ओडिशातील ‘Bela Pana’ ठरतोय उन्हाळ्यातील सर्वोत्तम पारंपरिक सुपरड्रिंक; पना संक्रांतीच्या निमित्ताने विशेष महत्त्व
उन्हाळ्यातील सुपरड्रिंक ‘Bela Pana’ची परंपरा आणि आरोग्यदायी महत्त्व : पना संक्रांती किंवा ‘महाविषुव संक्रांती’ म्हणून ओळखला जाणारा ओडिया नववर्षाचा शुभारंभ यंदा 14 एप्रिल रोजी साजरा करण्यात आला. या सणाचे वैशिष्ट्य म्हणजे त्याच्याशी जोडलेला पारंपरिक आणि आरोग्यदायी पेय ‘Bela Pana’. उन्हाळ्याच्या तीव्र उष्णतेपासून शरीराला थंडावा देणारे हे पेय केवळ धार्मिकच नव्हे तर आरोग्यदृष्ट्याही अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते.
ओडिशाच्या सांस्कृतिक परंपरेत या सणाला विशेष स्थान आहे. नवीन वर्षाची सुरुवात, सूर्याचे संक्रमण आणि निसर्गातील बदल यांचे प्रतीक म्हणून हा सण साजरा केला जातो. या दिवशी देवतांना ‘Bela Pana’ अर्पण करण्याची परंपरा असून, नंतर तो प्रसाद म्हणून लोकांमध्ये वाटला जातो. त्यामुळे हा पेय केवळ एक ड्रिंक नसून श्रद्धा, संस्कृती आणि आरोग्य यांचा संगम आहे.
‘Bela Pana’ म्हणजे नेमके काय?
‘Bela Pana’ हा ओडिशातील पारंपरिक उन्हाळी पेय असून तो प्रामुख्याने बेल (वुड ॲपल) या फळापासून तयार केला जातो. या पेयात बेलाचा गर, दही, दूध, किसलेले नारळ, गूळ किंवा साखर, केळी आणि विविध मसाले यांचा समावेश असतो. यामुळे हा एक पौष्टिक, ऊर्जा देणारा आणि शरीराला थंडावा देणारा नैसर्गिक ड्रिंक बनतो.
Related News
महिला आरक्षणावरून राजकीय वादळ! काँग्रेस खासदाराचा सरकारवर गंभीर आरोप
मल्टिबॅगर स्टॉकचा धमाका! 11 वेळा बोनस शेअर देणारी कंपनी चर्चेत
सोन्याच्या दरात मोठा U-टर्न; सराफा बाजारात खळबळ
Vladimir Putin यांचा चीन दौरा ठरला निर्णायक; जागतिक राजकारणात मोठी खळबळ
भाज्यांनी भरलेले हेल्दी Pulao : उन्हाळ्यासाठी टॉप 5 रेसिपीज
उन्हाळ्यात शरीरातील पाणी कमी होणे, उष्णतेचा त्रास, थकवा आणि डिहायड्रेशन यावर हा पेय अत्यंत उपयुक्त मानला जातो. ओडिशात अनेक घरांमध्ये हा पेय उन्हाळ्यात नियमितपणे तयार केला जातो.
आरोग्यदायी फायदे
‘बेला पाना’ केवळ परंपरेपुरता मर्यादित नसून त्याचे अनेक वैज्ञानिक आणि आरोग्यदायी फायदेही आहेत.
1. पचन सुधारतो
बेल फळ पचनसंस्थेसाठी अत्यंत फायदेशीर मानले जाते. यामुळे गॅस, अपचन आणि बद्धकोष्ठता यासारख्या समस्या कमी होतात.
2. शरीर थंड ठेवते
उन्हाळ्यात शरीराचे तापमान नियंत्रित ठेवण्यासाठी हा पेय नैसर्गिक कूलंट म्हणून कार्य करतो.
3. ऊर्जा वाढवतो
दूध, दही, केळी आणि गूळ यामुळे शरीराला त्वरित ऊर्जा मिळते.
4. डिहायड्रेशनपासून संरक्षण
उन्हाळ्यात घामामुळे होणारे पाण्याचे नुकसान भरून काढण्यास हा पेय मदत करतो.
5. रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवतो
यातील नैसर्गिक घटक शरीराची रोगप्रतिकारक क्षमता सुधारण्यास मदत करतात.
घरच्या घरी ‘बेला पाना’ कसा बनवावा?
साहित्य:
- 1 पिकलेले बेल फळ
- 4–5 कप थंड पाणी
- 3–4 टेबलस्पून गूळ किंवा साखर
- 2–3 केळी (मॅश केलेली)
- ½ कप किसलेले नारळ
- ½ कप दही किंवा पनीर
- 1 टीस्पून काळी मिरी पूड
- ½ टीस्पून वेलची पूड
कृती:
पायरी 1: बेल तयार करणे
सर्वप्रथम बेल फळाचा कठीण कवच फोडून आतला गर एका मोठ्या भांड्यात काढा.
पायरी 2: मिश्रण तयार करणे
या गरात 1–2 कप पाणी घालून हाताने चांगले मॅश करा, जेणेकरून बिया आणि फायबर वेगळे होतील.
पायरी 3: गाळणे
हे मिश्रण गाळून त्याचा गुळगुळीत रस तयार करा.
पायरी 4: गोडवा मिसळणे
या रसात गूळ किंवा साखर घालून नीट विरघळेपर्यंत ढवळा.
पायरी 5: मुख्य मिश्रण
आता मॅश केलेली केळी, किसलेले नारळ आणि दही (किंवा पनीर) घाला आणि चांगले मिसळा.
पायरी 6: मसाले
यामध्ये काळी मिरी पूड आणि वेलची पूड घालून चव वाढवा.
पायरी 7: अंतिम तयारी
आवश्यकतेनुसार थंड पाणी घालून घट्ट किंवा पातळ कन्सिस्टन्सी ठरवा.
पायरी 8: सजावट
हवे असल्यास द्राक्षे, डाळिंब किंवा सुकामेवा घालून सजवा आणि थंड करून सर्व्ह करा.
सांस्कृतिक महत्त्व
ओडिशामध्ये ‘Bela Pana’ हे फक्त पेय नसून एक परंपरा आहे. ओडिशा मधील अनेक भागांमध्ये पना संक्रांतीच्या दिवशी घराघरांत हा पेय बनवला जातो. मंदिरांमध्ये देवतांना अर्पण केल्यानंतर तो प्रसाद म्हणून सर्वांना दिला जातो.
या परंपरेतून निसर्गाशी असलेले नाते, ऋतू बदलाचा सन्मान आणि आरोग्याची जाणीव दिसून येते. विशेष म्हणजे या दिवशी “नवीन वर्षाची सुरुवात थंडावा आणि सकारात्मकतेने करावी” असा संदेश दिला जातो.
आधुनिक काळातील लोकप्रियता
आजच्या वेगवान जीवनशैलीतही ‘Bela Pana’ची लोकप्रियता कमी झालेली नाही. उलट सोशल मीडियावर आणि आरोग्य जागरूकतेमुळे हा पेय पुन्हा चर्चेत आला आहे. नैसर्गिक घटकांपासून तयार होणारा हा ड्रिंक सॉफ्ट ड्रिंक्सला एक आरोग्यदायी पर्याय म्हणून पुढे येत आहे.
आधुनिक आहारतज्ज्ञ देखील उन्हाळ्यात नैसर्गिक पेयांचा समावेश करण्याचा सल्ला देतात. त्यामुळे ‘बेला पाना’ हा पारंपरिक असूनही आजच्या काळातही अत्यंत उपयुक्त ठरतो.
‘Bela Pana’ हा केवळ एक पारंपरिक ओडिया पेय नसून तो संस्कृती, आरोग्य आणि निसर्ग यांचा सुंदर संगम आहे. पना संक्रांतीच्या निमित्ताने तयार होणारा हा पेय उन्हाळ्यात शरीराला थंडावा देतो, ऊर्जा वाढवतो आणि आरोग्य सुधारतो.
परंपरेपासून आधुनिकतेपर्यंत आपले स्थान टिकवून ठेवणारा हा ‘सुपरड्रिंक’ आजही तितकाच महत्त्वाचा आहे जितका शतकांपूर्वी होता.
