मुंबई-पुणे एक्सप्रेसवेच्या ‘मिसिंग लिंक’ला शिंग्रोबा धनगर यांचे नाव द्या! 5 ऐतिहासिक कारण

शिंग्रोबा

मुंबई-पुणे एक्सप्रेसवे ‘मिसिंग लिंक’ला शिंग्रोबा धनगर यांचे नाव द्या; मुख्यमंत्र्यांकडे उद्योग क्षेत्राची जोरदार मागणी

पुणे : मुंबई–पुणे द्रुतगती मार्गावरील अत्यंत महत्त्वाकांक्षी मानला जाणारा ‘मिसिंग लिंक’ प्रकल्प 1 मे 2026 पासून सर्वसामान्य वाहनचालकांसाठी खुला करण्यात आला असून, या प्रकल्पामुळे खंडाळा घाटातील धोकादायक वळणांना पर्याय उपलब्ध झाला आहे. प्रवास अधिक सुरक्षित, जलद आणि सुलभ करणाऱ्या या प्रकल्पाच्या नामकरणाचा मुद्दा आता चर्चेच्या केंद्रस्थानी आला आहे. या प्रकल्पाला ‘शिंग्रोबा धनगर’ यांचे नाव देण्यात यावे, अशी मागणी उद्योग क्षेत्रातून थेट मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्याकडे करण्यात आली आहे.

या मागणीमुळे सामाजिक, ऐतिहासिक आणि राजकीय पातळीवर नव्या चर्चांना सुरुवात झाली आहे. अनेकांच्या मते, खंडाळा घाटाच्या इतिहासात महत्त्वाची भूमिका बजावणाऱ्या शिंग्रोबा धनगर यांच्या स्मृतीला ही खरी आदरांजली ठरेल.

Related News

‘फेडरेशन ऑफ चाकण इंडस्ट्रीज’चे मुख्यमंत्र्यांना पत्र

या संदर्भात फेडरेशन ऑफ चाकण इंडस्ट्रीजचे मुख्याधिकारी दिलीप बटवाल यांनी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांना अधिकृत पत्र पाठवले आहे. या पत्रात त्यांनी खंडाळा घाटाचा इतिहास, शिंग्रोबा धनगर यांचे योगदान आणि त्यांच्या बलिदानाचा उल्लेख करत ‘मिसिंग लिंक’ प्रकल्पाला त्यांचे नाव देण्याची मागणी केली आहे.

पत्रामध्ये नमूद केल्याप्रमाणे, हा केवळ एका व्यक्तीच्या नावाचा प्रश्न नसून महाराष्ट्राच्या इतिहासातील एका दुर्लक्षित नायकाला न्याय देण्याचा प्रयत्न आहे. राज्यातील लाखो वाहनचालक दररोज या मार्गाचा वापर करतात. त्यामुळे या प्रकल्पाला ऐतिहासिक महत्त्व असलेल्या व्यक्तीचे नाव दिल्यास पुढील पिढ्यांपर्यंत त्यांची आठवण कायम राहील, असेही पत्रात म्हटले आहे.

कोण होते शिंग्रोबा धनगर?

दिलीप बटवाल यांनी पत्रामध्ये शिंग्रोबा धनगर यांच्या जीवनाविषयी महत्त्वाची माहिती दिली आहे. 19 व्या शतकात इंग्रजांना मुंबई ते पुणे या मार्गावरील भोर घाटातून सुरक्षित आणि सोपा मार्ग शोधण्यात मोठ्या अडचणी येत होत्या. त्यावेळी स्थानिक भूगोलाची माहिती असलेल्या शिंग्रोबा धनगर यांनी इंग्रजांना घाटातून जाणारा योग्य मार्ग दाखवला.

त्यांच्या मार्गदर्शनामुळे घाटातून वाहतूक सुलभ झाली. या मदतीबद्दल इंग्रज अधिकाऱ्यांनी त्यांना मोठे बक्षीस किंवा जहागीर देण्याची तयारी दर्शवली होती. मात्र, शिंग्रोबा धनगर यांनी ते बक्षीस नाकारत, “मला कोणतेही बक्षीस नको, तुम्ही फक्त आमचा देश सोडून निघून जा,” असे ठाम उत्तर दिल्याचे सांगितले जाते.

ही भूमिका इंग्रज अधिकाऱ्यांना रुचली नाही. त्यानंतर त्यांनी शिंग्रोबा धनगर यांची गोळ्या घालून हत्या केल्याचा उल्लेख या पत्रात करण्यात आला आहे.

शिंग्रोबा मंदिराचा इतिहास

स्थानिक परंपरेनुसार, शिंग्रोबा यांच्या मृत्यूनंतर खंडाळा घाटातून जाणाऱ्या वाहनांना वारंवार अडचणी येऊ लागल्या. अपघात वाढल्याची भावना स्थानिकांमध्ये निर्माण झाली. त्यानंतर त्यांच्या स्मृतीप्रित्यर्थ घाटामध्ये शिंग्रोबा यांचे मंदिर उभारण्यात आले.

आजही जुन्या मुंबई-पुणे घाटमार्गाने प्रवास करणारे अनेक वाहनचालक सुरक्षित प्रवासासाठी शिंग्रोबा मंदिरात दर्शन घेतात. काहीजण मंदिरात नाणी अर्पण करून पुढील प्रवासाला सुरुवात करतात. त्यामुळे शिंग्रोबा हे केवळ ऐतिहासिक व्यक्तिमत्त्व नसून अनेक वाहनचालकांच्या श्रद्धेचे केंद्रही बनले आहेत.

‘मिसिंग लिंक’ प्रकल्पाचे महत्त्व

मुंबई-पुणे द्रुतगती मार्गावरील सुमारे 13.3 किलोमीटर लांबीचा ‘मिसिंग लिंक’ प्रकल्प महाराष्ट्र राज्य रस्ते विकास महामंडळाने (MSRDC) विकसित केला आहे.

या प्रकल्पामुळे खंडाळा घाटातील अवघड वळणे टाळून वाहनांना अधिक सरळ आणि सुरक्षित मार्ग उपलब्ध झाला आहे. यामुळे प्रवासाचा वेळ जवळपास 30 मिनिटांनी कमी झाला असून इंधनाची बचत, वाहतूक कोंडी कमी होणे आणि अपघातांचे प्रमाण घटण्यासही मदत होत असल्याचे सांगितले जाते.

तसेच अत्याधुनिक बोगदे, पूल आणि अभियांत्रिकी तंत्रज्ञानाचा वापर करून हा प्रकल्प साकारण्यात आला आहे. त्यामुळे हा देशातील महत्त्वाच्या रस्ते प्रकल्पांपैकी एक मानला जात आहे.

उद्योग क्षेत्राला मोठा फायदा

मुंबई, पुणे, पिंपरी-चिंचवड आणि चाकण या औद्योगिक पट्ट्यांसाठी ‘मिसिंग लिंक’ प्रकल्प अत्यंत महत्त्वाचा ठरत आहे.

वाहतुकीचा वेळ कमी झाल्यामुळे मालवाहतूक जलद होण्यास मदत होत आहे. पुरवठा साखळी अधिक कार्यक्षम झाली असून उद्योगांच्या वाहतूक खर्चातही बचत होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.

विशेषतः वाहन उद्योग, अभियांत्रिकी, उत्पादन आणि निर्यात क्षेत्रासाठी हा मार्ग मोठा दिलासा ठरत असल्याचे उद्योजकांचे म्हणणे आहे.

नामकरणावरून चर्चेला उधाण

‘मिसिंग लिंक’ प्रकल्प सुरू झाल्यानंतर आता त्याच्या नामकरणाचा मुद्दा पुढे आला आहे. अनेक सामाजिक संघटना आणि स्थानिक नागरिकांनीही शिंग्रोबा धनगर यांच्या नावाचा विचार करण्याची मागणी केली आहे.

महाराष्ट्रात विविध विकास प्रकल्पांना ऐतिहासिक व्यक्तिमत्त्वांची नावे देण्याची परंपरा आहे. त्याच धर्तीवर या प्रकल्पालाही स्थानिक इतिहासाशी निगडित असलेल्या शिंग्रोबा धनगर यांचे नाव द्यावे, असे मत व्यक्त केले जात आहे.

सरकारची भूमिका काय?

सध्या या मागणीवर राज्य सरकारकडून कोणतीही अधिकृत घोषणा करण्यात आलेली नाही. फेडरेशन ऑफ चाकण इंडस्ट्रीजने पाठविलेल्या पत्रावर मुख्यमंत्री कार्यालय काय निर्णय घेते, याकडे उद्योग क्षेत्र, स्थानिक नागरिक आणि इतिहासप्रेमींचे लक्ष लागले आहे.

सरकार या मागणीचा सकारात्मक विचार करते की अन्य कोणते नाव निश्चित करते, हे येत्या काळात स्पष्ट होणार आहे. मात्र, ‘मिसिंग लिंक’ प्रकल्पाच्या नामकरणाचा विषय आता राज्यभर चर्चेचा ठरला आहे.

मुंबई–पुणे द्रुतगती मार्गावरील ‘मिसिंग लिंक’ प्रकल्पामुळे वाहतूक व्यवस्थेत मोठा बदल झाला आहे. सुरक्षित आणि वेगवान प्रवासासोबतच औद्योगिक विकासालाही चालना मिळत आहे. अशा महत्त्वाच्या प्रकल्पाला शिंग्रोबा धनगर यांचे नाव देण्याची मागणी इतिहास, स्थानिक परंपरा आणि सामाजिक भावनांशी जोडलेली असल्याचे दिसून येते. आता या मागणीवर मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि राज्य सरकार काय निर्णय घेतात, याकडे संपूर्ण महाराष्ट्राचे लक्ष लागले आहे.

read also : https://ajinkyabharat.com/shocking-murder-of-4-people-in-pimpri-chinchwad-kidnapping-and-beating-of-a-senior-company-official/

Related News