंभ ढासळला आहे. हजारो चाहत्यांनी आणि साहित्यप्रेमींनी त्यांच्या निधनावर हळहळ व्यक्त केली आहे.
त्यांच्या कवितांचा प्रभाव केवळ विनोदपुरक नव्हे, तर सामाजिक आणि सांस्कृतिक संदेश देणारा होता. शेतकरी, ग्रामस्थ आणि नागरिकांच्या दैनंदिन समस्यांवर त्यांनी हास्य आणि मार्मिकतेच्या सुरात प्रबोधन केले. त्यांच्या काव्यसंग्रहांमध्ये साधेपण, सामाजिक समज, आणि हृदयस्पर्शी विनोदाचे मिश्रण आढळते.
विदर्भातील आणि संपूर्ण महाराष्ट्रातील साहित्यिक आणि कवी समाजाने त्यांच्या निधनावर दुःख व्यक्त केले असून, त्यांच्या योगदानामुळे मराठी साहित्य आणि वऱ्हाडी भाषेच्या क्षेत्रात अपूरणीय नुकसान झाल्याचे मानले जात आहे.
डॉ. मिर्झा यांचा वारसा त्यांच्या कविता, काव्यसंग्रह आणि मंचीय सादरीकरणांमध्ये कायम राहील. त्यांच्या शैलीने नवीन पिढ्यांना विनोद, सामाजिक संवेदनशीलता, आणि मराठी वऱ्हाडी भाषेची सखोल जाणिवा दिल्या आहेत. त्यांच्या आठवणी आणि साहित्य महाराष्ट्राच्या साहित्यसंपन्नतेत नेहमी स्मरणात राहतील.
संपूर्ण महाराष्ट्रातील साहित्यिक, कवी, आणि त्यांच्या चाहत्यांनी डॉ. मिर्झा रफी अहमद बेग यांना श्रद्धांजली अर्पित केली आहे. त्यांच्या साहित्याने पुढील पिढ्यांनाही प्रेरित करण्याचे काम सुरू राहील.
read also:https://ajinkyabharat.com/vastu-rules-for-kitchen-1-way-to-maintain-prosperity-and-health-at-home/
