आभाळ अचानक काळं पडणं, दिवसाढवळ्या रात्रीसारखा अंधार होणं आणि काही क्षणांसाठी संपूर्ण वातावरण बदलून जाणं… ही कल्पनाच अनेकांना थक्क करणारी आहे. मात्र, 2 ऑगस्ट 2027 रोजी जगभरातील लाखो लोकांना हा अद्भुत अनुभव प्रत्यक्ष पाहायला मिळणार आहे. कारण त्या दिवशी 21 व्या शतकातील सर्वात मोठं आणि सर्वाधिक काळ टिकणारं सूर्यग्रहण होणार आहे.
खगोलशास्त्रज्ञांच्या मते, हे खग्रास सूर्यग्रहण तब्बल 6 मिनिटे 23 सेकंद टिकणार असून, हा कालावधी अत्यंत दुर्मिळ मानला जातो. त्यामुळेच वैज्ञानिक, अंतराळ अभ्यासक आणि आकाश निरीक्षकांमध्ये या ग्रहणाबद्दल प्रचंड उत्सुकता निर्माण झाली आहे.
पण सर्वसामान्य भारतीयांसाठी मोठा प्रश्न आहे — हे सूर्यग्रहण भारतातून दिसणार का? तसेच सुतक काळ लागू होणार का? जाणून घेऊया या ऐतिहासिक खगोलीय घटनेबद्दल सविस्तर माहिती.
Related News
2027 चं सूर्यग्रहण इतकं खास का मानलं जातं?
सूर्यग्रहण ही सामान्य घटना असली तरी, खग्रास सूर्यग्रहणाचा कालावधी जास्त असणे अत्यंत दुर्मिळ मानलं जातं. सामान्यतः खग्रास सूर्यग्रहण काही सेकंद किंवा जास्तीत जास्त 2 ते 4 मिनिटे टिकतं. पण 2 ऑगस्ट 2027 रोजी होणारं ग्रहण तब्बल 6 मिनिटांपेक्षा जास्त काळ टिकणार आहे.
वैज्ञानिकांच्या माहितीनुसार, पृथ्वी, चंद्र आणि सूर्य यांची विशिष्ट रेषेत होणारी मांडणी यामागचं मुख्य कारण आहे. चंद्र पृथ्वीच्या अगदी जवळ असणार आणि पृथ्वी सूर्यापासून तुलनेने दूर असणार असल्यामुळे चंद्र सूर्याला पूर्णपणे झाकू शकणार आहे. त्यामुळे पृथ्वीवरील काही भागांमध्ये काही मिनिटांसाठी पूर्ण अंधार पडेल.
या घटनेला “Century’s Longest Total Solar Eclipse” असंही संबोधलं जात आहे.
कोणत्या देशांमध्ये दिसणार खग्रास सूर्यग्रहण?
हे ऐतिहासिक सूर्यग्रहण प्रामुख्याने युरोप, उत्तर आफ्रिका आणि मध्य पूर्वेतील अनेक देशांमध्ये स्पष्टपणे दिसणार आहे.
खग्रास सूर्यग्रहण पाहता येणाऱ्या प्रमुख देशांमध्ये पुढील देशांचा समावेश आहे :
- स्पेन
- मोरोक्को
- अल्जेरिया
- ट्युनिशिया
- लिबिया
- इजिप्त
- सौदी अरेबिया
- येमेन
- सोमालिया
या देशांमध्ये काही मिनिटांसाठी दिवसाढवळ्या पूर्ण अंधार पडणार असून, आकाशात ताऱ्याही दिसू शकतात. त्यामुळे हा अनुभव आयुष्यात एकदाच मिळणारा ठरू शकतो.
भारतातून दिसणार का सूर्यग्रहण?
भारतातील लोकांसाठी एक महत्त्वाची माहिती म्हणजे हे सूर्यग्रहण भारतातून पूर्ण खग्रास स्वरूपात दिसणार नाही. मात्र, भारतातील अनेक भागांत हे खंडग्रास सूर्यग्रहण म्हणून दिसण्याची शक्यता आहे.
याचा अर्थ असा की, चंद्र सूर्याचा काही भाग झाकेल. त्यामुळे प्रकाश कमी होईल, पण पूर्ण अंधार पडणार नाही. भारतातील कोणत्या राज्यांत ग्रहण अधिक स्पष्ट दिसेल, याबाबत पुढील काळात अधिकृत खगोलशास्त्रीय माहिती जाहीर केली जाणार आहे.
तरीदेखील, भारतीय नागरिकांना या दुर्मिळ खगोलीय घटनेचा काही प्रमाणात अनुभव घेता येणार आहे.
सुतक काळ लागू होणार का?
ज्योतिषशास्त्रानुसार, ग्रहण दिसत असल्यास सुतक काळाचे नियम लागू होतात. साधारणपणे ग्रहण सुरू होण्याच्या 12 तास आधी सुतक सुरू होतं आणि ग्रहण संपेपर्यंत चालतं.
2027 मधील सूर्यग्रहण भारतात खंडग्रास स्वरूपात दिसणार असल्यामुळे भारतात सुतक पाळलं जाऊ शकतं, असं ज्योतिषतज्ज्ञ सांगतात.
सुतक काळात पुढील गोष्टी टाळण्याचा सल्ला दिला जातो :
- मंदिरांचे दरवाजे बंद ठेवले जातात
- शुभ कार्य टाळले जातात
- अन्न सेवन टाळण्याची प्रथा आहे
- गर्भवती महिलांना विशेष काळजी घेण्याचा सल्ला दिला जातो
मात्र, वैज्ञानिक दृष्टीकोनातून ग्रहण ही पूर्णपणे नैसर्गिक खगोलीय घटना असल्याचं सांगितलं जातं.
वैज्ञानिकांसाठीही मोठी पर्वणी
हे सूर्यग्रहण केवळ धार्मिक किंवा सांस्कृतिक दृष्टिकोनातून महत्त्वाचं नाही, तर वैज्ञानिकांसाठीही मोठी संधी असणार आहे.
या काळात वैज्ञानिक सूर्याच्या कोरोना म्हणजे बाहेरील वातावरणाचा अभ्यास करतात. सामान्य परिस्थितीत सूर्याच्या प्रचंड प्रकाशामुळे कोरोना दिसत नाही. पण खग्रास सूर्यग्रहणाच्या वेळी सूर्य पूर्ण झाकला गेल्यामुळे हा भाग स्पष्ट दिसतो.
यातून सूर्याच्या तापमान, चुंबकीय क्षेत्र आणि सौर वादळांबद्दल महत्त्वाची माहिती मिळते.
सूर्यग्रहण सुरक्षितपणे कसं पाहावं?
तज्ज्ञांच्या मते, सूर्यग्रहण थेट डोळ्यांनी पाहणं धोकादायक ठरू शकतं. त्यामुळे विशेष Eclipse Glasses किंवा प्रमाणित सोलर फिल्टरचा वापर करणं आवश्यक आहे.
या गोष्टी टाळा :
- साधे सनग्लासेस वापरणे
- मोबाईल कॅमेऱ्यातून थेट ग्रहण पाहणे
- दुर्बीण किंवा बायनॉक्युलर विनाफिल्टर वापरणे
योग्य काळजी घेतल्यास ग्रहणाचा सुंदर अनुभव सुरक्षितपणे घेता येतो.
पुन्हा कधी दिसणार इतकं मोठं सूर्यग्रहण?
खगोलशास्त्रज्ञांच्या माहितीनुसार, इतक्या मोठ्या कालावधीचं खग्रास सूर्यग्रहण पुढील अनेक दशकांत पुन्हा पाहायला मिळणार नाही. त्यामुळे 2 ऑगस्ट 2027 हा दिवस खगोलशास्त्राच्या इतिहासात विशेष महत्त्वाचा ठरणार आहे.
जगभरातील लाखो पर्यटक आणि आकाश निरीक्षक या दिवशी ग्रहण पाहण्यासाठी विविध देशांमध्ये प्रवास करण्याची तयारी करत आहेत.
2 ऑगस्ट 2027 रोजी होणारं सूर्यग्रहण हे 21 व्या शतकातील सर्वात मोठ्या आणि दुर्मिळ खगोलीय घटनांपैकी एक मानलं जात आहे. तब्बल 6 मिनिटे 23 सेकंद सूर्य पूर्ण झाकला जाणार असल्यामुळे जगभरात काही काळासाठी दिवसाच अंधार पडणार आहे.
भारतात हे ग्रहण पूर्ण स्वरूपात दिसणार नसले, तरी खंडग्रास स्वरूपात त्याचा अनुभव घेता येईल. विज्ञान, खगोलशास्त्र आणि ज्योतिष या तिन्ही क्षेत्रांसाठी ही घटना विशेष महत्त्वाची ठरणार आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/dollar-is-not-number-1-or-the-trend-of-countries-is-the-strongest-in-the-world/
