ChatGPT आणि Gemini च्या शर्यतीत 2 भारतीय तरुणांची मोठी झेप; 3 वर्षांत उभी केली 14,145 कोटींची AI कंपनी
मुंबई : आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) क्षेत्रात सध्या अमेरिकेतील मोठ्या तंत्रज्ञान कंपन्यांचे वर्चस्व असल्याचे दिसून येते. OpenAI चा ChatGPT आणि Google चा Gemini यांसारख्या प्लॅटफॉर्म्सनी जगभरात आपली वेगळी ओळख निर्माण केली आहे. मात्र, आता भारतातूनही एक अशी कंपनी पुढे आली आहे, जिने केवळ तीन वर्षांच्या कालावधीत जागतिक स्तरावर आपली ताकद दाखवून दिली आहे. दोन भारतीय इंजिनिअर्सनी सुरू केलेल्या ‘सर्वम AI’ या स्टार्टअपने अवघ्या तीन वर्षांत तब्बल 14,145 कोटी रुपयांचे मूल्यांकन गाठत युनिकॉर्न क्लबमध्ये प्रवेश केला आहे.
भारतातील विविध भाषांसाठी आणि स्थानिक गरजांसाठी विकसित करण्यात आलेल्या या AI मॉडेलमुळे सर्वम AI सध्या देशातच नव्हे तर जागतिक तंत्रज्ञान क्षेत्रात चर्चेचा विषय ठरत आहे. विशेष म्हणजे, देशातील अग्रगण्य आयटी कंपनी HCL Tech ने या स्टार्टअपमध्ये 1,427 कोटी रुपयांची मोठी गुंतवणूक केल्याने कंपनीच्या वाढीला आणखी वेग मिळाला आहे.
Related News
Flipkart Freedom Sale मध्ये Samsung Galaxy S25 FE तब्बल ₹12,000 पर्यंत स्वस्त
EPFO चे मोठे गिफ्ट! आता जुन्या PF खात्यातील अडकलेले पैसे मिळणार झटपट
2 हजारांवरील UPI व्यवहारांवर शुल्क? सरकारच्या नव्या विधेयकानंतर RBIचं मोठं वक्तव्य
Vi चे 3 नवीन प्रीपेड प्लॅन्स लाँच; रिचार्जवर मिळणार मोफत Spotify Premium
Asus चा दमदार Chromebook CX15 लाँच! Google AI, Full HD डिस्प्ले आणि 8GB RAM
मुंबई उच्च न्यायालयाचा मोठा निर्णय! नितीन गडकरींवरील डीपफेक व्हिडिओ हटवण्याचे आदेश
Telegram App ची पुनरागमन! ॲप स्टोअरवर परतलं, पण नव्या यूजर्ससमोर मोठी अडचण
WhatsApp वापरणाऱ्यांना मोठा धक्का! अचानक 24 तासांसाठी खाते बंद; नेमकं काय घडलं?
दोन भारतीय तरुणांचा धाडसी निर्णय
बेंगळुरूमधील विवेक राघवन आणि प्रत्युष कुमार या दोन इंजिनिअर्सनी सुरक्षित आणि प्रतिष्ठित करिअर सोडून AI क्षेत्रात स्वतःची वाट निर्माण करण्याचा निर्णय घेतला. त्या वेळी अनेकांनी त्यांच्या निर्णयावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले होते. जागतिक तंत्रज्ञान क्षेत्रात आधीच Google, Microsoft, OpenAI यांसारख्या बलाढ्य कंपन्या असताना भारतीय स्टार्टअप कितपत यशस्वी होईल, अशी शंका व्यक्त केली जात होती.
मात्र, या दोघांनी भारतीय बाजारपेठेतील एक मोठी गरज ओळखली. जागतिक AI मॉडेल्स इंग्रजी भाषेत उत्तम काम करत असले तरी भारतीय भाषांमध्ये त्यांची कामगिरी मर्यादित असल्याचे त्यांनी पाहिले. याच संधीचे रूपांतर त्यांनी व्यवसायात केले आणि भारतीय भाषांवर आधारित AI प्लॅटफॉर्म विकसित करण्यास सुरुवात केली.
भारतीय भाषांवर विशेष लक्ष
सर्वम AI चे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे भारतीय भाषांवर असलेले त्यांचे लक्ष. मराठी, हिंदी, तमिळ, तेलुगू, बंगाली, कन्नड, मल्याळम यांसह 10 पेक्षा अधिक भारतीय भाषांमध्ये कार्यक्षम AI मॉडेल तयार करण्यात कंपनीला यश आले आहे.
केवळ भाषांतर किंवा मजकूर निर्मितीपुरते हे मॉडेल मर्यादित नाही. भारतीय संस्कृती, म्हणी, बोलीभाषा आणि स्थानिक संवादशैली समजून घेण्याची क्षमता त्यात विकसित करण्यात आली आहे. त्यामुळे वापरकर्त्यांना अधिक नैसर्गिक आणि मानवी अनुभव मिळतो.
HCL Tech ची विक्रमी गुंतवणूक
सर्वम AI च्या क्षमतेवर विश्वास दाखवत HCL Tech ने कंपनीमध्ये 1,427 कोटी रुपयांची गुंतवणूक केली आहे. भारतीय AI स्टार्टअप क्षेत्रातील ही आतापर्यंतच्या सर्वात मोठ्या गुंतवणुकांपैकी एक मानली जात आहे.
या गुंतवणुकीच्या बदल्यात HCL Tech ला कंपनीतील 10.46 टक्के इक्विटी मिळाली आहे. या निधीच्या मदतीने सर्वम AI ला संशोधन, तंत्रज्ञान विकास आणि जागतिक विस्तारासाठी मोठी मदत मिळणार आहे.
14,145 कोटींचे मूल्यांकन
सिरीज बी फंडिंग राउंड पूर्ण झाल्यानंतर सर्वम AI चे एकूण मूल्यांकन 1.5 बिलियन डॉलर म्हणजेच सुमारे 14,145 कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचले आहे. त्यामुळे कंपनीने अधिकृतपणे युनिकॉर्न क्लबमध्ये प्रवेश केला आहे.
यापूर्वीही कंपनीने विविध गुंतवणूकदारांकडून निधी उभारला होता. आतापर्यंत सर्वम AI ने एकूण 234 मिलियन डॉलरचा निधी उभारला असून, हा आकडा भारतीय AI क्षेत्रातील वाढत्या विश्वासाचे प्रतीक मानला जात आहे.
विदेशी कंपन्यांपेक्षा वेगळेपण
सर्वम AI चे यश केवळ भारतीय भाषांमुळेच नाही. कंपनीने तुलनेने कमी खर्चात आणि अधिक कार्यक्षम AI सोल्यूशन्स विकसित केली आहेत. त्यामुळे अनेक उद्योगांना अत्याधुनिक AI सेवा परवडणाऱ्या दरात उपलब्ध होत आहेत.
कंपनीचे टेक्स्ट-टू-स्पीच मॉडेल, सर्वम विजन आणि बुलबुल V3 यांसारखी उत्पादने विशेष चर्चेत आहेत. काही तांत्रिक चाचण्यांमध्ये या मॉडेल्सनी Google Gemini आणि ChatGPT सारख्या आंतरराष्ट्रीय प्लॅटफॉर्म्सना मागे टाकल्याचा दावा करण्यात आला आहे.
आधुनिक तंत्रज्ञानाची ताकद
सर्वम AI चे मॉडेल सुमारे 3 अब्ज पॅरामीटर्सवर आधारित आहे. हे मॉडेल केवळ मजकूर समजून घेत नाही, तर प्रतिमा, दस्तऐवज आणि हस्तलिखित मजकूर यांचाही अचूक अर्थ लावू शकते.
यामुळे बँकिंग, विमा, ग्राहक सेवा, शिक्षण, आरोग्य आणि ई-गव्हर्नन्स यांसारख्या विविध क्षेत्रांमध्ये या तंत्रज्ञानाचा वापर वाढत आहे. भारतीय भाषांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर डेटा प्रक्रिया करण्याची क्षमता हे त्याचे सर्वात मोठे बलस्थान मानले जाते.
वित्तीय क्षेत्रात वाढता वापर
आज देशातील अनेक मोठ्या वित्तीय संस्था सर्वम AI चा वापर करत आहेत. SBI Life, LIC, IDFC First Bank, Tata Capital आणि CRED यांसारख्या संस्थांनी ग्राहक सेवा, दस्तऐवज विश्लेषण आणि डिजिटल संवादासाठी या तंत्रज्ञानाचा स्वीकार केला आहे.
यामुळे ग्राहकांना त्यांच्या मातृभाषेत सेवा देणे अधिक सोपे झाले असून, कंपन्यांच्या कार्यक्षमतेतही वाढ झाली आहे.
भारतासाठी नवी संधी
भारत हा जगातील सर्वात वेगाने वाढणाऱ्या डिजिटल अर्थव्यवस्थांपैकी एक देश मानला जातो. AI क्षेत्रातही भारताला मोठी संधी उपलब्ध आहे. स्थानिक भाषांसाठी तयार करण्यात आलेली AI सोल्यूशन्स आगामी काळात सरकारी सेवा, शिक्षण आणि उद्योग क्षेत्रात मोठे परिवर्तन घडवू शकतात.
सर्वम AI ने भविष्यात भारतातील सुमारे 150 बिलियन डॉलरच्या बाजारपेठेत आपला प्रभाव निर्माण करण्याचे लक्ष्य ठेवले आहे. HCL Tech सारख्या मोठ्या भागीदारामुळे कंपनीच्या जागतिक विस्तारालाही चालना मिळण्याची शक्यता आहे.
भारताचा AI क्षेत्रातील नवा चेहरा
विवेक राघवन आणि प्रत्युष कुमार यांनी दाखवून दिले आहे की, योग्य दृष्टीकोन, नावीन्यपूर्ण कल्पना आणि सातत्यपूर्ण प्रयत्न यांच्या जोरावर जागतिक स्तरावरील कंपन्यांनाही स्पर्धा देता येते. अवघ्या तीन वर्षांत 14,145 कोटी रुपयांचे मूल्यांकन गाठणारी सर्वम AI ही केवळ एक स्टार्टअप कंपनी नसून भारताच्या तांत्रिक क्षमतेचे प्रतीक बनली आहे.
AI क्षेत्रातील ही यशोगाथा भारतातील नवउद्योजकांसाठी प्रेरणादायी ठरत असून, भविष्यात जागतिक तंत्रज्ञान क्षेत्रात भारताची भूमिका अधिक मजबूत होणार असल्याचे संकेत देत आहे.
