पुतिन यांची स्पष्ट कबुली चर्चेत : रशिया आणि युक्रेन यांच्यात सुरू असलेल्या युद्धाला आता जवळपास चार वर्षे पूर्ण होत आली आहेत. या काळात दोन्ही देशांनी एकमेकांवर मोठ्या प्रमाणात हल्ले केले असून हजारो नागरिक आणि सैनिकांचा जीव गेला आहे. युद्धाच्या सुरुवातीपासून रशियाने लष्करी आघाडीवर वर्चस्व राखण्याचा प्रयत्न केला असला, तरी आता परिस्थिती काही प्रमाणात बदलताना दिसत आहे. रशियन राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांनी प्रथमच सार्वजनिकरित्या मान्य केले आहे की, युक्रेनकडून रशियाच्या सीमावर्ती आणि अंतर्गत भागांवर होणारे हल्ले गंभीर आव्हान ठरत आहेत.
युनायटेड रशिया पक्षाच्या काँग्रेसमध्ये बोलताना पुतिन यांनी रशियाच्या सीमांवरील सुरक्षेचा मुद्दा उपस्थित केला. युक्रेनकडून ऊर्जा प्रकल्प, औद्योगिक केंद्रे आणि पायाभूत सुविधांवर सातत्याने हल्ले होत असल्यामुळे काही अडचणी निर्माण झाल्याचे त्यांनी मान्य केले. मात्र, या परिस्थितीवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी रशिया आवश्यक ती सर्व पावले उचलत असल्याचाही त्यांनी दावा केला.
‘समस्या माहित आहे, त्यावर काम सुरू आहे’
आपल्या भाषणात पुतिन म्हणाले की, रशियाला सध्याच्या आव्हानांची पूर्ण कल्पना आहे. देशाच्या सीमा, नागरिक आणि राष्ट्रीय सुरक्षेला कोणताही धोका निर्माण होऊ नये यासाठी सरकार आणि सुरक्षा यंत्रणा सातत्याने काम करत आहेत.
Related News
त्यांनी स्पष्ट केले की, रशियाच्या भूभागावर होणारे हल्ले, दहशतवादी कारवाया आणि महत्त्वाच्या पायाभूत सुविधांवर होणारे आक्रमण हे निश्चितच गंभीर विषय आहेत. मात्र, या सर्व आव्हानांवर रशिया मात करेल, असा विश्वासही त्यांनी व्यक्त केला.
युक्रेनचे ड्रोन हल्ले रशियासाठी मोठे डोकेदुखी
गेल्या काही महिन्यांपासून युक्रेनने लांब पल्ल्याच्या ड्रोन हल्ल्यांची रणनीती अधिक आक्रमक केली आहे. या हल्ल्यांमुळे रशियाच्या सीमावर्ती भागांसह देशाच्या अंतर्गत प्रदेशांनाही फटका बसत आहे. विशेषतः तेल शुद्धीकरण प्रकल्प, ऊर्जा केंद्रे आणि औद्योगिक यंत्रणा यांना लक्ष्य करण्यात येत आहे.
रशियाची अर्थव्यवस्था मोठ्या प्रमाणावर ऊर्जा निर्यातीवर अवलंबून असल्याने अशा हल्ल्यांचा आर्थिक परिणामही होत असल्याचे विश्लेषकांचे मत आहे. त्यामुळे युक्रेनची ही रणनीती केवळ लष्करी नसून आर्थिक दबाव निर्माण करण्याचाही प्रयत्न असल्याचे मानले जात आहे.
ऊर्जा प्रकल्पांवर वाढते हल्ले
युक्रेनने रशियातील आणखी एका तेल प्रकल्पावर हल्ला केल्याचा दावा केला आहे. संबंधित घटनेबाबत रशियाने अधिकृत पुष्टी केलेली नसली तरी अशा प्रकारच्या हल्ल्यांमध्ये सातत्याने वाढ होत असल्याचे विविध अहवालांमधून समोर येत आहे.
ऊर्जा प्रकल्पांवरील हल्ल्यांमुळे इंधन पुरवठा, औद्योगिक उत्पादन आणि आर्थिक व्यवहारांवर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे रशियासाठी ही केवळ सुरक्षा नव्हे तर आर्थिक चिंतेची बाब बनली आहे.
झेलेंस्कींचा उद्देश काय?
युक्रेनचे राष्ट्राध्यक्ष व्होलोडिमिर झेलेंस्की यांनी यापूर्वी अनेकदा स्पष्ट केले आहे की, रशियाच्या लष्करी आणि आर्थिक क्षमतेवर परिणाम करणे हा युक्रेनचा प्रमुख उद्देश आहे. त्यामुळे केवळ सीमावर्ती भागांवरच नव्हे, तर रशियाच्या औद्योगिक आणि ऊर्जा केंद्रांवरही लक्ष्य केले जात आहे.
युक्रेनचा विश्वास आहे की, अशा सातत्यपूर्ण हल्ल्यांमुळे रशियावर आर्थिक आणि राजकीय दबाव वाढेल. त्यामुळे भविष्यात रशिया चर्चेच्या टेबलावर येण्यास भाग पडू शकतो.
ट्रम्प यांचे प्रयत्न अद्याप निष्फळ
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी सत्तेवर आल्यानंतर रशिया-युक्रेन युद्ध थांबवण्यासाठी अनेक राजनैतिक प्रयत्न केल्याचे सांगितले गेले. दोन्ही देशांमध्ये युद्धविराम व्हावा यासाठी विविध स्तरांवर चर्चा झाल्या. मात्र, अद्याप कोणताही ठोस तोडगा निघालेला नाही.
उलट, दोन्ही बाजूंनी हल्ल्यांची तीव्रता कायम असल्याचे चित्र आहे. युक्रेनच्या ड्रोन मोहिमा आणि रशियाचे क्षेपणास्त्र हल्ले सुरूच असल्याने युद्ध संपण्याची चिन्हे अद्याप दिसत नाहीत.
युद्धाची सुरुवात का झाली?
फेब्रुवारी 2022 मध्ये रशियाने युक्रेनवर मोठ्या प्रमाणात लष्करी कारवाई सुरू केली. युक्रेनने नाटोमध्ये सहभागी होण्याचा प्रयत्न केल्यास रशियाच्या सुरक्षेला धोका निर्माण होईल, असा दावा करत पुतिन यांनी ही कारवाई सुरू केली होती.
रशियाच्या मते, नाटोची लष्करी उपस्थिती आपल्या सीमेजवळ वाढणे स्वीकारार्ह नाही. दुसरीकडे अमेरिका आणि युरोपियन देशांनी युक्रेनला मोठ्या प्रमाणावर आर्थिक, लष्करी आणि तांत्रिक मदत दिली आहे. त्यामुळे युक्रेन अजूनही रशियाविरुद्ध प्रभावीपणे लढत असल्याचे दिसून येते.
आंतरराष्ट्रीय स्तरावर वाढती चिंता
रशिया-युक्रेन युद्धामुळे जागतिक अर्थव्यवस्था, ऊर्जा बाजारपेठ आणि अन्नधान्य पुरवठ्यावर मोठा परिणाम झाला आहे. अनेक देशांनी युद्ध थांबवण्याचे आवाहन केले असले तरी दोन्ही बाजूंनी आपापली भूमिका कायम ठेवली आहे.
युक्रेनला पाश्चिमात्य देशांचा पाठिंबा मिळत असताना रशियानेही आपली लष्करी मोहीम सुरू ठेवली आहे. त्यामुळे हा संघर्ष आणखी किती काळ सुरू राहणार, याबाबत अनिश्चितता कायम आहे.
पुढे काय?
आगामी काळात युद्धाचा वेग, आंतरराष्ट्रीय राजनैतिक हालचाली आणि अमेरिका तसेच युरोपियन देशांची भूमिका या सर्व गोष्टी या संघर्षाच्या भवितव्यावर निर्णायक ठरणार आहेत.
